In dit artikel
MES-systeem
MES vs ERP
MES ERP Integratie
MES Functies
· Productiemonitoring
· Kwaliteitscontrole
· Voorraadoptimalisatie
· Datastroombeheer
· Productie-analyse
· Productietracking
MES Oplossingen
· Cloud-gebaseerde MES
· On-premises MES
· MES voor het MKB
· AI-gestuurde MES
· Enterprise MES
· Industriespecifieke MES
Geschatte leestijd: 13 minuten
Toen automatisering voor het eerst in de productie werd geïntegreerd, werd de term Manufacturing Execution System (MES) bedacht. MES was een hulpmiddel om geautomatiseerde systemen zo te beheren dat fabrieken soepel konden draaien. Dit werd bereikt door processen te stroomlijnen, ze tijdens de productie te volgen en gebeurtenissen automatisch te documenteren.
Naarmate de tijd verstreek, vonden bedrijven nieuwe manieren om dit hulpmiddel te gebruiken. Met de groeiende vraag naar op maat gemaakte producten moesten processen worden gestroomlijnd om efficiënter te werken, en de productieplanning vroeg om optimalisatie. Hiervoor is MES een fantastisch hulpmiddel gebleken.
TL;DR
Een MES-systeem (manufacturing execution system) volgt en registreert de productie op de productievloer. Zo beschikken teams over actuele informatie over taken, materialen en kwaliteit. ERP ondersteunt de bedrijfsplanning, terwijl MES de uitvoering van de productie ondersteunt. ISA-95 biedt modellen en terminologie voor de informatie-uitwisseling tussen productieaansturing en bedrijfsfuncties; het is geen verplichte checklist voor MES-functionaliteit. Moderne MES-systemen bieden functies zoals productiebewaking, voorraadregistratie en productieanalyses. Een koppeling tussen MES en SkyPlanner APS voegt fijnplanning toe op basis van productiegegevens en prioriteiten die de productieplanner bepaalt.
Wat is MES?
Een MES-systeem (manufacturing execution system) is software die de uitvoering van de productie op de productievloer volgt, registreert en ondersteunt. Het verzamelt gegevens van operators, machines en gekoppelde systemen, zodat teams de voortgang van taken, het materiaalverbruik en de kwaliteit kunnen volgen.
MES en ERP vullen elkaar aan. ERP ondersteunt bedrijfsprocessen zoals orderverwerking, inkoop en financiën; MES levert gedetailleerdere informatie over de uitvoering van de productie. Via een koppeling kunnen de twee systemen productievereisten en productieresultaten uitwisselen.
MES is een geïntegreerd systeem van sensoren en software dat apparatuur, materialen en medewerkers volgt. Het wijst op knelpunten in de processen, helpt bij het vooraf plannen van onderhoud aan apparatuur en kan ook worden gebruikt om aangepaste instructies te geven aan medewerkers en apparatuur op basis van de order. Dit helpt processen gestroomlijnd te houden en zorgt voor een betrouwbaardere planning.
Toen MES nog in de kinderschoenen stond, was het vrij losjes gedefinieerd. Bijna elke methode voor het volgen, documenteren of beheren van een proces kon een MES worden genoemd. Dit veroorzaakte problemen bij het bedienen van de interfaces tussen MES en andere systemen.
ISA-95 definieert modellen, terminologie en informatie-uitwisseling voor de integratie van productieaansturing met bedrijfsfuncties. Deze integratiestandaard heeft een ander toepassingsgebied dan de historische MES-functiemodellen die MESA heeft ontwikkeld. De onderstaande lijst geeft een overzicht van veelvoorkomende MES-functies en is geen lijst met verplichte ISA-95-eisen:
MES-functies
- Gegevensverzameling
- Kwaliteitscontrole
- Fijnplanning
- Prestatieanalyse
- Productstroom
- Genealogie en traceerbaarheid
- Procesbeheer
- Resourcebeheer
- Personeelsbeheer
- Onderhoudsbeheer
- Documentbeheer
Welke functies een MES-systeem bevat, hangt af van het product en de implementatie. Leg vast welk systeem voor elke taak verantwoordelijk is en hoe gegevens worden uitgewisseld tussen MES, ERP en software voor fijnplanning, zoals APS.
