Doorlooptijd in de productie: maak wachttijd tussen taken zichtbaar

Volgens de bewerkingsvolgorde is er twaalf uur werk nodig. De klant heeft acht dagen te horen gekregen. Tussen de eerste bewerking en de voltooide order ligt het werk veel langer te wachten dan dat het daadwerkelijk wordt bewerkt.

Voor een productieplanner begint het verbeteren van de doorlooptijd in de productie met inzicht in dat verschil. Sneller verspanen kan helpen, maar lost niets op als een taak daarna twee dagen moet wachten tot er weer ruimte is in de planning.

De vraag die ertoe doet is: wat moet er gebeuren, en in welke volgorde, voordat deze order gereed kan zijn? SkyPlanner koppelt die bewerkingen aan de capaciteit en prioriteiten die bepalen wanneer ze kunnen plaatsvinden. Zo krijgt u een planning die helpt vermijdbare wachttijden te verkorten en klanten datums te geven die zijn gebaseerd op het werk dat nog moet gebeuren.

Wat is doorlooptijd in de productie?

De doorlooptijd in de productie is de verstreken tijd die een product of order nodig heeft om een afgebakend productieproces te doorlopen. Daaronder vallen bewerkings- en omsteltijd, maar ook wachtrijen, intern transport, inspecties en andere wachttijden binnen dat proces.

Hier meten we die tijd vanaf de vrijgave voor productie totdat de order compleet en gereed voor verzending is. Ook de wachttijd tussen de vrijgave en de eerste bewerking telt mee. De inkoop van materialen vóór de vrijgave en het vervoer van gereed product naar de klant vallen daar niet automatisch onder.

Bedrijven en planningssystemen hanteren verschillende definities van doorlooptijd. Leg daarom vast welke gebeurtenissen het begin en einde markeren voordat u cijfers vergelijkt:

Maatstaf	Begin en einde	Welke vraag beantwoordt dit?
Doorlooptijd in de productie, zoals hier gebruikt	Van vrijgave voor productie tot gereed voor verzending	Hoe lang bevindt een order zich in ons productieproces?
Doorlooptijd van de klantorder	Van orderacceptatie tot ontvangst door de klant	Hoe lang moet de klant wachten?
Doorlooptijd van de leverancier	Van het plaatsen van de inkooporder tot ontvangst van het materiaal	Wanneer kunnen we het ingekochte materiaal verwachten?

Deze perioden kunnen elkaar overlappen. Als materiaal wordt besteld terwijl engineering de order nog voorbereidt, telt u een deel van de wachttijd dubbel wanneer u beide perioden volledig optelt. Volg de werkelijke tijdlijn in plaats van de geschatte doorlooptijden van alle afdelingen bij elkaar op te tellen.

Doorlooptijd is niet hetzelfde als cyclustijd of doorvoersnelheid

De cyclustijd in de productie meet de tijd die nodig is om één eenheid te produceren of een bepaalde bewerking uit te voeren. De doorlooptijd in de productie volgt het product door het bredere proces, inclusief de wachttijden tussen bewerkingen.

De doorvoersnelheid meet de output per tijdseenheid, bijvoorbeeld het aantal goedgekeurde assemblages per ploegendienst. Het is een tempo, geen tijdsduur. Een machine kan een korte cyclustijd hebben, terwijl de order waarvan die onderdelen deel uitmaken toch een lange doorlooptijd heeft.

Zo berekent u de doorlooptijd in de productie

Gebruik voor een voltooide order de geregistreerde tijdstippen:

Doorlooptijd in de productie = Tijdstip gereed voor verzending − Tijdstip vrijgave voor productie

Stel dat een order op maandag om 08:00 wordt vrijgegeven en op donderdag om 08:00 gereed is voor verzending. De doorlooptijd in de productie bedraagt dan 72 kalenderuren, ook als het omstellen en bewerken maar twaalf uur in beslag nemen.

De overige 60 uur vallen buiten het omstellen en bewerken. Het kan gaan om wachtrijen, intern transport, inspecties, nachtelijke sluiting en een noodzakelijke afkoelperiode. Bestempel niet alle zestig uur als vermijdbare verspilling: onderzoek waar elke tussenliggende periode voor staat.

Verdeel de tijdlijn in categorieën die elkaar niet overlappen om het totaal te verklaren:

• Omstellen en bewerken: apparatuur voorbereiden en de bewerkingen uitvoeren.
• Wachtrijen: wachten tot een machine, operator of moment voor inspectie beschikbaar is.
• Transport en controles: verplaatsingen en kwaliteitscontroles binnen de gekozen procesgrenzen.
• Overige verstreken tijd: verplichte wachtperioden, uren buiten de ploegendiensten en onderbrekingen die nog niet elders zijn meegeteld.

