Üretim rotası: Çizelgelenebilir bir rota oluşturun

Ana Sayfa » Kaynaklar » Üretim rotası: Çizelgelenebilir bir rota oluşturun

Tahmini okuma süresi: 10 dakika

Üretim rotası, bir ürünü üretmek için gereken operasyonları, bunların hangi sırayla yapılacağını, hangi iş merkezlerinde gerçekleştirilebileceğini ve her operasyonun ne kadar süreceğini tanımlar. Ürünün üretim yolunu gösterir; takvimini belirlemez. Çizelgeleme ise bu rotayı kullanarak her operasyonun diğer siparişlerle birlikte ne zaman gerçekleştirileceğini belirler.

İşe yarayan bir rota, üretim planlama uzmanının işi üretime vermeden önce üç soruyu yanıtlamasını sağlar: Sırada hangi işlem var, nerede yapılabilir ve ne kadar sürer? Bu rehber, kendi rota verilerinizi kontrol etmek için kullanabileceğiniz küçük bir örnekle bu yanıtları nasıl kaydedeceğinizi gösterir.

BOM, rota ve üretim çizelgesi arasındaki fark nedir?

Ürün ağacı (BOM), bir ürün için gereken malzemeleri ve bileşenleri listeler. Rota, bunları ürüne dönüştürmek için yapılacak işleri tanımlar. Üretim çizelgesi ise bu işleri uygun zaman aralıklarına ve işi yapabilecek iş merkezlerine atar.

Kayıt	Yanıtladığı soru	Elektrik kutusu örneği
BOM	Nelere ihtiyacımız var?	Sac, klemensler, bağlantı elemanları
Rota	Nasıl üretiyoruz?	Delme, bükme, montaj, test
Üretim çizelgesi	Ne zaman ve nerede yapıyoruz?	Bu siparişin bükümünü mevcut işten sonra Abkant Pres 2’de yapın

Bir bileşenin değiştirilmesi rotada değişiklik gerektirebilir, ancak BOM tek başına tüm operasyon sırasını tanımlamaz. Benzer şekilde, işi yapabilecek ikinci bir makine eklemek çizelgelemeye bir seçenek daha sunar; ürün için ikinci bir büküm operasyonu gerektiği anlamına gelmez.

Microsoft’un rota ve operasyon belgeleri bu ayrımı somutlaştırır: Rota, bir ürün veya varyant için operasyon sırasını, gerekli kaynakları, hazırlık süresini ve işlem süresini tanımlar.

Üretim rotasında neler bulunmalı?

Rota, çizelgeleme sırasında tahmin yürütmeye gerek bırakmadan işi tanımlayacak kadar bilgi içermelidir.

• Ürün ve revizyon: Rotanın hangi ürün veya varyant için geçerli olduğu ve hangi onaylı sürümün kullanılacağı.
• Operasyonlar: Şekillendirme, montaj veya kontrol gibi ayrı aşamalar ve ilgili iş talimatlarına referanslar.
• Sıra ve bağımlılıklar: Daha sonra birleşen işlem kolları da dahil olmak üzere, her operasyon başlamadan önce nelerin tamamlanması gerektiği.
• Uygun iş merkezleri: Her operasyonu teknik olarak gerçekleştirebilecek makineler veya iş merkezleri.
• Hazırlık ve işlem süreleri: Hazırlığın ne kadar sürdüğü, işlem süresinin miktara göre nasıl değiştiği ve kullanılan birimler.
• Diğer gereksinimler: İşin ilerleyebilmesini etkileyen takımlar, beceriler, kalite onay koşulları veya dışarıda yaptırılan işlemler.

İş talimatı, bir operasyonun güvenli ve doğru biçimde nasıl yapılacağını açıklar. Rota ise bu operasyonu üretimin diğer aşamalarıyla ilişkilendirir. Rotayı, işlem sırasını görünmez kılan uzun bir prosedüre dönüştürmek yerine ilgili talimata bağlantı verin.

Rota formu veya iş takip kartı, belirli bir işe ait rota bilgilerini sunar. Temel ürün rotası yeniden kullanılabilir; işe özel belgede ise sipariş miktarı, güncel revizyon ve tamamlanma kayıtları yer alır.

Üretim rotası örneği: Elektrik kutusu

Bu örnek kurgusaldır. Bir üreticinin 12 küçük elektrik kutusundan oluşan bir parti üretmesi gerekiyor. İşlenecek sac parçaları ve satın alınan bileşenler hazır. Bir sonraki operasyon başlamadan önce mevcut operasyon tüm partide tamamlanıyor. Aşağıdaki sürelerde operasyonlar arasında örtüşme yoktur ve bekleme payı hesaba katılmamıştır.

