Üretim çevrim süresi: Ölçün, planlamada kullanın

Ana Sayfa » Kaynaklar » Üretim çevrim süresi: Ölçün, planlamada kullanın

Tahmini okuma süresi: 9 dakika

Bir talaşlı imalat operasyonu için parça başına iki dakika planlanıyor, ancak parti her seferinde geç tamamlanıyor. Çevrim beklenenden uzun mu sürüyor? Tahminde yükleme süresi eksik mi? Yoksa hazırlık süresi yanlış parti miktarına mı dağıtılmış?

Üretim çevrim süresi bu soruları yanıtlamanıza yardımcı olur. Operasyon düzeyinde çevrim süresi, bir parçayı üretmek veya tekrarlanabilir bir proses çevrimini tamamlamak için gereken, ölçülmüş süredir. İşin ne kadar hızlı ilerlemesini umduğunuzu değil, gerçekte nasıl yürüdüğünü gösterir.

Üretim planlama uzmanı açısından bunun değeri, birkaç saniye tasarruf edilebilecek noktaları bulmanın ötesindedir. Güvenilir operasyon süreleri, çizelge için daha sağlam bir başlangıç noktası sağlar. SkyPlanner bu süreleri kullanarak işlerin kaynaklarınızda ne zaman yapılabileceğini hesaplar. Böylece eski tahminlere dayanan bir planı sürekli düzeltmek yerine, üretimdeki gerçek durumu yansıtan bir plan oluşturmanıza yardımcı olur.

Üretim çevrim süresi neyi ölçer?

Çevrim süresi bir makinenin çevrimini, operatörün tekrarladığı işi veya üretim hattından çıkan ürünler arasındaki süreyi ifade edebilir. Makine çevrimi, bir çevrim başlatma sinyalinden bir sonrakine kadar sürebilir. Operatör çevrimi ise yüklemeyi, işleme sırasında yapılan destek işlerini, boşaltmayı ve aynı başlangıç noktasına dönmeyi kapsayabilir.

Bu süreler her zaman aynı değildir. Bir operatör birden fazla makineyle ilgileniyorsa operatörün harcadığı süre ile makinenin meşgul olduğu süre ayrı ayrı ele alınmalıdır. Birden fazla istasyon paralel çalışıyorsa tamamlanan ürünler arasındaki süre, tek bir ürünün hattın tamamından geçmesi için gereken süreyle aynı değildir.

Üretim çevrim süresinin, üretimin tamamında geçen süreyi ifade etmek için kullanıldığına da rastlayabilirsiniz. Bu süre, işin üretime verilmesinden başlayarak imalat, montaj ve test aşamalarını kapsar. Bu daha geniş ölçüm; işleme, kontrol, taşıma ve kuyrukta bekleme sürelerini içerebilir. Üretim akışını anlamak için yararlıdır, ancak sipariş miktarıyla çarpabileceğiniz parça başına makine süresi değildir.

Pratik kural şudur: Bir değeri kullanmadan önce ölçümün başlangıç ve bitiş sınırlarını belirtin. Bu rehber, üretim planlamada girdi olarak kullanılan operasyon ve birim sürelerine odaklanır.

Ölçüt	Yanıtladığı soru	Yaygın birim
Operasyon çevrim süresi	Tekrarlanabilir bir operasyon ne kadar sürer?	Çevrim veya parça başına saniye ya da dakika
Üretimde lead time	Bir ürünün, beklemeler dahil tanımlı üretim rotasından geçmesi ne kadar sürer?	Geçen süre: saat veya gün
Takt süresi	Müşteri talebini karşılamak için hangi üretim temposu gerekir?	Talep edilen birim başına kullanılabilir üretim süresi
Üretim hızı	Belirli bir sürede ne kadar ürün tamamlanır?	Saat veya gün başına birim

Takt süresi, talebe göre hesaplanan ve üretimin uyması gereken süreyi belirtir. Çevrim süresi ise sürecin ölçülen süresidir. Üretim hızı, birim zamanda üretilen miktarı ifade eder. Bu kavramları birbirinden ayırmak, sık yapılan bir hatayı önler: dakikada üretilen parça sayısını, parça başına geçen dakika gibi değerlendirmek.

