SMED: Akıllı Sıralamayla Hazırlık Süresini Kısaltın

Ana Sayfa » Kaynaklar » SMED: Akıllı Sıralamayla Hazırlık Süresini Kısaltın

Tahmini okuma süresi: 9 dakika

Bir makine kullanılabilir süresini ya parça üretmekle ya da bir sonraki işe hazırlanmakla geçirir. Tip değişimleri bu sürenin çok büyük bölümünü aldığında iki ayrı soru önem kazanır: Ekip her tip değişimini kısaltabilir mi, planlayıcı ise daha iyi bir iş sıralamasıyla bazı değişimlerden hiç kaçınabilir mi?

SMED birinci soruyu yanıtlar, benzerliğe dayalı sıralama ise ikincisini. İkisini birlikte kullanın; ancak etkilerini ayrı ayrı ölçün, böylece kısalan bir duruş ile hiç yapılması gerekmeyen bir tip değişimi birbirine karıştırılmaz.

SMED neyi değiştirir, sıralama neyi değiştirir

İmalatta hazırlık ya da tip değişimi, ekipmanı bir ürün veya parçanın üretiminden bir diğerine geçirmek için yapılan hazırlıktır. Takımların değiştirilmesi, bağlama aparatlarının hazırlanması, ayarların yapılması ve bir sonraki ürünün kabul edilebilir üretim düzeyine getirilmesi buna dahil olabilir.

SMED, Single-Minute Exchange of Die (tek dakikada kalıp değişimi) ifadesinin kısaltmasıdır. Lean Enterprise Institute, bunu iç hazırlığı dış hazırlıktan ayırarak ve uygun iç görevleri dış işe dönüştürerek tip değişimi süresini kısaltan bir yaklaşım olarak tanımlar. Addaki hedef tek haneli dakikalardır, yani 10 dakikadan kısa süre. Bu, her tip değişiminin bir dakika süreceği anlamına gelmez ve garanti edilen bir sonuç da değildir.

Pratikteki fark basittir:

• SMED, zorunlu bir tip değişiminde yapılan işi kısaltır.
• İş sıralaması, benzer işleri yan yana koyarak seçilen bir özelliğin tekrar tekrar değişmesini önleyebilir.

İyi sıralanmış bir çizelgede bile gerçek tip değişimleri gerekir. Takımlar hazırlanmalı, ekipman doğru ayarlanmalı ve bir sonraki ürün kalite gereksinimlerini karşılamalıdır.

Süreci değiştirmeden önce hazırlık süresini ölçün

Ekibin baştan sona gözlemleyebileceği, düzenli tekrarlanan tek bir tip değişimiyle başlayın. Hangi görevlerin değişeceğine karar vermeden önce mevcut yöntemi kaydedin.

Tutarlı bir ölçüm sınırı kullanın. Vorne’un LeanProduction SMED kılavuzu, tip değişimi süresini önceki ürünün tam üretim hızındaki son hatasız parçasından sonraki ürünün tam üretim hızındaki ilk hatasız parçasına kadar ölçer. Kabul edilebilir üretim henüz geri dönmediyse makineyi yeniden başlatmak tip değişiminin sonu sayılmaz.

Toplam geçen süreye ek olarak şunları kaydedin:

• Her görevi, süresini ve kimin yaptığını.
• Bir sonraki iş için gereken takımları, malzemeleri ve bağlama aparatlarını.
• Arama, bekleme, ayar yapma veya ilk parçaları düzeltme için harcanan süreyi.
• Ekipmanın durmasını gerektiren görevleri ve ekipman çalışırken güvenle yapılabilecek görevleri.

Dış hazırlığı görünür tutun. Bir görevi duruşun dışına taşımak, o görev için gereken iş gücünü ortadan kaldırmadan makine süresini serbest bırakabilir. İyi bir referans ölçüm, ekipmanın duruşunu ekibin toplam hazırlık çalışmasından ayırır.

