İmalat için üretim planı şablonu: İşleri kapasiteye sığdırın

Üretim planı şablonu, siparişlerinize sayfada bir yer ayırır. Asıl zor soru, fabrikada da onlara yer olup olmadığıdır: Uygun bir makinede, doğru operatörle, bir sonraki operasyona ve müşteriye teslimata yetişecek kadar erken işlenebilecekler mi?

Üretim planı şablonunu indirin (Excel için CSV). Her operasyonun ayrı bir satırda yer aldığı bu basit imalat örneğini ihtiyaçlarınıza göre uyarlayabilirsiniz. Aşağıdaki tabloda iki örnek iş gösterilmiştir; dosyada saatlerin yanı sıra tam tarihler de bulunur.

Sipariş / operasyon	Makine / operatör	Hazırlık (dk)	İşlem (dk)	Başlangıç	Bitiş	Termin	Durum
A / A-10	M1 / O1	30	120	08:00	10:30	12:00	Planlandı
B / B-10	M1 / O1	15	180	10:30	13:45	16:00	Planlandı

Gerekli verileri anlamak ve basit bir iş sıralamasını denemek için bu şablonu kullanın. Yeni siparişlere, gecikmelere ve kapasite değişikliklerine rağmen kullanılabilirliğini koruması gereken bir üretim planı için çizelgeyi SkyPlanner APS ile hesaplayın. Bir hesap tablosu seçtiğiniz başlangıç saatlerini gösterebilir; operasyonları mevcut kapasiteye sığdırma işini ise SkyPlanner yapar.

Üretim planı şablonu size ne söylemeli?

İmalatta üretim çizelgesi, hangi işin hangi kaynakta ne zaman yapılacağını belirler. Operasyon düzeyinde şu dört soruyu yanıtlamalıdır:

• Hangi iş yapılacak? Yalnızca ürün adını değil, siparişi ve yapılacak operasyonu da belirtin.
• Nerede yapılabilir? Makineyi veya iş merkezini ve işi yapacak kişileri belirtin.
• Ne zaman yapılabilir? Hazırlığı, işlem süresini, çalışma dönemlerini ve önceden hazır olması gereken her şeyi hesaba katın.
• Zamanında bitecek mi? Hesaplanan bitişi, operasyonun tamamlanması gereken zamanla karşılaştırın ve sevkiyata kadar kalan işleri değerlendirin.

Bu son ayrım önemlidir. Ardından montaj, kontrol veya paketleme yapılacaksa talaşlı imalat operasyonunun bitmesi, siparişin sevkiyata hazır olduğu anlamına gelmez. Her operasyon için, sonraki işlere zaman bırakacak bir tamamlanma hedefi belirleyin.

Haftalık miktar planı yararlıdır, ancak farklı bir soruyu yanıtlar. Ana üretim çizelgesi, hangi bitmiş ürünlere ne zaman ihtiyaç duyulduğunu ortaya koyar. Bu şablon ise bir alt düzey içindir: Makine ve operatör zamanını paylaşmak zorunda olan operasyonları ele alır. Üretim çizelgeleme rehberi, bu verilerden uygulanabilir bir iş sıralamasının nasıl oluşturulduğunu açıklar.

Örneği kapasite ayırma açısından değerlendirin

Aynı makineyi, M1’i, ve aynı operatörü, O1’i, bekleyen iki işin bulunduğu bir atölye düşünün. Her iki işin malzemeleri de hazırdır. Makine ve operatör 08:00 ile 16:00 arasında kesintisiz kullanılabilir durumdadır ve iki operasyonun da tamamlanmamış bir önceki operasyonu yoktur.

A işi için 30 dakika hazırlık ve 120 dakika işlem süresi ayrılır. İş, kaynağı 10:30’a kadar meşgul eder. Ardından B işi için 15 dakika hazırlık ve 180 dakika işlem süresi ayrılır; iş 13:45’te biter. İşler birbiriyle çakışmaz ve her ikisi de belirtilen termin saatlerinden önce tamamlanır.