Bereken het totaal met de geregistreerde tijdstippen en gebruik de categorieën om te verklaren waar de tijd naartoe gaat. Als twee bewerkingen parallel lopen, kunt u hun tijdsduur niet zomaar optellen om de verstreken doorlooptijd te bepalen.

Hanteer ook steeds dezelfde tijdbasis. Kalenderuren geven de totale verstreken tijd weer; werkuren tellen alleen de tijd binnen een vastgelegd ploegenrooster. Beide kunnen nuttig zijn, maar twaalf werkuren en tweeënzeventig kalenderuren zijn niet onderling uitwisselbaar. Maak aan verkoop duidelijk welke tijdbasis aan de toegezegde datum ten grondslag ligt.

Waarom weinig bewerkingstijd toch een lange doorlooptijd kan opleveren

De bewerkingsvolgorde beschrijft wat de order nodig heeft. De wachtrij bepaalt wanneer dat kan gebeuren.

Stel dat het verspanen dinsdagochtend klaar is, maar dat het werkcentrum voor de afwerking pas donderdag geschikte capaciteit beschikbaar heeft. Een uur sneller verspanen vervroegt de voltooiing niet als het tijdslot voor de afwerking gelijk blijft. De winst zit dan in het op elkaar afstemmen van de twee bewerkingen, niet simpelweg in het eerder starten van de eerste.

Verschillende dagelijkse beslissingen veroorzaken zulke wachttijden:

Werk starten terwijl de volgende bewerkingen het nog niet aankunnen. Het eerste werkcentrum blijft bezig, maar verderop stapelt het onderhanden werk zich op. Houd bij het vrijgeven van werk rekening met de bewerkingen die nog volgen. Dat principe ondersteunt ook just-in-time-productie: activiteit alleen bewijst nog niet dat het werk goed doorstroomt.

Plannen met capaciteit die in werkelijkheid niet beschikbaar is. Een machine lijkt misschien vrij, maar heeft een operator nodig die elders aan het werk is. Ook kan een benodigd gereedschap of materiaal ontbreken. Het geplande startmoment moet aansluiten op de productiemiddelen die de bewerking daadwerkelijk nodig heeft.

Prioriteiten per wachtrij afzonderlijk aanpassen. Een spoedtaak schuift naar voren, maar de volgende bewerking ervan niet. Een andere order verliest zijn tijdslot zonder dat iemand het effect op de gereeddatum beoordeelt.

Noodzakelijke wachttijd als vrije ruimte beschouwen. Drogen, afkoelen of vrijgave door de kwaliteitsdienst kan noodzakelijk zijn. Leg dit vast in de bewerkingsvolgorde, zodat de volgende bewerking niet wordt ingepland voordat het product er klaar voor is.

Lean manufacturing helpt onnodige wachttijd en verplaatsingen zichtbaar te maken. Een goed afgestemde planning maakt die verbeteringen toepasbaar op de dagelijkse orderportefeuille. Meer verbetermethoden vindt u in onze gids over doorlooptijd verkorten.

Plan bewerkingen dichter op elkaar met SkyPlanner

SkyPlanner APS zet de bewerkingen van orders om in een productieschema op basis van eindige capaciteit. Arcturus, de AI voor de planning, houdt rekening met de ingestelde capaciteit van werkcentra, ploegendiensten, afhankelijkheden en prioriteiten. Als plannen op basis van materiaalbeschikbaarheid is ingeschakeld, bepaalt ook de beschikbaarheid van materialen wanneer werk kan worden uitgevoerd.

Dat geeft de planner een bruikbaarder uitgangspunt dan een vaste toezegging als ‘alles duurt acht dagen’. De Gantt-tijdlijn toont de volgorde over de werkcentra heen. Zo kunt u bekijken wanneer de order volgens de planning start, waar nog wachttijden zitten en wanneer de laatste bewerking naar verwachting klaar is.

Maak een kortere doorlooptijd onderdeel van uw prioriteiten

SkyPlanner heeft een specifieke prioriteit voor doorlooptijd: Arcturus probeert de tijd tussen de eerste en laatste processtap van elke orderregel zo kort mogelijk te maken. Dat is waardevol als het werk zelf relatief weinig tijd kost, maar de stappen ver uit elkaar liggen.