Her tip değişimini kısaltmak için SMED uygulayın

Tip değişimini, onu yapan kişilerle birlikte adım adım gözden geçirin. Amaç tekrarlanabilir ve güvenli bir yöntemdir; kalite sorunlarını bir sonraki operatöre bırakan daha hızlı bir yeniden başlatma değil.

1. İç ve dış hazırlık görevlerini ayırın

İç hazırlık, ekipmanın durmasını gerektirir. Dış hazırlık ise ekipman çalışırken yapılabilir.

Tip değişiminin tamamını gözlemleyin ve tek tek görevlere bölün. Her görevi, şu anda duruş sırasında yapılan her şeyin zaten orada yapılması gerektiğini varsaymak yerine, duruşu gerçekte neyin gerektirdiğine göre sınıflandırın.

Örneğin bir sonraki takımı aramak bugün makine durduktan sonra yapılıyor olabilir. Bu, aramanın duran bir makine gerektirdiği anlamına gelmez. Buna karşılık takılı bir takımı sökmek, ekipmanın durdurulmasını ve güvenli hale getirilmesini gerektirebilir.

2. Uygun hazırlık işlerini duruşun dışına taşıyın

Güvenli ve uygulanabilir olduğu her yerde, bir sonraki işi mevcut iş bitmeden hazırlayın. LeanProduction kılavuzu; takım ve malzemelerin toplanmasını, parçaların kontrol edilmesini ve ek bir bağlama aparatının hazırlanmasını hazırlığı duruşun dışına taşımanın yolları arasında sayar.

Gereken kalemlerin hazır ve kullanıma uygun olduğunu kontrol edin. Bir aparat ayrı olarak hazırlanabiliyorsa, bunun makinenin durduğu süreden iş eksiltip eksiltmediğini değerlendirin.

Koruyucuları, izolasyon prosedürlerini veya gerekli kalite kontrollerini atlamayın. Bir görev, ancak ekip onu devam eden üretimi aksatmadan güvenle yapabiliyorsa dış hazırlığa uygundur.

3. Kalan iç işi sadeleştirin

Hâlâ duruş gerektiren görevleri gözden geçirin. Takımlara erişimi iyileştirin, sırayı standartlaştırın ve gereksiz ayarı azaltın. Bağlama yöntemi değişikliklerini veya paralel çalışmayı, tesisin ekipman ve güvenlik gereksinimlerine göre değerlendirin.

Gözden geçirilmiş yöntemi, kabul edilebilir üretime dönüş dahil tam bir tip değişiminde deneyin. İyileştirme, bir operatörün gayriresmî bir kestirmeyi hatırlamasına bağlı kalmasın diye sırayı belgeleyin.

Referans ölçümdeki sınırı kullanarak yeniden ölçün. Gözlemleri belgelenmiş yöntemle birlikte saklayın ve üretim planlamadaki hazırlık süresi varsayımlarını güncellemek için kullanın.

Daha iyi bir iş sıralamasıyla kaçınılabilir tip değişimlerini azaltın

Gerekli tip değişimi işi anlaşıldıktan sonra, işlerin makineye geliş sırasını inceleyin. Benzerlik yalnızca ortak bir ürün koduna değil, malzemeye, renge veya boyutlara da bağlı olabilir.

Örnek olarak iki malzeme arasında dönüşümlü gelen işleri düşünün. Bir malzemenin işlerini bir araya getirip ardından diğerininkileri sıralamak, tekrarlanan malzeme değişimlerini önleyebilir. Bu bir sıralama örneğidir; müşteri sonucu değildir ve her hazırlığın ortadan kalkacağı vaadi de değildir.

O iş merkezinde hazırlığı gerçekten etkileyen bir benzerlik özelliği seçin. Aynı malzemeye sahip iki iş yine de farklı takım veya ayar gerektirebilir. Bunları gruplamak, tip değişimi işinin diğer tüm kaynaklarını ortadan kaldırmaz.