Operasyon	Önce tamamlanması gereken operasyon	Uygun iş merkezi	Parti başına hazırlık süresi	Birim başına işlem süresi
10: Panel delme	Yok	Delme Presi 1	15 dk	2 dk
20: Kutu bükme	10	Abkant Pres 1 veya 2	20 dk	3 dk
30: Bileşen montajı	20	Montaj Tezgâhı A	5 dk	8 dk
40: Elektrik testi	30	Test Tezgâhı 1	10 dk	4 dk

Rota, üretim planlama uzmanına delme tamamlanmadan bükümün başlayamayacağını gösterir. Bu örnekte her iki abkant pres de onaylı olduğundan çizelgeleme sırasında ikisinden biri seçilebilir. Burada her iki makinenin hazırlık ve işlem sürelerinin aynı olduğu varsayılmıştır; gerçek üretimde alternatif makine için farklı süreler veya takımlar gerekebilir.

12 birimin bükümü 56 dakika sürer: 20 dakika hazırlık ve 36 dakika işlem süresi. Bu, büküm aşamasında gereken iş süresidir; taahhüt edilen bir bitiş zamanı değildir. Her iki abkant pres de doluysa parti bekler.

Partinin tamamı için dört operasyonda toplam 254 dakika hazırlık ve işlem süresi gerekir. Kuyruklar, vardiyalar ve diğer siparişler hesaba katıldığında partinin fabrikadaki tüm aşamaları tamamlaması çok daha uzun sürebilir. Operasyon süreleri doğru olsa bile rota, bir teslim çizelgesi değildir.

Üretim rotası nasıl oluşturulur?

Bir ürünle ve üretimde izlediği gerçek yolu doğrulayabileceğiniz yakın tarihli bir siparişle başlayın. Üretim sahasıyla birlikte kontrol edilmiş kısa bir rota, başka bir üründen kopyalanmış ayrıntılı bir şablondan daha yararlıdır.

1. Ürünü ve revizyonu kesinleştirin

Bitmiş ürünü, varyantı ve teknik resim revizyonunu belirleyin. BOM ile iş talimatlarının aynı sürümü tanımladığını kontrol edin. Ürün adı aynı kalsa bile malzeme veya tasarım değişikliği takımları, operasyonları ya da işlem süresini etkileyebilir.

Rotadan kimin sorumlu olduğunu ve yeni sürümün ne zaman yürürlüğe gireceğini kaydedin. Üretime verilmiş siparişlerin nasıl ele alınacağına karar verin. Ana rotada yapılan bir değişiklik, devam eden işlerin talimatlarını haber verilmeden değiştirmemelidir.

2. Ürünün gerçekten ihtiyaç duyduğu operasyonları listeleyin

İşi, başlangıç malzemesinden bitmiş ürüne kadar takip edin. Yalnızca en büyük makinelerde yapılan operasyonları değil, gerekli kontrolleri, dışarıda yaptırılan işlemleri ve onay aşamalarını da dahil edin.

Ayrı bir iş merkezi, ayrı bir başlama onayı veya bağımsız ilerleme takibi gerektiren işleri ayrı operasyonlara bölün. Aynı iş merkezinde kesintisiz tek bir operasyon olarak yapılan küçük işleri ise bir arada tutun.

3. Bağımlılıkları tanımlayın

Her operasyon için, başlamadan önce tamamlanması gereken işleri belirtin. Basit ve ardışık bir rota için numaralı liste yeterlidir. Paralel ilerleyen işlem kollarında ise bağımlılıklar açıkça tanımlanmalıdır: Son montaj için iki alt montajın da hazır olması gerekebilir.

Teknik bağımlılıkla üretimde yerleşmiş bir alışkanlığı birbirinden ayırın. Test için montajın gerçekten tamamlanmış olması gerekiyorsa bu kısıtı koruyun. Birbirinden bağımsız iki parça, yalnızca tek operatör olduğu için her zaman art arda üretiliyorsa bu, çizelgelemede dikkate alınması gereken bir kapasite kısıtıdır.

Partinin bir bölümü sonraki aşamaya aktarılabiliyorsa onaylı aktarım koşulunu kaydedin. Süreç ve kalite gereksinimleri izin vermedikçe ilk birim tamamlandığında bir sonraki aşamanın başlayabileceğini varsaymayın.

4. Uygun makineleri ve personel gereksinimlerini belirleyin

Önerilen her iş merkezinin işin boyutlarına, takımlarına, toleranslarına ve gerekli prosese uygunluğunu kontrol edin. Boş bir makine, mutlaka uygun bir makine değildir.