Üretimde çevrim süresi nasıl hesaplanır?

Tek tek gözlemlediğiniz çevrimlerde, bitiş zamanından başlangıç zamanını çıkarın. Her gözlemde başlangıç ve bitiş için aynı olayları esas alın.

Aynı ürünün tek bir operasyonda tekrarlı üretimi için birim başına ortalama süreyi hesaplayın:

Birim başına ortalama çevrim süresi = ölçülen üretim süresi ÷ bu sürede tamamlanan birim sayısı

Sonuç, birim başına süredir. Bölme işlemini tersine çevirdiğinizde üretim hızını elde edersiniz:

Üretim hızı = tamamlanan birim sayısı ÷ ölçülen üretim süresi

Ölçüm aralığını bilinçli seçin. Yalnızca çalışma sırasındaki çevrimi ölçerseniz ayrı kaydedilen duruşlar bu süreye dahil olmaz. Duruşları da içeren tam bir gözlem aralığı ise o aralıkta tamamlanan ürünler arasındaki fiilî ortalama süreyi verir. Her ikisi de yararlı olabilir, ancak farklı soruları yanıtlar. Mevcut bir standartla karşılaştırmadan önce hangisini kullandığınızı kaydedin.

Birim sayısı da önemlidir. Hurda varsa süreyi tamamlanan tüm parçalara bölmek ile kabul edilen sağlam parçalara bölmek farklı sonuçlar verir. Sağlam ürün üzerinden hesaplanan bir ölçümü açıkça bu şekilde belirtin; kalite kaybının, makinenin çevrim süresi dediğiniz değerin anlamını fark edilmeden değiştirmesine izin vermeyin.

Bir çevrimde birden fazla parça üreten makinelerde bir ayrım daha gerekir: makine çevrimi başına saniye, parça başına saniye değildir. Parça başına ortalama süreyi bulmak için çevrim süresini her çevrimde üretilen parça sayısına bölün. Ancak kaynağı planlarken partinin gerçek çevrim süresini koruyun.

Talaşlı imalat örneği: Hazırlık süresini ayrı tutun

Her seferinde bir parça üreten bir işleme merkezi düşünün. Rutin yükleme ve boşaltma dahil, 120 dakikalık tekrarlı üretim boyunca 60 parça gözlemliyorsunuz. Bu örnekte duruş veya reddedilen parça yok. Ayrı olarak yapılan hazırlık ise 30 dakika sürüyor.

Ortalama operasyon süresi şöyledir:

120 dakika ÷ 60 parça = parça başına 2 dakika

Bu, gözlemlenen çalışma sırasında saatte 30 parçaya karşılık gelir. Hazırlık dahil siparişin tamamında bu hıza ulaşıldığı anlamına gelmez.

Hazırlık ve üretimin aynı kaynağı, zamanları çakışmadan kullandığı bu operasyonda planlanan süre şöyledir:

Operasyon süresi = hazırlık süresi + miktar × parça başına süre

Sipariş miktarı	Hazırlık	Tekrarlı üretim	Toplam operasyon süresi
60 parça	30 dakika	120 dakika	150 dakika
120 parça	30 dakika	240 dakika	270 dakika

İlk partideki hazırlık süresini parça başına tek bir ortalamanın içine katarsanız bu değer ikinci partiye doğru biçimde ölçeklenmez. Hazırlık süresiyle tekrarlanan işin süresini ayrı tutmak, aynı hazırlığı iki kez hesaba katmadan miktarı değiştirmenizi sağlar.

Aynı mantık tersi için de geçerlidir: Süre tahmini hazırlığı zaten içeriyorsa hazırlık süresini yeniden eklemeyin. İzin verilen parti büyüklüğü sınırları içinde süresi sabit kalan bir fırın veya başka bir parti prosesinde, ısıtma çevriminin süresini partideki ürün sayısıyla çarpmak yerine parti süresini kullanın.

