İleri ve geri üretim çizelgeleme: Doğru yönü seçin

Ana Sayfa » Kaynaklar » İleri ve geri üretim çizelgeleme: Doğru yönü seçin

Tahmini okuma süresi: 8 dakika

Bir siparişin önümüzdeki cuma teslim edilmesi gerekiyor. Malzeme gelir gelmez üretime mi başlamalısınız, yoksa sevkiyata yakın bir zamana kadar beklemeli misiniz? Erken başlamak teslimatı güvenceye almaya yardımcı olabilir, ancak malzemenin erken kullanılmasına ve üretim alanının dolmasına da yol açar. Daha geç başlamak ise, o tarihte gerekli kapasitenin hâlâ mevcut olması koşuluyla, işi ihtiyaç duyulana kadar üretim sahasına sokmaz.

İleri ve geri üretim çizelgeleme arasındaki seçim, bu zamanlamayla ilgilidir. İleri çizelgeleme, bir siparişin başlayabileceği en erken tarihten hareketle ne zaman tamamlanabileceğini belirler. Geri çizelgeleme ise hedef tarihte tamamlanması için ne zaman başlaması gerektiğini belirler.

Her iki yön de makinelere ek çalışma saati kazandırmaz. İşe yarar bir sonuç elde etmek için siparişi fabrikanızdaki kaynaklara, malzemelere ve diğer taahhütlere göre çizelgelemek gerekir. SkyPlanner her iki yönü de destekler ve operasyon çizelgesini hesaplar. Böylece her makinenin iş kuyruğunu tek tek yeniden düzenlemeden işlerin ne zaman yapılacağını seçebilirsiniz.

İleri ve geri üretim çizelgeleme arasındaki fark nedir?

İleri çizelgeleme, başlangıç tarihinden tamamlanma tarihine doğru ilerler. İlk operasyonu çizelgeleme kısıtlarının izin verdiği en erken zamana yerleştirir, ardından diğer operasyonları rota sırasına göre çizelgeler. Sonuç, bu varsayımlar altında planlanabilecek en erken tamamlanma tarihini verir.

Geri çizelgeleme, gerekli tamamlanma tarihinden başlangıca doğru ilerler. Son operasyonu uygun olan en geç zamana yerleştirir, ardından önceki operasyonları geriye doğru çizelgeler. Sonuç, aynı tür kısıtlar altında siparişe en geç ne zaman başlanabileceğini gösterir.

Hesaplamanın yönü değişir; üretim rotası değişmez. Kesim yine talaşlı imalattan, talaşlı imalat da son kontrolden önce yapılır.

Karar	İleri çizelgeleme	Geri çizelgeleme
Başlangıç noktası	İşin başlayabileceği bir tarih	İşin tamamlanması gereken tarih
Temel soru	Bu sipariş en erken ne zaman tamamlanabilir?	Bu siparişe en geç ne zaman başlanabilir?
Kullanım amacı	Ulaşılabilir bir tamamlanma tarihini değerlendirmek veya mümkün olan en kısa sürede (ASAP) yapılması gereken işleri çizelgelemek	Kesinleşmiş işleri ihtiyaç duyulacakları zamana yakın çizelgelemek
Stok açısından etkisi	Gerekenden erken yarı mamul veya mamul stoku oluşturabilir	Erken üretimi ve stokta bekleme süresini azaltabilir
Teslimatı güvenceye alma	Erken tamamlanma, sevkiyat öncesinde aksaklıkları gidermek için zaman bırakabilir	Hedef tarih ve çizelge belirlenirken bilinçli olarak emniyet payı bırakılmalıdır
Temel kontrol	Hesaplanan tamamlanma tarihi, verilen taahhüdü karşılıyor mu?	Gerekli başlangıç tarihinde malzeme hazır ve kapasite müsait mi?

Çizelgeleme yönü ve kapasite birbirinden ayrı seçimlerdir. Her iki yönde de sonlu kapasite dikkate alınarak veya kapasitenin sınırsız olduğu varsayılarak hesaplama yapılabilir. Zaten dolu olan bir makineye birden fazla sipariş yerleştiren geri çizelgeleme planı, aynı şeyi yapan ileri çizelgeleme planından daha uygulanabilir değildir.

Bir üretim örneği: Aynı sipariş, iki başlangıç tarihi

Ayrı kaynaklarda kesim, talaşlı imalat ve kontrol olmak üzere üç operasyon gerektiren bir parti düşünün. Malzeme pazartesi sabahı hazır. Her kaynak pazartesiden cumaya 08:00–16:00 saatleri arasında çalışıyor ve bir sonraki operasyona geçmeden önce partinin tamamının mevcut operasyonu bitirmesi gerekiyor. Aşağıdaki süreler her operasyon için gereken zamanı kapsıyor; bu ilk örnekte ek taşıma veya bekleme süresi yok.

Müşteri, sevkiyatın cuma günü yapılmasını istiyor. Üretimin tamamlanması için iç hedefi perşembe 16:00 olarak belirliyorsunuz. Böylece paketleme ve sevkiyat için üzerinde anlaşılmış süreyi bu üretim rotasının dışında bırakıyorsunuz. Başlangıçta, gerekli tüm kaynakların ilgili zaman aralıkları boş.

