Hazırlık Süresi Matrisi: Verileri Oluşturma ve Okuma

Ana Sayfa » Kaynaklar » Hazırlık Süresi Matrisi: Verileri Oluşturma ve Okuma

Tahmini okuma süresi: 8 dakika

Hazırlık süresi matrisi, bir makinenin bir üründen veya hazırlık durumundan diğerine geçmesi için gereken süreyi gösteren bir geçiş tablosudur. Her hücre belirli bir soruyu yanıtlar: Makine şu anda bu ürün için ayarlıysa, sıradaki ürünü üretmeye başlayabilmesi için ne kadar süre gerekir?

Geçişin yönü önemlidir. Açık renkten koyu renge geçerken kısa bir yıkama yeterli olabilirken, açık renge dönüş çok daha uzun bir temizlik gerektirir. Tek bir ortalama hazırlık süresi bu farkı gizler. Bu durumda çizelgede zor bir geçiş için yetersiz, kolay bir geçiş içinse gereğinden fazla süre ayrılabilir.

İşe yarayan bir matris, bu farkları planı aksatmadan önce görünür kılar. Ayrıca SkyPlanner’da hangi ürün özelliklerine göre gruplama yapmanın yararlı olacağını belirlemenize yardımcı olur. Böylece öncelikler her değiştiğinde makinelerdeki iş sıralarını elle yeniden oluşturmadan gereksiz tip değişimlerini azaltabilirsiniz.

Hazırlık süresi matrisi nasıl okunur?

Satır, geçişin başladığı mevcut durumu; sütun ise geçilecek sonraki durumu gösterir. Şu anda herkes tablonun nasıl okunduğunu biliyor olsa bile bu etiketleri tabloda tutun. Yönleri ters okumak, planlamada yanlış bir varsayıma yol açar.

Üç renk ailesiyle çalışan bir kaplama makinesi düşünün. Aşağıdaki süreler yalnızca örnek amaçlıdır; müşteri sonuçları veya önerilen temizlik standartları değildir.

Mevcut aileden / Sonraki aileye	A: açık	B: orta	C: koyu
A: açık	0 dk	12 dk	18 dk
B: orta	35 dk	0 dk	10 dk
C: koyu	50 dk	28 dk	0 dk

Açık renkten koyu renge geçiş için A satırı ile C sütununun kesişimine bakın: 18 dakika. Koyu renkten açık renge geçiş için C satırı ile A sütununun kesişimini okuyun: 50 dakika. Bunlar aynı değerin iki farklı gösterimi değil, ayrı geçişlerdir.

Köşegen, aynı aile içinde üretime devam edildiğini gösterir. Bu örnekte, söz konusu işler arasında hazırlık gerekmediği varsayıldığı için köşegendeki değerler sıfırdır. Bu varsayımı kendi matrisinize doğrudan aktarmayın. Aynı aile içinde de fikstür değişimi, parti serbest bırakma kontrolü veya başka bir hazırlık adımı gerekebilir.

Makinenin başlangıç durumunu da hesaba kattığınızda tablo işe yarar hâle gelir. Makinenin şu anda koyu renk için ayarlı olduğunu, sıradaki işlerin ise önce açık, ardından orta ton olduğunu varsayalım. Hazırlık için ayrılması gereken süre şöyledir:

• Koyu renkten açık renge: 50 dakika.
• Açık renkten orta tona: 12 dakika.
• İşlerin üretim süreleri eklenmeden önce toplam tip değişimi süresi: 62 dakika.

Yalnızca iki yeni iş arasındaki geçişi hesaba katsaydınız 12 dakika ayırır, başlangıçtaki 50 dakikalık geçişi gözden kaçırırdınız. Plandaki ilk iş, her zaman temiz ve herhangi bir ürüne ayarlanmamış bir makinede başlamaz.

Güvenilir bir hazırlık süresi matrisi nasıl oluşturulur?

Hazırlık süresine ilişkin varsayımların teslimat kararlarını gerçekten etkilediği bir kaynakla başlayın. Belirli bir kapsama odaklanan ve rakamların dayanağı izlenebilen bir matris, tahminlerle doldurulmuş fabrika genelindeki bir tablodan daha yararlıdır.

Makineyi ve hazırlık durumlarını tanımlayın

Matrisin hangi makine veya hat için geçerli olduğunu belirtin. Aynı iki ürün arasındaki geçiş, farklı ekipmanlarda farklı süreler alabilir. Bu nedenle bir makinenin değerini kontrol etmeden başka bir makine için kullanmayın.

Ardından tip değişimini neyin gerektirdiğini belirleyin: takım, malzeme kalitesi, renk, boyutlar, fikstür veya başka bir üretim özelliği. Ürünlerin tip değişimi gereksinimleri birbirinden farklıysa ürün kodlarını kullanın. Bu gereksinimleri gerçekten ortak olan ürünleri ise hazırlık aileleri altında toplayın.

