Harmonogramowanie w przód i wstecz: wybierz właściwy kierunek

Strona główna » Zasoby » Harmonogramowanie w przód i wstecz: wybierz właściwy kierunek

Szacowany czas czytania: 8 minut

Termin realizacji zlecenia przypada na przyszły piątek. Rozpocząć je od razu po dostawie materiału czy poczekać do czasu bliższego wysyłce? Wcześniejsze rozpoczęcie może pomóc dotrzymać terminu dostawy, ale oznacza też wcześniejsze wykorzystanie materiału i zajęcie miejsca na hali. Późniejszy start pozwala nie wprowadzać zlecenia na halę, dopóki nie jest to potrzebne — pod warunkiem że wymagane moce produkcyjne nadal będą dostępne.

Wybór między harmonogramowaniem w przód a harmonogramowaniem wstecz dotyczy właśnie tego momentu. Harmonogramowanie w przód odpowiada na pytanie, kiedy można zakończyć zlecenie, planując od najwcześniejszego dopuszczalnego terminu rozpoczęcia. Harmonogramowanie wstecz wskazuje, kiedy trzeba je rozpocząć, aby zakończyć w wyznaczonym terminie.

Żaden z tych kierunków nie zwiększa liczby dostępnych maszynogodzin. Użyteczna odpowiedź wymaga wpasowania zlecenia w dostępność zasobów produkcyjnych i materiałów oraz pozostałe zobowiązania zakładu. SkyPlanner obsługuje oba kierunki i wylicza harmonogram operacji. Możesz więc zdecydować, kiedy praca ma zostać wykonana, bez samodzielnego układania od nowa kolejki dla każdej maszyny.

Czym różni się harmonogramowanie w przód od harmonogramowania wstecz?

Harmonogramowanie w przód prowadzi od daty rozpoczęcia do zakończenia. Pierwsza operacja trafia na najwcześniejszy termin, na jaki pozwalają ograniczenia planistyczne, a kolejne są planowane zgodnie z marszrutą. Wynikiem jest najwcześniejszy planowany termin zakończenia przy przyjętych założeniach.

Harmonogramowanie wstecz prowadzi od wymaganego terminu zakończenia do rozpoczęcia. Ostatnia operacja trafia na najpóźniejszy możliwy termin, po czym wyznaczane są terminy poprzedzających ją operacji. Wynik wskazuje, jak późno można rozpocząć zlecenie przy tego samego rodzaju ograniczeniach.

Zmienia się kierunek obliczeń, ale nie marszruta produkcyjna. Cięcie nadal poprzedza obróbkę, a obróbka — kontrolę końcową.

Kryterium wyboru	Harmonogramowanie w przód	Harmonogramowanie wstecz
Punkt wyjścia	Dopuszczalny termin rozpoczęcia	Wymagany termin zakończenia
Główne pytanie	Kiedy najwcześniej można zakończyć to zlecenie?	Kiedy najpóźniej można rozpocząć to zlecenie?
Zastosowanie	Ocena realnego terminu zakończenia lub planowanie pracy do wykonania jak najszybciej (ASAP)	Planowanie potwierdzonych zleceń blisko terminu, w którym są potrzebne
Wpływ na zapasy	Może powodować powstawanie produkcji w toku lub zapasu wyrobów gotowych wcześniej, niż to konieczne	Może ograniczyć przedwczesną produkcję i skrócić czas przechowywania zapasów
Zabezpieczenie terminu dostawy	Wcześniejsze zakończenie może pozostawić czas na nadrobienie opóźnień przed wysyłką	Zapas czasu trzeba świadomie uwzględnić w docelowym terminie i harmonogramie
Co trzeba sprawdzić	Czy wyliczony termin zakończenia pozwala dotrzymać zobowiązania?	Czy wymagany termin rozpoczęcia uwzględnia gotowość materiałów i dostępne moce produkcyjne?

Kierunek harmonogramowania i sposób uwzględniania mocy produkcyjnych to osobne wybory. W obu kierunkach można prowadzić obliczenia przy ograniczonych zdolnościach produkcyjnych albo przy założeniu, że są one nieograniczone. Harmonogram wstecz, który przypisuje kilka zleceń do tej samej zajętej maszyny, jest równie niewykonalny jak harmonogram w przód z takim samym konfliktem.

Przykład z produkcji: to samo zlecenie, dwa terminy rozpoczęcia

Wyobraź sobie partię wymagającą trzech operacji na oddzielnych zasobach produkcyjnych: cięcia, obróbki i kontroli. Materiał jest gotowy w poniedziałek rano. Każdy zasób pracuje od poniedziałku do piątku w godzinach 08:00–16:00, a dana operacja musi zostać zakończona dla całej partii, zanim rozpocznie się następna. Podane poniżej czasy obejmują czas potrzebny na każdą operację; w tym pierwszym przykładzie nie ma dodatkowego transportu między operacjami ani oczekiwania.