Planlamada kullanabileceğiniz gözlemler toplayın

Bir zaman etüdünün planlamaya katkı sağlaması için büyük bir iyileştirme projesine dönüşmesi gerekmez. Gerçek süresi sürekli planlanandan farklı çıkan bir operasyonla başlayın.

Ürünü, operasyonu, işe uygun makineyi ve çalışma yöntemini tanımlayın. İşi yapanlarla başlangıç ve bitişi belirleyen olaylar üzerinde anlaşın. Miktarı kaydedin; sürenin kararlı mı olduğunu, yoksa önemli ölçüde mi değiştiğini görebilecek kadar tekrarlı işi gözlemleyin. Kayıtlarda hazırlığı, duruşları, hurdayı ve olağandışı yeniden işlemeyi ayrı ayrı belirleyebileceğinizden emin olun.

Ardından benzer koşulları karşılaştırın. Farklı bir malzeme, program, takım, operatörün çalışma yöntemi veya makine, sürelerdeki değişimi açıklayabilir. Ürün çeşitliliğinin yüksek olduğu bir işletmede farklı ürünleri tek bir ortalamada toplamak, ortaya çıkardığından fazlasını gizleyebilir. Gözlemlenen en hızlı çevrim, iyileştirme için yararlı bir referanstır; ancak kendiliğinden gerçekçi bir planlama standardı olmaz.

Ölçülen sürenin neleri dışarıda bıraktığını operatöre sorun. Malzemeyi getirmek, ilk parçayı kontrol etmek veya fikstürü temizlemek, makinenin kesme süresi ekranında görünmese de gerekli işler olabilir. Bunları yok saymak işi ortadan kaldırmaz; çizelgede iş için ayrılan sürenin yetersiz kalmasına yol açar.

Son olarak her kaybın nerede hesaba katılacağına karar verin. Ölçüm vardiya molalarını içermiyorsa bu molaları kullanılabilir çalışma süresinde gösterin. Fiilî süreye tekrarlanan duruşlar için zaten bir pay eklenmişse aynı payı başka bir yerde yeniden uygulamayın. Ölçülen süre böylece bir başka iyimser tahmin olmak yerine tutarlı bir planlama girdisine dönüşür.

Siparişin bütününü gözden kaçırmadan çevrimi iyileştirin

Çevrim süresi ölçümü, nerelerin incelenmesi gerektiğini gösterir. Parçayı taşıma ve yerleştirme gibi işlerin uzun sürmesi; fikstür, takıma erişim veya malzemenin operatöre sunulma biçiminde iyileştirme ihtiyacına işaret edebilir. Değişken çevrimler, daha tekrarlanabilir bir yöntem veya bakım gerektirebilir. Uzun hazırlık süreleri ayrı olarak analiz edilmelidir; parça başına süreyi artırarak gizlenmemelidir.

Teslim etmeniz gereken işi sınırlayan operasyona öncelik verin. Yükü yüksek bir darboğazda süre kazanmak, değerli üretim kapasitesini serbest bırakabilir. Buna karşılık boş kapasitesi bol olan bir kaynakta aynı süreyi kazanmak, sonraki operasyon hâlâ başlayamıyorsa siparişin tamamlanma tarihini değiştirmeyebilir.

Bu nedenle iyileştirme ve çizelgeleme birlikte ele alınmalıdır. Daha hızlı bir operasyon, iş için gereken süreyi değiştirir; üretim çizelgesi ise kazanılan sürenin nerede kullanılabileceğini gösterir. Bir yöntem iyileştirildiğinde her teslimatın aynı ölçüde öne çekileceğini varsaymak yerine, planlamada kullanılan ilgili süreyi güncelleyin ve ortaya çıkan iş sırasını inceleyin.

Ölçülen sürelerle SkyPlanner’da daha iyi bir plan oluşturun

SkyPlanner, bir proses adımını Süre/Parça, Parça/Süre veya Sabit Süre yöntemleriyle tanımlamanıza ve hazırlık süresini ayrı kaydetmenize olanak tanır. Böylece parça başına süreyle hesaplanan bir talaşlı imalat operasyonunu, üretim hızına göre hesaplanan bir adımı veya sabit süreli bir parti prosesini işe uygun biçimde tanımlayabilirsiniz.