Bu sıralama, dayandığı varsayımlar geçerli olduğu için uygulanabilir. O1’e 11:00’de başka bir makinede ihtiyaç duyulursa M1 boş olsa bile B satırındaki atama artık uygulanamaz. Öğle molası varsa çalışma dönemi kesintisiz olmaktan çıkar. Bunlar ara operasyonlarsa sonraki adımlar için de kapasite ayrılması gerekir.

Tablonun asıl faydası renklerinde değildir. Her satırın, bir kaynağın kullanılabilir zamanından belirli bir süreyi ayırmasındadır.

Şablonu kısıtları gizlemeden uyarlayın

CSV dosyasını Excel’de açın ve çalışma kopyasını Excel çalışma kitabı olarak kaydedin. Tüm veriler tek sütunda görünüyorsa dosyayı virgül ayırıcı kullanarak içe aktarın. İndirdiğiniz CSV, otomatik bir çizelgeleme modeli değil, örnek değerler içerir.

Örnekteki tarih 5 Ekim 2026‘dır. Bunu gerçek çalışma tarihlerinizle değiştirin; Başlangıç, Bitiş ve Termin hücrelerinin içe aktarılmış metin değil, hesap tablosunun tanıdığı tarih/saat değerleri olduğundan emin olun. Saatin yanında tarihi de gösterin; aksi halde yarının 08:00’i bugüne aitmiş gibi görünebilir.

Her operasyonu ayrı tanımlayın ve süresinin hangi temelde hesaplandığını belirtin

A ve B’yi kendi sipariş ve operasyon kimliklerinizle değiştirin. Bir sipariş için kesme, bükme ve kaynak gerekiyorsa bu operasyonları ayrı satırlara yazın. Operasyonların sırasını hesap tablosundaki satır sırası değil, üretim rotası belirler.

İşlem (dk), partinin toplam işlem süresini ifade eder. Tahmininiz parça başına süre ise girmeden önce miktarla çarpın. Hazırlık (dk), makinenin meşgul olduğu ek süredir; bu süreyi açıklanmamış bir toplamın içine gizlemeyin veya iki kez hesaba katmayın.

Kesintisiz yürütülen bir operasyon için F2 hücresindeki sabit Bitiş değerini bu formülle değiştirin ve formülü aşağıdaki satırlara kopyalayın:

=E2+(C2+D2)/1440

Formül, başlangıç zamanına hazırlık ve işlem dakikalarını ekler. Başlangıcı seçmez, başka bir işle çakışmayı önlemez veya işi çalışma yapılmayan vardiya saatlerinin dışına taşımaz. Bu tabloda söz konusu çizelgeleme kararları hâlâ size aittir.

İş başlamadan önce hazır olması gerekenleri kaydedin

Operasyon listesinin yanında her makine ve operatör için tarihli çalışma dönemlerini tutun. Molaları, bakımları ve kullanılamayan diğer dönemleri kaydedin. Atamalarını birbirinden bağımsız kontrol etmeniz gerektiğinde Makine ve Operatör bilgilerini ayrı sütunlara ayırın.

Çok adımlı siparişlerde, önceki operasyonun kimliğini içeren bir Önceki operasyon sütunu ekleyin. Başlangıç zamanı bir malzeme teslimatına bağlıysa malzemenin hazır olacağı zamanı da ekleyin. Bir satır ancak gerekli girdileri ve önceki işleri de hazır olduğunda çizelgelenebilir.

Bir operasyona ara verilemiyorsa hazırlık ve işlem için yeterince uzun, kesintisiz bir çalışma dönemi gerekir. Ara verilebiliyorsa basit bitiş saati formülü, birden fazla çalışma dönemine yayılan işin bitişini hesaplamaz. Bunun için çalışma takvimini dikkate alan ayrı bir hesaplama gerekir.