De optimalisatie betreft een beperkter deel van het proces dan de hierboven beschreven meting van vrijgave tot gereed voor verzending. Niet alle wachttijd vóór de eerste stap valt eronder. Ook is het geen belofte om de tijd voor inkoop of vervoer naar de klant te verkorten.

U stelt deze prioriteit in naast de prioriteiten voor gereeddatums, klanten en taken. Het verkorten van de productieduur van één orderregel moet worden afgewogen tegen de leverafspraken voor de andere orders. Geef dus niet alles dezelfde hoge urgentie, maar stel de prioriteiten in die de planning voor uw bedrijf daadwerkelijk moet volgen.

Ontdek de functie voor doorlooptijdbeheer van SkyPlanner en lees meer over deze planningsmogelijkheid.

Herbereken de planning als de omstandigheden veranderen

Als er een spoedorder binnenkomt of een ploegendienst verandert, kan Arcturus de planning herberekenen op basis van de nieuwe situatie. Beoordeel de resulterende gereeddatums, niet alleen de bewerking die u hebt verplaatst. Met vergrendelingen kunt u planningsbeslissingen vastzetten die ongewijzigd moeten blijven.

Zo kost het minder tijd om afzonderlijke wachtrijen opnieuw in te delen en krijgt u meer inzicht in de gevolgen van een wijziging. U kunt besluiten de capaciteit aan te passen, een prioriteit te wijzigen of een nieuwe datum te bespreken voordat de order moet worden verzonden.

Uw bestaande systemen blijven hun waarde behouden. Een ERP-systeem levert de ordergegevens, terwijl een MES informatie over de uitvoering van de productie kan aanleveren. SkyPlanner integreert met elk ERP of MES via zijn open REST API en verbindt die informatie met het productieschema.

Wat beter inzicht veranderde bij Eskomatic

Eskomatic, een Fins bedrijf dat verspaningswerk in opdracht uitvoert, deelde de werkvolgorde voorheen grotendeels handmatig in via een ouder ERP- en productiebesturingssysteem. Het kostte moeite om overzicht te krijgen en materiaaltekorten kwamen soms pas kort voor de geplande start van een taak aan het licht.

Met SkyPlanner kregen de planners een duidelijker visueel overzicht van de werkvolgorde en van de komende belasting zoals die door AI was ingepland. Bij Eskomatic maakt SkyPlanner ontbrekende materialen zichtbaar in de productieplanning. Dat helpt het team stilstand door tekorten te voorkomen.

Door de belasting automatisch in te plannen krijgt Eskomatic ook een realistisch beeld van wanneer orders klaar zijn en kan het nauwkeurigere leverdata aan klanten doorgeven. Daar ligt het praktische verband tussen doorlooptijd en planning: de datum volgt uit inzicht in het werk en de beperkingen, niet uit een vaste tijdsmarge die bij elke order wordt opgeteld.

Lees hoe Eskomatic met SkyPlanner werkt in het volledige klantverhaal.

Verkort de werkelijke doorlooptijd, niet alleen het cijfer

Begin met één productfamilie waarvan de orders steeds langer duren dan verwacht. Vergelijk de geregistreerde tijdstippen van vrijgave, bewerkingen en gereedmelding voor verzending. Zoek uit welke terugkerende wachttijd de afronding het vaakst vertraagt. Test vervolgens of een aanpassing in de planning of het proces die wachttijd terugdringt.

Blijf naast de doorlooptijd ook de leverbetrouwbaarheid volgen. Een kortere productieduur is geen verbetering als andere orders daardoor te laat worden geleverd. Ook kan een later vrijgavemoment de doorlooptijd van vrijgave tot gereed voor verzending korter doen lijken, terwijl de totale wachttijd voor de klant precies gelijk blijft. Houd die wachttijd vóór de vrijgave apart bij in plaats van haar uit beeld te laten verdwijnen.

SkyPlanner is een sterke keuze als u veel orders moet afstemmen die dezelfde productiemiddelen gebruiken. Arcturus rekent de planning door, terwijl u de regie houdt over prioriteiten en vastgezette planningskeuzes. Zo kunt u werken aan kortere wachttijden en betrouwbaardere gereeddatums, zonder elke wachtrij handmatig bij te houden.

Boek een SkyPlanner-demo en neem een order mee die maar enkele uren werk vergde, maar pas na dagen klaar was. De bewerkingsvolgorde, wachttijden en het zwaarst belaste productiemiddel vormen een goed vertrekpunt om te bekijken wat een samenhangende planning kan veranderen. Wilt u eerst zelf rondkijken? Probeer SkyPlanner met demogegevens.