Geçmiş üretim verileri de tahmini iyileştirmenize yardımcı olur. SkyPlanner, bir proses adımının önceki üretim sürelerine dayanarak süre önerebilir; varsayılan süre yerine bu tahmini kabul edebilirsiniz. Bunun için ilgili geçmiş üretim verileri gerekir. Bu özellik, en başta kullanılabilir gözlemler toplamanın yerini tutmaz.

Böylece pratik bir geri bildirim döngüsü oluşur: Üretimde işin ne kadar sürdüğü kaydedilir, siz bu süreyi değerlendirirsiniz ve sonraki planda daha iyi bir girdi kullanılabilir. Takım, yöntem veya ürün değişmeden önce belirlenmiş bir standarda bağlı kalmanız gerekmez.

Ardından SkyPlanner’ın çizelgeleme yapay zekâsı Arcturus, operasyonları tanımlanan iş merkezi kapasitelerini, bağımlılıkları ve öncelikleri dikkate alarak çizelgeye yerleştirir. Gantt çizelgesi, kaynaklarınız için planlanan işleri gösterir. Düzeltilen operasyon süresi de aynı kullanılabilir saatleri paylaşan diğer siparişlerle birlikte bu hesaplamaya dahil edilir.

Bir çubuğu elle uzatıp etkilenen tüm iş kuyruklarını düzeltmek yerine, SkyPlanner’ın çizelgeyi yeniden hesaplamasını sağlayabilir ve sonuçlarını inceleyebilirsiniz. Öncelikleri siz belirlersiniz; aldığınız kararları kurallar ve kilitlerle korursunuz. Böylece yalnızca daha gerçekçi bir süre elde etmekle kalmaz, bu sürenin taahhüt ettiğiniz işler açısından ne anlama geldiğini de daha net görürsünüz.

Yoğun bir talaşlı imalat atölyesinde uygulama nasıl işler?

Finlandiya’da fason talaşlı imalat yapan Eskomatic, geniş bir ürün yelpazesi ve değişken parti büyüklükleriyle çalışırken iş kuyruklarını büyük ölçüde elle düzenliyordu. SkyPlanner ile şirketin ekibi, işleri daha net gösteren görsel bir iş kuyruğuna ve iş yükünü otomatik çizelgeleme olanağına kavuştu. Şirket, bu sayede gerçekçi teslim tarihlerini daha kolay görebildiğini ve müşterilerine daha doğru iletebildiğini belirtiyor.

Bu deneyim, ölçümden sonraki adımı gösteriyor: üretim verilerini kullanarak günlük çizelgeyi ve teslimat taahhütlerini daha net hale getirmek.

Bir sonraki zaman etüdünüzü planlamaya yansıtın

Planlanan operasyon süreleri ile üretimde gerçekleşen süreler arasındaki fark giderek açılıyorsa, yalnızca bir hesap tablosundaki sayıyı düzeltmekle yetinmeyin. Daha doğru süreyi, bu değişikliğin siparişin tüm rotasına ve diğer iş yükünüze etkisini gösterebilen bir çizelgeleme sisteminde kullanın.

SkyPlanner, açık REST API üzerinden her türlü ERP veya MES ile entegre olur. Böylece mevcut sistemlerinizi SkyPlanner’ın planlama yetenekleriyle birleştirebilirsiniz. Bu entegrasyon kapsamında üretim sürelerinizin nasıl toplanacağını ve aktarılacağını siz belirleyin.

SkyPlanner demosu için randevu alın; görüşmeye tipik bir ürün rotası, yakın zamanda ölçülmüş bir operasyon süresi ve şu anda planlamada kullandığınız standart süreyle katılın. Bu bilgiler, daha gerçekçi sürelerin üretim çizelgenizi nasıl iyileştirebileceğini somut olarak incelemenizi sağlar. Önce kendiniz keşfetmek isterseniz SkyPlanner’ı demo verileriyle deneyin.