Şablon bu noktada asıl planlama işini ortaya koymaya başlar: Daha fazla satır girmek değil, bu satırların birbirini nasıl etkilediğini kontrol etmek.

Bir varsayımı değiştirerek planı sınayın

Hesap tablosundaki çizelgeye güvenmeden önce üretim değiştiğinde ne olduğunu görün.

A’nın 10:30’da bittiğini, ancak M1’in 10:30 ile 13:00 arasında kullanılamadığını varsayalım. B henüz başlamamıştır. İş kesintisiz yürütülürse 195 dakikalık hazırlık ve işlem süresiyle artık 16:15’te bitecektir.

Bu bitiş hem 16:00’da sona eren çalışma dönemini hem de B’nin 16:00 olan terminini aşar. Bu, onaylanmış yeni bir çizelge değil, bir uyarıdır. B’nin başlangıç hücresini değiştirmek sorunu ortaya çıkarmıştır; çözmemiştir.

Uygun bir operatörün de hazır olduğu başka bir elverişli makineyi, çalışma saatlerinin onaylı olarak uzatılmasını veya farklı bir teslimat taahhüdünü değerlendirebilirsiniz. Ancak B’yi başka bir yere taşımak, oraya atanmış işleri de kontrol etmenizi gerektirir. B’yi izleyen bir operasyon varsa onun başlangıcının da değişmesi gerekebilir.

Aritmetik ile sonlu kapasite çizelgeleme arasındaki fark budur. Aritmetik, seçtiğiniz atamanın ne zaman biteceğini hesaplar. Çizelgeleme ise mevcut kapasiteyi aşmadan işe bir yer bulur.

Hesap tablosundaki planı yayımlamadan önce makine ve operatör çakışmalarını, malzemeleri, önceki operasyonları, çalışma dönemlerini ve tamamlanma hedeflerini kontrol edin. Tamamlanan işlerin gerçekleşen zamanlarını saklayın ve üretim sahasında eski bir kopyanın kullanılmaması için onaylı sürümü açıkça belirtin.

Bu örnekte söz konusu kontrolleri yapmak kolaydır. Üretimin sürekli değiştiği bir fabrikada ise etkilenen her sipariş için bunları tekrarlamak, bir çizelgeleme yazılımına devretmek isteyeceğiniz iştir. Daha kapsamlı Excel ile üretim planlamanın zorlukları rehberi, planı güncel tutma yükünün neden büyüdüğünü ele alır.

Planı siz yönlendirin, işleri kapasiteye SkyPlanner yerleştirsin

SkyPlanner, iş merkezlerinizi, vardiyalarınızı, operatörlerinizi, önceliklerinizi ve malzemelerinizi çizelgeleme sürecine dahil eder. Üretim kaynaklarını ve operasyon verilerini siz tanımlarsınız; çizelgeleme yapay zekâsı Arcturus, tanımlanan kapasite ve bağımlılıklara göre iş sırasını hesaplar. Sonuç, her iş merkezinin iş kuyruğu ve ilgili işlem adımları arasındaki bağlantılarla birlikte Gantt zaman çizelgesinde görünür.

M1’deki kesinti için makinenin kullanılamadığı dönemi kaydedip çizelgeyi yeniden hesaplatırsınız. Arcturus, tanımladığınız kaynak seçeneklerini ve kısıtları kullanarak işleri bu dönemin dışına çizelgeler. Ardından, zincirleme değişikliklerin her birini hesap tablosu satırlarında kendiniz takip etmek yerine sonucu inceleyebilir ve hangi siparişin tamamlanma zamanına müdahale gerektiğini görebilirsiniz.