Bir arıza nedeniyle acilen ihtiyaç duyulmadan önce onaylı alternatifleri kaydedin. Makineler arasında fark varsa her biri için geçerli işlem ve hazırlık sürelerini belirtin. Alternatifi kullanmak için gereken takım veya operatör yeterliliklerini de ekleyin.

Örneğin ikinci bir abkant pres, kutunun boyutlarına uygun olsa da onaylı takımlarına sahip olmayabilir. Bu koşulu belirtmeden makineyi uygun olarak listelemek, üretim sahasında uygulanamayacak bir rota oluşturur.

5. Sürelerin hangi esasa göre verildiğini açıkça kaydedin

Parti başına hazırlık süresini birim başına işlem süresinden ayırın veya operasyonun sabit bir parti süresi olduğunu belirtin. Değerlerin yanına birimleri yazın. Yalnızca “3” yazmak yeterli değildir: Birim başına üç dakika ile parti başına üç dakika çok farklı iş yükleri oluşturur.

Birimleri tek tek işleyen basit bir operasyon için:

Operasyon süresi = hazırlık süresi + miktar × birim başına işlem süresi

Birkaç birimi aynı anda işleyen bir fırın gibi, prosesin gerektirdiği durumlarda farklı bir süre modeli kullanın. Soğutma, kürleme veya taşıma bir sonraki operasyonu kısıtlıyorsa bunları ayrı kaydedin. Bekleyerek geçen süreyi, makineyi meşgul eden veya operatör gerektiren süreden ayırın.

Tahmini süreyi tamamlanmış işlerle karşılaştırın ve kaydedilen sürenin neleri kapsadığını sorgulayın. Kuyrukta bekleme süresini makinedeki işlem süresine dahil etmek, bir sonraki üretim çizelgesini yanıltıcı hale getirir. Hazırlık süresinin azaltılması, hazırlık işlerine odaklanır. Bu işler, birim başına ortalama sürenin içinde kaybolmamalı, ayrı olarak görünür kalmalıdır.

6. Bir siparişi rota boyunca adım adım inceleyin

Rotayı, işi yapan ve planlayan kişilerle birlikte kontrol edin. Rotayı hazırlayan kişiye sormadan sıradaki operasyonu, bu operasyon için onaylı iş merkezini, ön koşulları ve sürenin hangi esasa göre belirlendiğini anlayabiliyorlar mı?

Eksik aşamaları ve gerçekçi olmayan varsayımları tespit etmek için gerçekten tamamlanmış bir siparişi inceleyin. Ardından farklı bir miktar veya ürün varyantı için kontrol yapın. Belirli bir parti büyüklüğünde işe yarayan rota, daha büyük bir parti için farklı takımlar veya başka bir süreç gerektirebilir.

Microsoft’un rota oluşturma kılavuzu, ürünün rota verilerinin bir üretim emrindeki operasyonların çizelgelenmesine nasıl temel oluşturduğunu gösterir. Yukarıdaki kontroller herhangi bir sisteme bağlı değildir; belirli bir ERP için yapılandırma talimatı niteliği taşımaz.

Üretim rotasında paralel adımlar veya alternatifler olabilir mi?

Evet. Paralel operasyonlar, sonraki bir operasyon onların çıktılarına ihtiyaç duyana kadar birbirinden bağımsız ilerleyebilir. Alternatif rota, ürünü üretmek için onaylanmış başka bir yol sunar. Alternatif iş merkezi ise aynı operasyonun yapılabileceği başka bir kaynaktır.

Bunlar birbirinden farklı kararlardır. Birbirinden bağımsız iki alt montaj paralel olarak üretilebilir. Büküm için uygun iki abkant pres bulunması, genellikle iki ayrı büküm adımının zorunlu olduğu değil, makinelerden birinin seçilebileceği anlamına gelir. Son işlemlerin fason yapıldığı bir rota, operasyon sırasını değiştirebilir; taşıma süresinin ve tedarikçinin teslim süresinin de hesaba katılmasını gerektirebilir.

MRPeasy’nin rota dokümantasyonu, paralel ilerleyen ve bir noktada birleşen operasyon zincirleri dahil, operasyonlar arasındaki bağımlılıkları gösterir. Bu dalların gerçekten aynı anda yürütülüp yürütülemeyeceği yine de mevcut makinelere, personele ve takımlara bağlıdır.

Dokümante edilmiş bir alternatifin teknik onayı ve çizelgelemede kullanılabilecek süreleri olmalıdır. Üretim planlama uzmanı, sırf acil bir siparişi plana sığdırmak için yeni bir üretim süreci uydurmamalıdır.