Bir satış kategorisi her zaman bir hazırlık ailesi değildir. Katalogda benzer görünen iki ürün farklı takımlar gerektirebilir. Buna karşılık, müşteriye özel birkaç ürün aynı makine ayarlarıyla üretilebilir. Gruplamayı, operatörün gerçekte neyi değiştirmesi gerektiğine göre yapın.

Süre ölçümünün nerede başlayıp biteceğini netleştirin

Süre ölçümü için tutarlı başlangıç ve bitiş noktaları belirleyin. Kapasite açısından yararlı bir ölçüt, önceki işin son sağlam parçasından sonraki işin kabul edilebilir ilk parçasına kadar geçen süredir. Bu sürenin temizlik, ayar, deneme üretimi ve ilk parça onayını içerip içermediğini belirtin.

Planlamayı etkileyen süre bileşenlerini ayrı ayrı görünür tutun. Makine bir kontrol görevlisini beklerken duruyorsa bu bekleme, makinenin kullanılabilir süresini tüketir. Ancak bu, uzun süren bir takım değişimiyle aynı sorun değildir. Tüm gecikmeleri açıklamasız tek bir hazırlık süresine katmak yerine nedenlerini kaydedin.

Makinede geçen süre ile harcanan işçiliği de birbirinden ayırın. Tip değişiminin bir bölümünde iki kişinin birlikte çalışması, makinenin bu kişilerin ayrı ayrı harcadığı dakikaların toplamı kadar devre dışı kaldığı anlamına gelmez.

Daha sonra çizelgeleme verilerini yapılandırırken bu ölçüm aralığını, önceden hesaba katılmış hazırlık, söküm veya diğer sürelerle uyumlu hâle getirin. Aynı temizlik faaliyeti kapasite hesabına iki kez yansımamalıdır.

Gözlemleri gerekli ayrıntılarla birlikte kaydedin

Gözlemlediğiniz her tip değişimi için kaynağı, önceki durumu, sonraki durumu, geçen süreyi, tarihi ve sonucu etkileyen açıklamaları kaydedin. Matris değerinin dayandığı gözlem kaydını saklayın; böylece rakam daha sonra kontrol edilebilir.

Tekrarlanan gözlemler, bir geçişin süresinin makul ölçüde sabit olup olmadığını veya başka bir koşula bağlı olup olmadığını ortaya çıkarır. Benzer geçişlerin süreleri çok değişiyorsa bunları tek bir ortalamaya indirmeden önce nedenini araştırın. Farklı fikstürler, eksik hazırlık veya sürekli tekrarlanan bir onay gecikmesi farklı çözümler gerektirebilir.

Beklediğiniz koşulları temsil eden bir planlama süresi belirleyin ve bu süreyi nasıl seçtiğinizi belgeleyin. Bir defaya mahsus bir arıza, sorgulanmadan normal tip değişimi süresine dönüşmemeli; tekrarlanan bir gecikme de sırf işleri zorlaştırdığı için yok sayılmamalıdır.

Tahminleri, bilinmeyenleri ve yasak geçişleri ayrı işaretleyin

Ölçülmemiş bir hücre, sıfır dakikalık bir geçiş anlamına gelmez. Hücreyi bilinmiyor olarak işaretleyin veya tahmin olduğunu belirtip dayanağını ve kontrolünden sorumlu kişiyi kaydedin. Önce mevcut siparişlerin gerektirmesi muhtemel geçişleri doğrulayın; özellikle de bir hatanın teslimatı riske atacağı geçişlere öncelik verin.

Yasak bir geçiş ise bunlardan farklıdır. Boş bir hücre veya uydurulmuş çok uzun bir süreyle değil, açık bir üretim kısıtıyla tanımlanmalıdır. Matris, proses kurallarınızın planlamaya etkilerini kaydeder; bir geçişin teknik açıdan veya güvenlik açısından kabul edilebilir olup olmadığına karar vermez.

Aile düzeyindeki değerleri bilinen istisnalarla karşılaştırarak gözden geçirin. Bir ürün ek temizlik veya takım ayarı gerektiriyorsa aile ortalamasının bu farkı gizlemesine izin vermeyin; farkı görünür tutun.

Matris, üretim planınızda neleri değiştirmeli?

Yalnızca en küçük değeri aramayın; genel örüntülere bakın. Değerleri yüksek bir sütun, geçilmesi maliyetli bir duruma işaret eder. Değerleri yüksek bir satır ise çıkılması maliyetli bir durumu gösterir. Ters yönlerdeki geçişler arasında büyük bir fark varsa iş sıralamasına dikkat etmek gerekir.

Bu örüntüler daha doğru sorular sormanıza yardımcı olur. Birbiriyle uyumlu işler art arda yürütülebilir mi? Önceki bir ayara maliyetli bir dönüş önlenebilir mi? Kullanışlı görünen bir aile gruplaması önemli bir istisnayı gizliyor mu? Sık yapılan geçişlerden hangisinde, tip değişimi sırasında uygulanan işlemler iyileştirilmeli?