Bu nedenle SMED ve sıralama için farklı ölçütler gerekir. Tek bir duruşun kısalması, tip değişimi yönteminde bir iyileşmeye işaret eder. Seçilen özelliğin daha az değişmesi ise sıralamada bir iyileşmeye işaret eder. İkisi de yardımcı olabilir, ancak hiçbiri tek başına genel üretim planının daha iyi olduğunu kanıtlamaz.

Teslim tarihlerini ve kullanılabilir kapasiteyi karara dahil edin

Benzer işlerden oluşan uzun bir seri hazırlık süresinden tasarruf sağlayabilir ve yine de yanlış bir üretim kararı olabilir. Acil bir siparişi geriye itebilir ya da serinin başlaması gereken anda hazır olmayan bir malzemeye dayanabilir.

Sıralamayı değiştirmeden önce, olası hazırlık süresi kazancını sipariş tamamlanma tarihleri, malzeme temini ve kullanılabilir iş merkezi kapasitesiyle karşılaştırın. Mevcut iş yükü için hangi önceliklerin daha önemli olduğuna da bu aşamada karar verin.

SkyPlanner’ın Dynamic Priorities özelliği; lead time, tamamlanma tarihi, müşteri önemi ve süre gibi faktörleri içerir. Öncelikleri planlayıcılar belirler; yapay zekâ çizelgeyi oluştururken bu önceliklere uyar. Benzerlik, üretimin geri kalanıyla dengelenmesi gereken bir planlama tercihidir; sonuçlarına bakmaksızın her benzer işi gruplama talimatı değildir.

SkyPlanner’da benzerliğe dayalı sıralamayı yapılandırın

SkyPlanner, işleri renk, boyut veya malzeme gibi bir iş merkezi özelliğine göre gruplamayı destekler. Belgelenmiş benzerlik ayarları; özellik seçimini, farklı işler için hazırlık süresini ve art arda gelen benzer işler için bir öncelik ağırlığını bir araya getirir.

Bu yaklaşımı yapılandırmak için:

1. Dynamic Priorities içinde Allow similar jobs faktörüne önem verin.

2. İş merkezinin ayarlarını açın ve Allow similarity seçeneğini etkinleştirin.

3. Farklı özellikler arasında geçiş için gereken süreyi yansıtacak şekilde Setup time for differing jobs (min) değerini girin.

4. Type of similar jobs alanında özelliği seçin.

5. Similar jobs in succession öncelik ağırlığını ayarlayın.

6. Ayarları kaydedin ve çizelgeyi yeniden hesaplayın.

İş merkezine ve seçilen özelliğe uyan, ölçülmüş bir hazırlık süresi varsayımı kullanın. Bu ayar hazırlık süresine duyarlı sıralamayı destekler; fiziksel takım veya malzeme değişiminin daha hızlı yapılmasını sağlamaz. Bu işi iyileştirmek, tip değişimi yönteminin ve üretim ekibinin görevi olmaya devam eder.

Hazırlık süresindeki kazanç, planın geri kalanıyla uyumlu olmalıdır. SkyPlanner’ın üretim çizelgeleme yazılımı, belirlediğiniz öncelikleri kullanarak bir üretim çizelgesi oluşturur. SkyPlanner, açık REST API’si sayesinde her türlü ERP veya MES sistemiyle entegre olur; böylece üretim verilerinizi tutan sistemlerle üretim çizelgelemeyi bağlayabilirsiniz.

Yeni planın üretimi iyileştirip iyileştirmediğini kontrol edin

Yöntemi veya sıralamayı değiştirdikten sonra, karşılaştırılabilir iş yükleri genelinde gerçekleşen tip değişimi sayılarını ve bunların tükettiği üretim duruş süresini karşılaştırın. Ayrıca sipariş tamamlanmasını ve her tip değişiminden sonra kabul edilebilir üretime dönüşü kontrol edin.