Hangi rota hataları üretim çizelgesini güvenilmez hale getirir?

Eksik operasyon. Gerekli bir kontrol veya dış işlem planda yer almadığında, sonraki operasyon gerçekte hazır olmadan başlatılabilir görünür. Eksik aşamayı ve bir sonraki operasyona geçiş koşulunu ekleyin.

Bölümdeki tüm makinelerin uygun olarak işaretlenmesi. Çizelgeleme sonucunda iş, gereklilikleri karşılayamayan bir makineye atanır. Bu geniş liste yerine onaylı iş merkezlerini ve bunların kullanım koşullarını belirtin.

Hangi miktar için geçerli olduğu belirtilmeyen süre. 12 adetlik parti için de 120 adetlik parti için de aynı süre kullanılır. Hazırlık süresini, birim başına işlem süresini ve parti başına sabit süreyi ayrı tutun.

Güncelliğini yitirmiş revizyon veya takım bilgisi. Rota hâlâ önceki tasarımı tarif eder. Ürün veya üretim yöntemi değiştiğinde rotayı gözden geçirin ve üretime açılan emirlerin hangi sürümü kullandığını kontrol altında tutun.

Gereksiz sıralı bağımlılık. Bağımsız operasyonlar birbirini beklemek zorunda bırakılır. Kısıtın teknik bir gereklilikten mi, yoksa ortak kullanılan kapasiteden mi kaynaklandığını kontrol edin.

Daha gelişmiş bir çizelgeleme kuralı denemeden önce bu sorunları giderin. Çizelgeleme sistemi, farklı bir başlangıç zamanı seçerek hatalı bir rotayı uygulanabilir hale getiremez.

Rota nasıl üretim çizelgesine dönüşür?

Rota; operasyonları, bağımlılıkları, uygun kaynakları ve gerekli süreleri tanımlar. Üretim planlama uzmanı daha sonra bu bilgileri sipariş miktarları, malzemelerin hazır olma durumu, makine ve operatör takvimleri, üretimdeki mevcut ilerleme, teslim tarihleri ve önceliklerle bir araya getirir.

Sonraki adım üretim çizelgelemedir: operasyonları, sıralarını koruyarak kullanılabilir kapasiteye göre zamanlamak. Atölye tipi üretimde farklı rotalar da aynı makineleri kullanmak için rekabet eder. Tek başına uygulanabilir olan bir rota bile başka bir siparişin bitmesini beklemek zorunda kalabilir.

SkyPlanner, kullanıcının bir ürünün süreç adımlarını, sürelerini, uygun iş merkezlerini ve bağımlılıklarını tanımlamasına olanak verir. Arcturus, yapılandırılmış üretim verileri ve öncelikler üzerinden çizelgeyi hesaplar ve yeniden hesaplar; sonuç Gantt görünümünde gösterilir. Üretim sürecini kullanıcı tanımlar; çizelgeleme motoru ürünün rotasını kendisi oluşturmaz. SkyPlanner, açık REST API aracılığıyla herhangi bir ERP veya MES ile entegre olur. Tanımlanmış rotaların nasıl çizelgeye dönüştüğünü keşfetmek için SkyPlanner’ı demo verileriyle deneyin veya demo sunumu için randevu alın.

Sıkça sorulan sorular

İmalat rotası ile üretim rotası aynı şey mi?

Bu üretim bağlamında her iki terim de ürünün operasyon rotasını ifade eder. Hiçbiri taşıma rotası optimizasyonu veya ağ yönlendirmesi anlamına gelmez.

Rota ile BOM aynı şey mi?

Hayır. BOM, malzemeleri ve bileşenleri tanımlar. Rota ise bunları dönüştüren veya birleştiren operasyonları tanımlar. Ürün değiştiğinde ikisini birbiriyle uyumlu tutun, ancak birini diğerinin yerine kullanmayın.

Her ürün için farklı bir rota gerekir mi?

Her zaman gerekmez. Aynı üretim sürecini izleyen ürünler; geçerli süreler, iş merkezi gereklilikleri ve varyantlar doğru ele alındığı sürece ortak bir rota kullanabilir. Farklı bir tasarım veya miktar, farklı bir onaylı rota gerektirebilir.

Rota süresi, üretimdeki lead time ile aynı mıdır?

Hayır. Hazırlık ve işlem süreleri, yapılacak işi tanımlar. Üretimde lead time ise üretime açılma ile tamamlanma arasındaki beklemeleri ve geçen diğer süreleri de kapsar. Bir siparişin ne zaman tamamlanacağını tahmin etmek için bir üretim çizelgesine ve mevcut üretim koşullarına ihtiyaç vardır.