Malzeme durumunu dikkate alan çizelgeleme etkinleştirildiğinde, malzemelerin hazır olup olmadığı da bu hesaplamaya dahil edilebilir. Kilitler, yerinin değiştirilmesini istemediğiniz işleri korur; önceden belirlediğiniz öncelikler ise hangi taahhütlerin daha önemli olduğunu ifade eder. Önceliklere siz karar verirsiniz; yapay zekâ bunlara uyar. Bu kararları uygulamak için her işi tek tek yerleştirmeniz gerekmez.

Kazancınız yalnızca daha düzenli bir sipariş listesi değil, fabrikada koşullar değiştiğinde de kullanabileceğiniz bir plandır. Emeğinizi üretim kararlarına ayırırsınız: Kapasite artırılmalı mı, bir öncelik değiştirilmeli mi, yoksa müşteriyle teslim tarihi hakkında mı görüşülmeli? Bu kararların arkasındaki çizelgeleme hesaplamasını SkyPlanner yapar.

Gantt’ın, kaynak uygunluğunun ve otomatik çizelgelemenin bu işi nasıl desteklediğini görmek için SkyPlanner’ın çizelgeleme özelliklerini keşfedin.

Excel’den geçiş UTU için neyi değiştirdi?

UTU’nun Ulvila fabrikası elektrik panoları ve şalt donanımları üretiyor. SkyPlanner’dan önce bölümler, elle güncelledikleri kendi Excel tablolarıyla planlama yapıyordu. ERP’deki iş sırası değişiklikleri her zaman üretim sahasına ulaşmıyor, gerçekçi kapasiteyi görmek zor oluyordu.

Sorun yalnızca eksik bir sütun değildi. Sipariş bilgilerinin, üretim sırasının ve işi yapan kişilerin birbiriyle uyumlu kalmasını sağlamaktı.

UTU, Oracle NetSuite’e geçerken SkyPlanner’ı seçti. UTU’daki uygulamada SkyPlanner, NetSuite ve bordro sistemiyle bağlantı kurarak fabrikanın hatlarını ve departmanlarını tek bir sistemde bir araya getiriyor. Ekip, yapay zekâ destekli çizelgelemenin Gantt zaman çizelgesiyle birlikte kullanılmasını öne çıkarıyor: iş sırası, kapasite ve ilerleme aynı anda görülebiliyor.

UTU, elektronik tabloları elle güncellemek için harcanan zamandan haftada yaklaşık iki saat tasarruf ettiğini ve güncellenmiş iş kuyruğunun montaj çalışanlarına saniyeler içinde ulaştığını belirtiyor. Şablonun ötesine geçmenin pratik karşılığı bu: kopyaları güncel tutmak için daha az çaba harcamak ve işi yapan çalışanlara daha net bir iş sırası sunmak.

UTU’nun Excel’den SkyPlanner’a geçiş deneyimini okuyun.

İşe yarayan verileri koruyun. Çizelgeyi baştan kurmayı bırakın.

Şablon, çizelgeleme için gerekenleri belirlemenize yardımcı olur: operasyonlar, süreler, kaynaklar, kullanılabilirlik ve hedef bitiş zamanları. Bu verilerden yararlanmak için aralarındaki etkileşimleri sürekli Excel’de hesaplamak zorunda değilsiniz.

SkyPlanner, açık REST API’si aracılığıyla her ERP veya MES ile entegre olur. Mevcut sistemlerinizden yararlanarak daha iyi çizelgeleme yapabilir, öncelikleri belirlemeye ve üretim kararlarını vermeye devam edebilirsiniz.

Tipik bir siparişin üretim rotasını ve yakın zamanda yaşanan bir çizelge değişikliğini düşünerek SkyPlanner demosu için randevu alın. Makineler, çalışanlar ve teslim tarihleri arasında öncelik belirlemek gerektiğinde işlerinizin nasıl çizelgelenebileceğini bu örnekler üzerinden inceleyin. Ya da SkyPlanner’ı demo verileriyle deneyin ve kendi kurulumunuzu planlamadan önce çizelgeyi Gantt üzerinde görün.