MES-kenmerken
Als we dieper in de wereld van dit systeem duiken, komen we een nieuw, opwindend facet tegen: MES-kenmerken. Zolang we de nuances van dit hulpmiddel begrijpen, blijft het onderscheid tussen een MES-functie en een MES-kenmerk cruciaal.
Eenvoudig gezegd verwijst een MES-functie naar kernactiviteiten of taken die het systeem kan uitvoeren. Deze functies vormen de ruggengraat van het MES-systeem. Ondertussen benadrukken de kenmerken de specifieke tools of mogelijkheden van het systeem, waardoor het functionele potentieel wordt vergroot. Tijdens onze verkenning van MES-systemen hebben we zes innovatieve kenmerken geïdentificeerd die opvallen:
- Productiebewaking: Deze functie biedt realtime toezicht op het productieproces, zodat alles soepel en efficiënt verloopt. Dankzij deze bewaking krijgen productieplanners waardevolle inzichten en kunnen ze waar nodig aanpassingen doorvoeren.
- Kwaliteitscontrole in de productie: Een robuust MES-systeem doet meer dan alleen de productie volgen: het bewaakt ook de kwaliteit van de producten die worden gemaakt. Het registreert kwaliteitscontroles en signaleert afwijkingen, zodat het team maatregelen kan nemen om aan de vereiste normen te voldoen.
- Voorraadoptimalisatie: Naast de productie zelf is ook voorraadbeheer van groot belang. MES-systemen registreren materiaalbewegingen en materiaalverbruik, zodat teams tekorten en overtollige voorraad kunnen herkennen.
- Beheer van gegevensstromen: In ons gedigitaliseerde tijdperk is data koning. Daarom wordt het beheren van de gegevensstroom van het grootste belang. Een MES-systeem met deze functie zorgt voor naadloze verplaatsing, opslag en toegang van gegevens, waardoor de besluitvorming soepeler verloopt.
- Productieanalyse: Door in de gegevens te duiken, kunnen MES-systemen cruciale analyses afleiden. Met behulp van deze analyses kunnen productieplanners patronen herkennen, trends voorspellen en weloverwogen beslissingen nemen.
- Productievolging: Last but not least blijft productievolging een pareltje. Het biedt een helder beeld van waar elk product zich in de productielijn bevindt, wat de weg vrijmaakt voor een betere toewijzing van middelen en meer efficiëntie.
Laten we naar een van deze kenmerken kijken voor een duidelijker begrip. Productiemonitoring – Dit kenmerk biedt een uitgebreid overzicht van het productieproces. Zie het als een waakzame bewaker. Dit kenmerk detecteert actief onregelmatigheden, potentiële inefficiënties en tekenen van systeemstoringen.
Door actuele gegevens te verstrekken, zorgt Productiemonitoring ervoor dat productieplanners altijd op de hoogte zijn, waardoor ze snel kunnen handelen en processen waar nodig kunnen verbeteren.
De wereld van MES-systemen blijft evolueren en biedt steeds geavanceerdere tools en functies. Door op de hoogte en geïnformeerd te blijven, kunnen productieplanners het volledige potentieel van deze systemen benutten en hun activiteiten naar een betere toekomst stuwen.
Geavanceerde productieplanning met AI – SkyPlanner APS
Lees meer over onze aanpak van productieplanning en optimalisatie met behulp van de kracht van AI.
MES-oplossingen
Verschillende MES-oplossingen staan klaar om specifieke operationele uitdagingen aan te pakken binnen het brede domein van MES-systemen. Elk biedt zijn unieke waardepropositie, van de gestroomlijnde mogelijkheden van cloud-gebaseerde systemen tot het gespecialiseerde aanbod van industriespecifieke MES. Laten we samen door deze opties reizen en identificeren hoe elk uw specifieke productiebehoeften optimaal kan ondersteunen en verbeteren.
- Cloudgebaseerd MES: Werkt vanuit de cloud, wat betekent dat u er overal toegang toe hebt waar een internetverbinding is. Het biedt flexibiliteit en heeft vaak lagere aanloopkosten. Het is echter afhankelijk van een stabiele internetverbinding.