Üç soru sorun:

• Gerekli tip değişimleri, aynı ölçüm sınırı kullanıldığında kısaldı mı?
• Yeni sıralama, seçilen özelliğin değişmesini önledi mi?
• Plan; tamamlanma tarihleri, mevcut malzemeler ve kapasite arasındaki gerekli dengeyi korudu mu?

Siparişler yalnızca geciktiriliyorsa veya devreye alma kalitesi düşüyorsa daha az tip değişimi yeterli değildir. Gözden geçirilmiş yöntemi belgelenmiş tutun ve ölçüm iyileştikçe planlamada kullanılan hazırlık süresini güncelleyin. Bu bir üretim değerlendirme sürecidir; SkyPlanner’ın tip değişimi süresini otomatik olarak ölçtüğü anlamına gelmez.

Üretiminiz için benzerliğe dayalı çizelgelemeyi görüşmek üzere demo randevusu alın. Görüşmeye, değişimlerinizi belirleyen özelliği, ölçtüğünüz tip değişimi süresini ve en önemli tamamlanma tarihi önceliklerinizi getirin.

Sık sorulan sorular

İmalatta SMED nedir?

SMED, ekipman tip değişimi süresini kısaltmaya yönelik bir yöntemdir. Ekipmanın durmasını gerektiren iç görevleri, ekipman çalışırken yapılabilen dış görevlerden ayırır. Ekip, uygun hazırlık işlerini duruşun dışına taşır ve geriye kalan işi sadeleştirir.

SMED, her tip değişiminin bir dakika sürdüğü anlamına mı gelir?

Hayır. Single-Minute Exchange of Die, tek haneli dakikalık, yani 10 dakikadan kısa bir hedefi ifade eder. Bir dakikalık tip değişimi vaat etmez ve her sürecin bu hedefe ulaşacağını garanti etmez.

Hazırlık veya tip değişimi süresi nasıl ölçülür?

Ölçümde tutarlı bir sınır kullanın: önceki ürünün tam üretim hızındaki son hatasız parçasından, sonraki ürünün tam üretim hızındaki ilk hatasız parçasına kadar geçen süreyi ölçün. Toplam süreyle birlikte tek tek adımları da kaydedin. Kabul edilebilir üretim henüz geri gelmediyse ölçümü makine yeniden çalıştığı anda bitirmeyin.

İç hazırlık ile dış hazırlık arasındaki fark nedir?

İç hazırlık için ekipmanın durmuş olması gerekir. Dış hazırlık ise ekipman çalışırken yapılabilir. Hazırlık adımlarını duruş süresinin dışına almak ekipmanın güvenlik gereksinimlerine uymalı ve gerekli kalite kontrollerini atlamamalıdır.

İş sıralaması SMED’in yerini tutabilir mi?

Hayır. Sıralama, benzer işleri bir araya getirerek tekrarlanan bazı özellik değişimlerini önleyebilir. SMED ise geriye kalan tip değişimlerinin fiziksel işini iyileştirir. İkisinin de üretim planına uyması gerekir.

SkyPlanner gereksiz hazırlıkları azaltmaya nasıl yardımcı olur?

SkyPlanner’da bir iş merkezi için benzerlik özelliği seçilebilir, birbirinden farklı işler için hazırlık süresi tanımlanabilir ve öncelik ayarlarında art arda gelen benzer işlere ağırlık verilebilir. Bu, hazırlığı dikkate alan iş sıralamasını destekler. Makinenin fiziksel tip değişimi çalışmasını ise tek başına kısaltmaz.

Benzer işler her zaman birlikte mi çalıştırılmalı?

Hayır. Planlama yaparken bitiş tarihlerini, malzemeleri ve kapasiteyi de hesaba katmak gerekir. Benzer işleri gruplamak, sağladığı hazırlık avantajı bu önceliklerle uyuştuğunda işe yarar; daha önemli işlerin gecikmesine yol açıyorsa yarar sağlamaz.