Son soru, tip değişiminin kendisi için gereken işi ve süreyi azaltmayı amaçlayan SMED kapsamındadır. Matrisin rolü farklıdır. Çizelgenizin süre ayırması gereken geçişleri tanımlar ve uygulanan yöntem iyileştiğinde güncellenmesi gerekir.

Toplam hazırlık süresinin düşük olması, tek başına eksiksiz bir üretim planı oluşturmaz. Sıradaki iş için malzeme, uygun bir kaynak ve önceki operasyonların tamamlanmış olması da gerekir. İşin teslimat önceliği, uygun bir grubu bölmeyi haklı kılabilir. İş sırasını yalnızca en kısa geçişi elde etmek için değiştirmek yerine, hazırlık sürelerinin oluşturduğu örüntüyü bu gereksinimlerle birlikte değerlendirin.

Hazırlık verilerinizi SkyPlanner ile canlı bir çizelgeye dönüştürün

Bir sonraki pratik adım, ayrı bir matris tutup planı da elle düzeltmeye devam etmek yerine, anlamlı hazırlık varsayımlarını çizelgeleme sürecine dâhil etmektir. SkyPlanner APS; hazırlık bilgilerini, kaynak kapasitesini, operasyon bağımlılıklarını ve teslimat önceliklerini tek bir üretim çizelgesinde birleştirir.

Ürün özelliklerinin uyumlu olması sayesinde tip değişimlerinin azaltılabildiği iş merkezlerinde, SkyPlanner’ın özelliğe dayalı gruplaması öğrendiklerinizi doğrudan uygulamaya geçirmenizi sağlar. Ürünlerde takım ailesi veya malzeme kalitesi gibi özellikler ve bunlara ait değerler bulunur. Bir iş merkezi, benzer iş emirlerini gruplamak için ilgili özelliği kullanabilir.

İş merkezinin Benzerliğe izin ver kuralında, farklı işler için bir hazırlık süresi tanımlanır ve dikkate alınacak özellik seçilir. Ayrıca Dinamik Öncelikler bölümünde, benzer işlerin art arda yürütülmesine ne kadar önem verileceğini ayarlarsınız. Böylece çizelgeleme hesabı, seçtiğiniz diğer öncelikleri de değerlendirirken uyumlu işleri bir arada tutmayı gözetir.

Örneğin gözlemleriniz, birkaç parça numarasının aynı takımları kullandığını ve değişimlerin çoğunlukla takım aileleri arasında gerçekleştiğini gösteriyorsa, takım özelliğine göre gruplama yapmak müşteri veya ürün adına göre gruplamaktan daha yararlıdır. Böylece her uyumlu kombinasyonu planlamacının hatırlamasına güvenmek yerine, sahadaki bilgiyi tekrarlanabilir bir çizelgeleme kuralına dönüştürürsünüz.

Yönlere göre düzenlenmiş bir matris, daha ayrıntılı bir model gereksinimini de ortaya çıkarabilir. Kaplama örneğindeki 18 dakikalık ve 50 dakikalık geçişler, farklı işler için tek bir ortak süreyle doğru biçimde temsil edilemez. Bu ürün çiftlerine özgü farklar üretiminizde belirleyiciyse, hazırlık modelinin gerçek prosesinize uygunluğu kontrol edilebilsin diye her iki yöndeki verileri ve varsa istisnaları SkyPlanner demosuna getirin.

SkyPlanner’ın çizelgeleme yapay zekâsı Arcturus, yapılandırdığınız kural ve önceliklere göre iş sırasını hesaplar; Gantt zaman çizelgesi de sonucu gösterir. Otomatik yeniden çizelgeleme etkin olduğunda siparişlerde, işlerin tamamlanma durumunda veya kapasitede meydana gelen ilgili değişiklikler yeniden hesaplamayı tetikleyebilir. İş sıralarını yeniden kurmaya daha az, hangi teslimat taahhütlerinin dikkat gerektirdiğine karar vermeye daha fazla zaman ayırırsınız.

Önce sıradaki siparişlerin gerektireceği tip değişimlerini ele alın

İlerleme kaydetmek için olası tüm ürün çiftleri arasındaki geçişleri ölçmeniz gerekmez. Önce önemli bir makineyi ele alın; mevcut hazırlık durumuna ve gelecek üretim planında beklenen geçişlere bakın. Ters yönde yapıldığında daha maliyetli olan geçişleri ve değerleri hâlâ tahmine dayanan hücreleri kontrol edin. Rahatça yetişecek gibi görünen bir çizelgede zaman payı çoğu kez bu noktalarda tükenir.

Ardından bu bilgileri uygulamaya geçirin. Hazırlık açısından benzer ürün gruplarınızı, süresini ölçtüğünüz birkaç geçişi ve gerçek siparişlerden oluşan bir örneği yanınıza alarak SkyPlanner demosu için randevu alın. Üretiminizde gruplandırmanın, hazırlık için ayrılan sürelerin ve teslimat önceliklerinin birbiriyle nasıl uyumlu çalışması gerektiğini inceleyebilirsiniz. Önce çizelgeleme ortamını keşfetmeyi tercih ederseniz SkyPlanner’ı demo verileriyle deneyin.