Klient wymaga wysyłki w piątek. Ustalasz wewnętrzny termin zakończenia produkcji na czwartek o 16:00, pozostawiając uzgodniony czas na pakowanie i wysyłkę poza tą marszrutą produkcyjną. Początkowo wszystkie potrzebne przedziały czasowe na zasobach są wolne.

Operacja	Czas trwania	W przód od poniedziałku, 08:00	Wstecz od czwartku, 16:00
Cięcie	2 godziny	Poniedziałek 08:00–10:00	Czwartek 08:00–10:00
Obróbka	4 godziny	Poniedziałek 10:00–14:00	Czwartek 10:00–14:00
Kontrola	2 godziny	Poniedziałek 14:00–16:00	Czwartek 14:00–16:00

Oba harmonogramy pozwalają dotrzymać wyznaczonego terminu produkcji. Przy harmonogramowaniu w przód partia jest gotowa w poniedziałek i czeka. Przy harmonogramowaniu wstecz jej produkcja nie rozpoczyna się aż do czwartku, dzięki czemu nie powstaje przedwczesny zapas wyrobów gotowych. To, czy ten dodatkowy czas oczekiwania stanowi przydatne zabezpieczenie, czy oznacza niepotrzebny zapas, zależy od zlecenia i warunków produkcji.

Dodajmy teraz inne zlecenie na tej samej maszynie

Załóżmy, że zasób do obróbki jest już w pełni obciążony w czwartek. Ostatni dostępny czterogodzinny przedział przed docelowym terminem przypada w środę, w godzinach 10:00–14:00.

Harmonogramowanie wstecz z uwzględnieniem mocy produkcyjnych wymaga przeniesienia obróbki tej partii na środę, na ten wolny przedział, i zaplanowania cięcia przed nią. Kontrola nadal może odbyć się w czwartek w godzinach 14:00–16:00, jeśli ten przedział pozostanie wolny. Zlecenie rozpoczyna się więc wcześniej, a partia czeka między obróbką a kontrolą.

Dlatego samo odjęcie ośmiu godzin potrzebnych na wykonanie operacji od terminu realizacji nie wystarczy. Istniejące kolejki i kalendarze pracy określają, w jakich terminach faktycznie można zaplanować te godziny. Jeśli materiał nie może dotrzeć przed wymaganym terminem cięcia, trzeba rozwiązać konflikt — wyliczony termin rozpoczęcia nie pozwala wtedy skierować zlecenia do realizacji na hali.

SkyPlanner łączy te obliczenia w jeden spójny plan. Arcturus, jego sztuczna inteligencja do harmonogramowania, wyznacza terminy operacji na podstawie skonfigurowanych mocy produkcyjnych, zależności i priorytetów. Wykres Gantta pokazuje wynikowy harmonogram dla poszczególnych zasobów produkcyjnych, ułatwiając ocenę, czy zamierzony termin uruchomienia zlecenia nadal jest wykonalny.

Kiedy stosować poszczególne metody?

Dobieraj kierunek do pytania, na które potrzebujesz odpowiedzi, zamiast stosować jedną metodę w całej firmie.

Stosuj harmonogramowanie w przód, gdy znasz termin rozpoczęcia i chcesz ustalić termin zakończenia. Klient pyta o najwcześniejszą możliwą dostawę, materiał będzie dostępny konkretnego dnia albo trzeba ponownie oszacować termin zakończenia opóźnionego zlecenia. Planuj od dopuszczalnego terminu rozpoczęcia, uwzględnij obecne obciążenie i sprawdź wyliczony termin zakończenia, zanim złożysz obietnicę.

Stosuj harmonogramowanie wstecz, gdy znasz termin zakończenia i chcesz ustalić moment uruchomienia zlecenia. Masz uzgodniony termin zakończenia produkcji i chcesz uniknąć rozpoczynania jej znacznie wcześniej, niż to konieczne. Planuj kolejne operacje od końca marszruty, uwzględniając w obliczeniach dostępność materiałów i moce zasobów produkcyjnych.

Zarówno produkcja na zamówienie, jak i produkcja na magazyn może wymagać obu perspektyw. Zakład produkujący na zamówienie może najpierw obliczyć harmonogram w przód, aby podać wiarygodny termin, a następnie zaplanować wstecz potwierdzone zlecenie, żeby nie uruchamiać go zbyt wcześnie. Zlecenie uzupełnienia zapasu również może mieć ustalony termin, w którym wyroby będą potrzebne.

Nie chodzi o to, by każda operacja kończyła się w ostatniej możliwej chwili. Wyznacz termin zakończenia produkcji odpowiednio przed wysyłką, jeśli wymaga tego pakowanie, transport lub czas na nadrobienie opóźnień. Harmonogramowanie wstecz może uwzględniać termin z zapasem bezpieczeństwa — nie wymaga usuwania wszystkich buforów.

Co zrobić, jeśli wymagany termin rozpoczęcia już minął?