- On-premises MES: Dit systeem wordt geïnstalleerd op de hardware en servers van uw bedrijf. Hoewel het een hogere initiële investering kan vergen, biedt het meer controle over de gegevens en kan het worden afgestemd op de behoeften van uw bedrijf.
- MES voor kleine bedrijven: Speciaal afgestemd op kleinere bedrijfsvoeringen zijn deze systemen doorgaans eenvoudiger en kostenefficiënter. Ze richten zich op de essentiële functies die een klein bedrijf nodig heeft, zonder het te overladen met complexe functionaliteiten.
- AI-gestuurd MES: Door kunstmatige intelligentie te integreren, kunnen deze systemen trends voorspellen, taken automatiseren en processen optimaliseren. Het is een uitstekende keuze voor bedrijven die voorop willen blijven lopen in innovatie.
- Enterprise MES: Ontworpen voor grote bedrijven met complexe behoeften, biedt deze oplossing uitgebreide functies, kan grote hoeveelheden gegevens verwerken en naadloos integreren met andere bedrijfssystemen.
- Branchespecifiek MES: Deze zijn afgestemd op specifieke sectoren, zoals de farmaceutische of de automobielindustrie. Ze worden geleverd met tools en functies die uniek zijn voor die sectoren.
Het kiezen van de juiste MES-oplossing voor uw bedrijf kan cruciaal zijn voor de efficiëntie en het succes van uw productieproces.
Advies over het kiezen van de juiste oplossing
Het maken van de beste keuze uit dit diverse aanbod van MES-systemen kan in eerste instantie ontmoedigend lijken. Het is essentieel om het door u gekozen systeem af te stemmen op de specifieke operationele behoeften en toekomstige doelen van uw bedrijf. Om u door deze kritieke beslissing te leiden, zijn hier enkele waardevolle tips om te overwegen:
- Begrijp uw behoeften: Breng vóór u beslist de specifieke vereisten van uw bedrijf in kaart. Hebt u complexe functionaliteiten nodig of alleen de basis?
- Budgetoverwegingen: Hoewel het essentieel is een systeem te kiezen dat aan uw behoeften voldoet, is het even belangrijk om na te denken over hoeveel u bereid bent te investeren.
- Schaalbaarheid: Denk op de lange termijn. Kies een MES-systeem dat met uw bedrijf kan meegroeien.
- Integratie: Zorg ervoor dat het Manufacturing Execution System goed kan integreren met de andere software die u gebruikt.
- Gebruiksvriendelijkheid: Een systeem dat moeilijk te navigeren is, kan de productiviteit belemmeren. Kies er een die intuïtief en gebruiksvriendelijk is.
- Ondersteuning en training: Controleer of de leverancier voldoende ondersteuning en trainingssessies biedt om uw team vertrouwd te maken met het systeem.
Hoewel er verschillende MES-systeemopties beschikbaar zijn, zal de juiste keuze altijd diegene zijn die het beste aansluit bij de unieke behoeften en groeiplannen van uw bedrijf.
MES en ERP
Bij het duiken in de fijne kneepjes van industriële software komt het debat over “MES vs ERP” vaak naar voren, en het is gemakkelijk te begrijpen waarom.
MES en ERP worden vaak verward, omdat het moeilijk te zeggen is waar de ene ophoudt en de andere begint. Beide systemen hebben overlappende functies en in sommige eenvoudige gevallen is MES niet eens vereist. Niettemin kan het optimaliseren van de werking van een fabriek moeilijk blijken met alleen ERP.
ERP (Enterprise Resource Planning) is een softwaresysteem dat is ontworpen om een heel bedrijf te runnen. Het probeert alle aspecten van de bedrijfsvoering van een onderneming te integreren en te beheren. ERP fungeert als een constant bijgewerkte database van gebeurtenissen op alle niveaus. Deze informatie kan handmatig of automatisch worden gebruikt om de middelen te beheren die nodig zijn om optimaal te functioneren.
Een MES beperkt zich daarentegen tot de fabriek zelf. De hoofdtaak van dit systeem is bepalen welke productiemiddelen (grondstoffen, personeel, apparatuur) beschikbaar zijn en hoe u die het best inzet om de bestelde producten zo optimaal mogelijk te produceren. Daaronder vallen onder meer fijnplanning, onderhoud van apparatuur, voorraadbeheer, kwaliteitscontrole en documentatie.