Operasyon	Süre	Pazartesi 08:00’den ileriye	Perşembe 16:00’dan geriye
Kesim	2 saat	Pazartesi 08:00–10:00	Perşembe 08:00–10:00
Talaşlı imalat	4 saat	Pazartesi 10:00–14:00	Perşembe 10:00–14:00
Kontrol	2 saat	Pazartesi 14:00–16:00	Perşembe 14:00–16:00

Her iki çizelge de üretim hedefini karşılar. İleri çizelgelemede parti pazartesi günü tamamlanır ve beklemeye alınır. Geri çizelgelemede ise üretim perşembeye kadar başlamaz; böylece erken mamul stoku oluşmaz. Bu ek bekleme süresinin yararlı bir emniyet payı mı yoksa gereksiz stok mu olduğu, siparişe ve üretim koşullarınıza bağlıdır.

Şimdi makineye başka bir sipariş yerleştirelim

Talaşlı imalat kaynağının perşembe günü tamamen dolu olduğunu varsayalım. Hedef tarihten önceki son müsait dört saatlik zaman aralığı çarşamba 10:00–14:00.

Kapasiteyi dikkate alan bir geri çizelge, bu partinin talaşlı imalat operasyonunu çarşamba günündeki bu aralığa taşımalı ve kesimi öncesine yerleştirmelidir. Perşembe 14:00–16:00 aralığı boş kaldığı sürece kontrol yine bu saatlerde yapılabilir. Sipariş artık daha erken başlar ve talaşlı imalat ile kontrol arasında bekler.

Bu nedenle, teslim tarihinden sekiz saatlik işlem süresini çıkarmak yeterli değildir. Bu saatlerin gerçekte nereye yerleştirilebileceğini mevcut iş kuyrukları ve çalışma takvimleri belirler. Malzeme, kesim için gereken zaman aralığından önce ulaşamıyorsa elinizde üretim sahasına iletebileceğiniz bir başlangıç tarihi değil, çözmeniz gereken bir çakışma vardır.

SkyPlanner, bu çizelgeleme işlemlerini birbiriyle bağlantılı tek bir planda birleştirir. Çizelgeleme yapay zekâsı Arcturus, tanımlanmış kapasiteyi, bağımlılıkları ve öncelikleri dikkate alarak işlerin yerleşimini hesaplar. Gantt şeması, kaynaklar genelinde oluşan zamanlamayı gösterir. Böylece planladığınız üretime alma zamanının hâlâ uygulanabilir olup olmadığını daha kolay görebilirsiniz.

Hangi yöntemi ne zaman kullanmalısınız?

İşletmenizin tamamı için tek bir yöntem belirlemek yerine, yanıt aradığınız soruya göre çizelgeleme yönünü seçin.

Başlangıç biliniyor, tamamlanma tarihi aranıyorsa ileri çizelgeleme kullanın. Müşteri sunabileceğiniz en erken teslim tarihini öğrenmek isteyebilir, malzeme belirli bir tarihte hazır olabilir veya geciken bir iş için yeni bir tamamlanma tahmini gerekebilir. İşin başlayabileceği tarihten itibaren çizelgeleme yapın, mevcut yükü hesaba katın ve taahhütte bulunmadan önce hesaplanan tamamlanma tarihini kontrol edin.

Tamamlanma tarihi biliniyor, işin ne zaman üretime alınacağı aranıyorsa geri çizelgeleme kullanın. Üzerinde anlaşılmış bir üretim hedefiniz vardır ve gerekenden çok daha erken başlamak istemezsiniz. Malzeme mevcudiyetini ve kaynak kapasitesini hesaba katarak rota boyunca geriye doğru ilerleyin.

Hem siparişe göre üretimde hem de stoğa üretimde bu iki bakış açısına ihtiyaç duyulabilir. Siparişe göre üretim yapan bir işletme, güvenilir bir teslim tarihi taahhüt etmek için ileri hesaplama yapabilir; ardından kesinleşen siparişi çok erken üretime almamak için geri çizelgeleme kullanabilir. Stok ikmal siparişlerinde de ürünün stokta bulunması gereken kesin bir tarih olabilir.

Amaç, her işi mümkün olan son anda bitirmek değildir. Paketleme, taşıma veya aksaklıkları giderme süresi gerektiriyorsa üretimin tamamlanma hedefini sevkiyattan önceye koyun. Geri çizelgeleme, emniyet payı içeren bir hedefle de çalışabilir; tüm tampon süreleri kaldırmanızı gerektirmez.

Gerekli başlangıç tarihi geçmişte kalmışsa ne yapmalısınız?

Gerekli başlangıç tarihinin geçmişte kalması, mevcut varsayımlarla hedefe ulaşılamayacağına dair bir uyarıdır. İşin gerçekten başlayıp başlamadığını, sürelerin ve takvimlerin doğru olup olmadığını ve malzemenin mevcut olup olmadığını kontrol edin. Ardından somut bir değişikliği değerlendirin: uygun bir alternatif kaynak, onaylanmış ek kapasite, değiştirilmiş bir öncelik veya farklı bir teslim taahhüdü.