Wymagany termin rozpoczęcia przypadający w przeszłości to sygnał, że przy obecnych założeniach nie da się dotrzymać docelowego terminu. Sprawdź, czy praca już się rozpoczęła, czy czasy operacji i kalendarze są poprawne oraz czy materiał jest dostępny. Następnie oceń realne możliwości zmiany: inny zasób produkcyjny spełniający wymagania, dodatkowe zatwierdzone moce produkcyjne, zmianę priorytetu lub uzgodnienie innego terminu.

Przesunięcie docelowej daty na ekranie nie rozwiązuje problemu niedoboru. Po zmianie przelicz harmonogram i sprawdź wpływ na inne zlecenia, zanim potwierdzisz nowy termin.

Zaplanuj właściwy moment realizacji w SkyPlanner

SkyPlanner pozwala planować pracę jak najwcześniej lub bliżej terminu realizacji. Domyślna reguła harmonogramowania w przód określa ogólny kierunek, a reguła na poziomie pozycji zamówienia pozwala również planować zgodnie z JIT w modelu ASAP/JIT.

Dla planisty oznacza to, że nie musi wybierać między natychmiastowym uruchamianiem wszystkich zleceń a odkładaniem ich do ostatniej chwili. Pilne zlecenie może wymagać realizacji w trybie ASAP, podczas gdy inne, potwierdzone zlecenie lepiej zaplanować bliżej jego terminu. Priorytety i kierunek harmonogramowania pełnią różne funkcje: priorytet wskazuje, które prace mają pierwszeństwo, a kierunek wpływa na ich umiejscowienie w czasie.

Obliczenia wymagają też danych o produkcji. Skonfiguruj stanowiska robocze, zmiany, operatorów, zależności między operacjami i priorytety. Po włączeniu harmonogramowania uwzględniającego materiały Arcturus bierze pod uwagę dostępne zapasy i nadchodzące dostawy przy wyznaczaniu terminów rozpoczęcia. Data dostawy w zamówieniu zakupu oznacza oczekiwaną dostępność; stan magazynowy jest aktualizowany po potwierdzeniu dostarczenia materiału.

Gdy sytuacja się zmieni, zaktualizuj dane i przelicz harmonogram. Możesz przejrzeć wynik, zamiast ręcznie przesuwać każdą operację, której dotyczy zmiana. Ty ustalasz priorytety, a Arcturus wykonuje obliczenia zgodnie z Twoimi wytycznymi.

SkyPlanner integruje się z dowolnym systemem ERP lub MES przez otwarte REST API. Możesz zachować system obsługujący Twoje zamówienia i połączyć jego dane produkcyjne z harmonogramem odzwierciedlającym rzeczywisty przebieg pracy.

Lepsze decyzje o terminach dostaw w codziennej produkcji

Eskomatic, fińska firma świadcząca usługi obróbki skrawaniem, wcześniej układała kolejki prac w dużej mierze ręcznie, korzystając z przestarzałego systemu ERP i sterowania produkcją. Ograniczony wgląd w stan materiałów utrudniał przewidywanie niedoborów.

Dzięki SkyPlanner zespół zyskał czytelniejszy, graficzny widok kolejki zadań i automatyczne harmonogramowanie obciążenia. Jak podaje Eskomatic, łatwiej było określić realne terminy dostaw, co pomogło firmie podawać klientom dokładniejsze daty. Lepszy wgląd w niedobory materiałów ograniczył też przestoje produkcyjne spowodowane ich brakiem.

To doświadczenie pokazuje, kiedy zasady ustalania terminów są przydatne: gdy data dostawy uwzględnia obciążenie i sytuację materiałową, zamiast być rozpatrywana w oderwaniu od nich.

Wybierz kierunek i oprzyj się na harmonogramie uwzględniającym całą produkcję

Harmonogramowanie w przód pozwala ustalić najwcześniejszy termin zakończenia prac. Harmonogramowanie wstecz pomaga określić, jak późno można je rozpocząć, aby dotrzymać ustalonego terminu. W obu przypadkach oceniaj wynik w kontekście całej sytuacji produkcyjnej, a nie tylko czasu wykonania danego zlecenia.

Dla zakładu z dużym obciążeniem produkcji SkyPlanner to praktyczny kolejny krok. Łączy oba podejścia do ustalania terminów z automatycznym harmonogramowaniem i wykresem Gantta, który pokazuje wpływ decyzji na produkcję. Zachowujesz kontrolę nad zobowiązaniami wobec klientów bez ręcznego aktualizowania każdej kolejki zadań.

Umów prezentację SkyPlanner i przygotuj typową marszrutę zlecenia, jego termin realizacji oraz zasób produkcyjny, którego pracę najtrudniej zaplanować. Zobacz, jak harmonogram tego zlecenia wpisuje się w pozostałe prace. Jeśli wolisz najpierw samodzielnie poznać system, wypróbuj SkyPlanner na danych demonstracyjnych.