In een optimale situatie kunnen ERP’s voorspellingen doen op basis van marktprojecties voor de toekomstige vraag naar bepaalde producten en deze informatie doorgeven aan MES. MES kan dan de productie aanpassen aan de behoeften van het ERP. Het Manufacturing Execution System kan optimaal en automatisch meer middelen toewijzen om producten te vervaardigen waar veel vraag naar is. Op deze manier kunnen ERP en MES naadloos samenwerken.
Hoewel een ERP kan worden gebruikt om zelfs de kleinste details van een productieproces te beheren, kan deze taak vaak het beste worden overgelaten aan een Manufacturing Execution System. ERP-software regelt idealiter wat de fabriek in gaat en wat eruit komt, terwijl MES alles regelt wat er binnen het fabrieksgebouw gebeurt.
Het integreren van MES- en ERP-systemen is niet alleen een kwestie van gemak—het is een strategische zet die de activiteiten van een bedrijf kan revolutioneren. Wanneer deze twee krachtige systemen synchroniseren, bieden ze een geharmoniseerd beeld van productieactiviteiten en bedrijfsprocessen, waardoor beslissingen worden gebaseerd op uitgebreide, realtime gegevens. Een dergelijke integratie elimineert overbodige taken, overbrugt informatiekloven en verhoogt de algehele efficiëntie.
MES ERP Integratie brengt een verenigd, coherent perspectief, waardoor bedrijven wendbaarder, responsiever en concurrerender worden.
Voordelen van het gebruik van MES
Een MES-systeem verzamelt productiegegevens van gekoppelde machines, operators en andere systemen en stelt die beschikbaar aan het team. Leidinggevenden kunnen deze informatie gebruiken om vertragingen te herkennen en te bepalen wat er moet veranderen. Registraties van productieactiviteiten, materiaalverbruik en kwaliteitscontroles ondersteunen het kwaliteits- en voorraadbeheer.
Het optimaliseren van de doorlooptijd is essentieel voor succes. Een MES-systeem helpt daarbij door de voortgang van taken en vertragingen zichtbaar te maken. Wanneer een order wijzigt, helpen actuele productiegegevens het team te beoordelen welke bewerkingen nog moeten worden uitgevoerd en of de wijziging haalbaar is. Het effect op de doorlooptijd hangt af van de beschikbare capaciteit, de materialen en het werk dat al is voltooid; maatwerk brengt verstoringen met zich mee.
MES kan productieresultaten doorgeven aan ERP, zodat de bedrijfsadministratie aansluit op de activiteiten op de productievloer. ERP ondersteunt de bedrijfsprocessen, terwijl MES gedetailleerde informatie over de uitvoering levert. De systemen vullen elkaar aan en wisselen gegevens uit via een koppeling.
Toekomstige toepassingen van Manufacturing Execution System
Toekomstige MES-toepassingen kunnen productieregistraties combineren met analyses en kunstmatige intelligentie om teams te helpen patronen te herkennen en op veranderingen te reageren. Hulpmiddelen voor prognoses moeten worden getoetst aan werkelijke productiegegevens en aan de beslissingen die ze moeten ondersteunen.
Fijnplanning op basis van kunstmatige intelligentie heeft nu al een praktische rol naast MES. In SkyPlanner APS stellen productieplanners prioriteiten en randvoorwaarden vast. Arcturus berekent vervolgens de productieplanning op basis van productiegegevens, capaciteit en materialen. Dankzij deze regels en vergrendelingen houden productieplanners de controle. Dit is automatisering van de fijnplanning, geen autonoom beheer van het hele bedrijf.
Breng het procesbeheer van uw bedrijf naar een hoger niveau!
Door een MES-systeem te koppelen aan een APS-systeem zoals SkyPlanner, worden gegevens over de uitvoering van de productie verbonden met de fijnplanning. SkyPlanner APS kan via zijn open REST API met elk ERP- of MES-systeem worden geïntegreerd. Die gegevens worden vervolgens gebruikt voor de productieplanning op basis van de prioriteiten die productieplanners instellen.