Ekranda hedef tarihi değiştirmek, yetersizliği çözmez. Değişiklikten sonra yeniden hesaplama yapın ve yeni taahhüdü kesinleştirmeden önce diğer siparişler üzerindeki etkisini kontrol edin.

Zamanlama kararınızı SkyPlanner’da uygulayın

SkyPlanner, işleri mümkün olan en kısa sürede veya termin tarihine yakın çizelgelemenizi sağlar. Varsayılan ileri çizelgeleme kuralı genel yönü belirler. Sipariş kalemi düzeyindeki bir kural da karma ASAP/JIT iş akışında JIT zamanlamasına olanak tanır.

Üretim planlama uzmanı olarak her işe hemen başlamakla tüm işleri son ana bırakmak arasında seçim yapmak zorunda değilsiniz. Acil bir siparişin ASAP ile çizelgelenmesi gerekebilir; başka bir kesinleşmiş siparişin ise termin tarihine yakın planlanması daha uygun olabilir. Öncelikler ve çizelgeleme yönü farklı işlevler üstlenir: öncelik hangi işin öne geçeceğini belirtir, yön ise işin ne zamana çizelgeleneceğini etkiler.

Hesaplama için üretime ait gerçek veriler de gerekir. İş istasyonlarını, vardiyaları, operatörleri, operasyon bağımlılıklarını ve öncelikleri tanımlayın. Malzemeyi dikkate alan çizelgeleme etkinleştirildiğinde Arcturus, başlangıç zamanlarını hesaplarken mevcut stoku ve gelecek sevkiyatları göz önünde bulundurur. Bir satın alma siparişinin teslim tarihi, malzemenin beklenen kullanılabilirlik tarihini ifade eder; stok ise malzemenin teslim alındığı doğrulandığında güncellenir.

Koşullar değiştiğinde bu verileri güncelleyin ve yeniden hesaplama yapın. Etkilenen her operasyonu elle taşımak yerine oluşan çizelgeyi inceleyebilirsiniz. Öncelikleri siz belirlersiniz; Arcturus sizin talimatlarınız doğrultusunda hesaplama yapar.

SkyPlanner, açık REST API’si aracılığıyla her türlü ERP veya MES ile entegre olur. Siparişlerinizi yöneten sistemi kullanmaya devam edebilir ve bu sistemdeki üretim verilerini, işlerin gerçekte nasıl yürütülmesi gerektiğine göre oluşturulmuş bir çizelgeye bağlayabilirsiniz.

Günlük üretimde daha doğru teslim tarihi kararları

Finlandiyalı fason talaşlı imalat şirketi Eskomatic, daha önce iş kuyruklarını eskiyen bir ERP ve üretim kontrol sisteminde büyük ölçüde elle düzenliyordu. Malzeme durumunun yeterince görünür olmaması, eksiklikleri önceden öngörmeyi zorlaştırıyordu.

SkyPlanner sayesinde ekip, iş kuyruğunu daha net görebilir ve iş yükünü otomatik olarak çizelgeleyebilir hâle geldi. Eskomatic, gerçekçi teslim sürelerini görmenin kolaylaştığını ve bu sayede müşterilerine daha doğru teslim tarihleri verebildiğini belirtiyor. Malzeme eksikliklerinin daha net görülmesi de eksik malzemeden kaynaklanan üretim duruşlarını azalttı.

Bu deneyim, bir zamanlama politikasını neyin faydalı kıldığını gösteriyor: teslim tarihini tek başına ele almak yerine iş yükü ve malzeme durumuyla birlikte değerlendirmek.

Yönü seçin, ardından üretimin bütünüyle bağlantılı bir çizelgeye güvenin

İşin en erken ne zaman tamamlanabileceğini belirlemek için ileri çizelgelemeyi kullanın. Bilinen bir hedef tarihe göre en geç ne zaman başlayabileceğine karar vermek için geri çizelgelemeyi kullanın. Her iki durumda da sonucu yalnızca siparişin kendi işlem süresine göre değil, üretimin genel durumuna göre değerlendirin.

Yoğun çalışan bir fabrikada bir sonraki adımı SkyPlanner ile atabilirsiniz. SkyPlanner, her iki zamanlama yaklaşımını ve otomatik çizelgelemeyi sunar; Gantt görünümüyle de kararlarınızın üretime nasıl yansıdığını gösterir. Her iş kuyruğunu elle güncellemek zorunda kalmadan teslimat taahhütlerinizi kontrol altında tutarsınız.

SkyPlanner demosu için randevu alın; görüşme için tipik bir siparişin üretim rotasını, teslim tarihini ve çizelgelemekte en çok zorlandığınız kaynakla ilgili bilgileri hazırlayın. Siparişin zamanlamasının diğer işlerinizle nasıl uyum sağladığını görün. Önce kendiniz keşfetmek isterseniz SkyPlanner’ı demo verileriyle deneyin.