Wanneer orders, capaciteit of de voortgang van de productie veranderen, gebruikt SkyPlanner APS Arcturus om de productieplanning opnieuw te berekenen volgens de regels en prioriteiten van de productieplanner. Als Autopilot is ingeschakeld, kunnen wijzigingen automatisch een herberekening activeren, terwijl regels en vergrendelingen van kracht blijven. De Gantt-tijdlijn toont het ingeplande werk per werkstation, zodat het team de bijgewerkte productieplanning kan bekijken.
Wilt u de gecombineerde kracht van MES en APS in uw bedrijf benutten? Neem contact met ons op voor meer informatie!
Veelgestelde vragen
Hier zijn enkele veelgestelde vragen over Manufacturing Execution Systems (MES) om u te helpen dieper in dit vitale aspect van moderne productieprocessen te duiken. Deze FAQ’s bieden een uitgebreide blik op het Manufacturing Execution System, van de basisdefinitie tot hoe het zich onderscheidt van andere systemen zoals ERP. Of u nu nadenkt over de functies, de kenmerken van hedendaagse MES-systemen wilt begrijpen of de fijne kneepjes van de evolutie ervan wilt ontdekken, deze FAQ-sectie heeft alle antwoorden.
Wat is een Manufacturing Execution System (MES)?
Een MES-systeem is software die de uitvoering van de productie op de productievloer volgt, registreert en ondersteunt. Het verzamelt gegevens van operators, machines en gekoppelde systemen om inzicht te geven in de voortgang van taken, het materiaalverbruik en de kwaliteit.
Hoe verschilt MES van ERP?
Terwijl Enterprise Resource Planning (ERP) is ontworpen om een heel bedrijf te runnen door alle aspecten te integreren en te beheren, richt MES zich specifiek op de activiteiten binnen de productieomgeving, waarbij middelen en processen worden geoptimaliseerd.
Wat zijn de primaire functies van een Manufacturing Execution System?
Enkele kernfuncties van dit hulpmiddel zijn onder andere gegevensverwerving, kwaliteitscontrole, planning, prestatieanalyse, productstroom en middelenbeheer.
Welke kenmerken bieden moderne MES-systemen?
Moderne MES-systemen beschikken over kenmerken zoals realtime productiemonitoring, kwaliteitscontrole in de productie, voorraadoptimalisatie, datastroombeheer, productie-analyse en productietracking.
Hoe is de definitie van MES in de loop der tijd geëvolueerd?
MES-functiemodellen hebben door de jaren heen geholpen om de activiteiten bij de uitvoering van de productie te beschrijven. MESA heeft verschillende modellen voor productiebedrijven gepubliceerd. ISA-95 richt zich op de integratie van productieaansturing en bedrijfsfuncties via gemeenschappelijke modellen, terminologie en informatie-uitwisseling; het is geen vaste checklist van vereiste MES-functies.
Welke soorten MES-oplossingen zijn beschikbaar?
Manufacturing Execution System-oplossingen kunnen cloud-gebaseerd zijn, on-premises, op maat gemaakt voor kleine bedrijven, AI-gestuurd, ontworpen voor grote ondernemingen of specifiek voor bepaalde sectoren zoals de farmaceutische industrie.
Hoe kan het integreren van MES met andere systemen een bedrijf ten goede komen?
MES levert gegevens over de uitvoering van de productie, terwijl APS de productieplanning berekent. SkyPlanner APS kan via zijn open REST API worden gekoppeld aan elk ERP- of MES-systeem. Arcturus plant het werk in op basis van productiegegevens en prioriteiten die de productieplanner bepaalt. De Gantt-tijdlijn toont de resulterende productieplanning.
Hoe zal MES zich in de toekomst aanpassen?
MES kan productieregistraties steeds vaker combineren met analyses en hulpmiddelen die kunstmatige intelligentie gebruiken. Een praktische toepassing die nu al bestaat, is fijnplanning met APS naast MES: productieplanners stellen prioriteiten vast en een rekenmodule berekent de productieplanning opnieuw wanneer de productie verandert. Deze automatisering blijft gebonden aan de regels en randvoorwaarden van de productieplanner.
Geef uw productie een boost met SkyPlanner APS
Boek een demo met ons technische team om te zien hoe SkyPlanner APS in de praktijk werkt.
Jesse Sinisalo
Specialist productieplanning, SkyPlanner
