Üretimi Koruyan Tedarikçi Performans Göstergeleri

Ana Sayfa » Kaynaklar » Üretimi Koruyan Tedarikçi Performans Göstergeleri

Tahmini okuma süresi: 11 dakika

Bir tedarikçinin aylık performans puanı güven verici görünürken eksik tek bir parça en acil siparişinizi bekletebilir. Satın alma ekibi kabul edilebilir bir ortalama görür. Üretim ekibiyse bekleyen bir makine, tamamlanamayan bir montaj ve müşteriye verilen sözün tutulamaması riskini görür.

Doğru seçilmiş tedarikçi performans göstergeleri, her iki ekibin de daha iyi kararlar almasına yardımcı olur. Tedarikçilerin taahhütlerini yerine getirip getirmediğini, performansın hangi alanlarda gerilediğini ve hangi sorunlara müdahale edilmesi gerektiğini gösterir. Ancak rakamların açıkça tanımlanmış ortak bir ölçüm esasına dayanması gerekir. Üstelik mevcut bir malzeme eksikliğine müdahale etmek için bir sonraki puan kartı değerlendirmesi beklenemez.

Ölçüm ile çizelgelemenin buluştuğu nokta tam da burasıdır. Tedarikçi performansını iyileştirmek için puan kartını kullanın. Güncel malzeme kullanılabilirliği bilgilerini diğer siparişlerinizi de gözeten bir üretim planına dönüştürmek içinse SkyPlanner APS’den yararlanın. Böylece her makinenin iş sırasını ayrı ayrı düzeltmeye daha az zaman ayırır, teslimatlara etkileri daha erken görürsünüz.

Tedarikçi performans göstergeleri nelerdir?

Tedarikçi performans göstergeleri, bir tedarikçinin teslimat, kalite, maliyet ve hizmet konusunda üzerinde anlaşılan gereklilikleri ne ölçüde karşıladığını gösteren ölçütlerdir. Tedarikçi puan kartı, seçilen göstergeleri bir araya getirir. Böylece satın alma ekibi performansı tutarlı bir şekilde değerlendirebilir ve iyileştirme adımları üzerinde anlaşabilir.

Üreticiler için en yararlı göstergeler, somut sorulara yanıt verenlerdir: Gereken miktar, kararlaştırılan zamanda geldi mi? Üretimde kullanılabilir durumda mıydı? Taahhüt edilen lead time’a güvenebilir miydik? Bir değişiklik olduğunda tedarikçi ne kadar etkili bir yanıt verdi?

Bunlar, tedarikçilerden gelen malzemelere ilişkin ölçütlerdir. Fabrikanızın kendi müşterilerine yaptığı zamanında teslimatları ölçen göstergelerden farklıdır; ancak tedarikteki düşük performans bu sonucu da etkileyebilir.

Kararları etkileyen göstergelerle başlayın

Tedarikçinin üretiminizde nasıl aksamalara yol açabileceğini yansıtan az sayıda gösterge seçin. Aşağıdaki ölçütler, satın alma ve üretim ekipleri için yararlı bir başlangıç noktasıdır.

Gösterge	Açıkça tanımlanmış ölçüm esası	Desteklediği karar
Tedarikçinin zamanında teslimat oranı	Kararlaştırılan tarih aralığında teslim edilen teslimat satırı sayısı ÷ ilgili dönemde vadesi gelen teslimat satırı sayısı × 100	Hangi tedarikçiler taahhütlerini tekrar tekrar yerine getiremiyor?
Zamanında ve eksiksiz teslimat	Gerekli miktarın tamamı tarih aralığı içinde teslim alınan, vadesi gelmiş satır sayısı ÷ vadesi gelen satır sayısı × 100	Taahhüt edilen miktar, planlanan iş için yeterli mi?
Gelen malzemenin kalitesi	Reddedilen birim sayısı ÷ teslim alınan birim sayısı × 100; henüz değerlendirilmemiş malzeme ayrıca gösterilir	Gelen malzeme üretime uygun mu?
Gerçekleşen lead time ve değişkenliği	Siparişin serbest bırakılması için üzerinde anlaşılan başlangıç noktasından malın teslim alınmasına kadar geçen süre; tüm hesaplamalarda aynı takvim esası kullanılır	Bu malzeme için siparişi gerçekte ne kadar önceden vermek gerekiyor?
Aksaklıklara yanıt	Tanımlanmış bir aksaklık bildiriminden, aksaklığın giderilmesi için kullanılabilir bir yanıt alınmasına kadar geçen süre	Planlamacılar telafi adımlarına zamanında karar verebiliyor mu?
Tedarikçi kaynaklı aksaklık maliyeti	Üzerinde anlaşılan kurallara göre kaydedilen ek nakliye, ayıklama, yeniden işleme ve tedarikçiye atfedilebilen diğer maliyetler	Satın alma fiyatı, yüksek maliyetli bir tedarik sorununu gizliyor mu?

Bunlar önerilen tanımlardır; evrensel puanlama kuralları değildir. Ölçüm esası üzerinde veriden sorumlu kişilerle anlaşın ve bunu tedarikçilere bildirin. Tedarikçi onayını veya kullanabileceğiniz malzemeyi etkilediği durumlarda uygunluk, sertifikasyon ya da ilgili kategoriye özgü başka ölçütler de ekleyin.

Kritik bir onay şartının karşılanmaması, ayrı bir sorun olarak görünür kalmalıdır. Düşük fiyatın ortalama puanı yükseltmesi, malzemeyi kabul edilemez kılan bir gerekliliğin karşılanmadığını gizlememelidir.

Tedarikçileri karşılaştırmadan önce ölçülecek olayı ve tarihi tanımlayın

Neyin tek bir olay sayıldığını bilmeden zamanında teslimat yüzdesi pek anlam taşımaz. Bir satın alma siparişi birden fazla satır, farklı teslim tarihleri ve kısmi teslimatlar içerebilir. Siparişin tamamını tek bir olay olarak saymak, planlanmış her teslimat satırını veya her fiziksel mal kabulünü ayrı ayrı saymaktan farklı bir sonuç verir.

Üretimde kullanılacak pratik bir puan kartı için planlanmış teslimat satırı çoğu zaman yararlı bir ölçüm birimidir: tek bir parça, miktar ve teslim tarihi. Tedarikçi sevkiyatı böldüğünde de bu satırı tek birim olarak koruyun. Aksi takdirde, birkaç küçük mal kabulü, eksik yerine getirilmiş tek bir taahhüdü birden fazla başarılı teslimat gibi gösterebilir.

Tarihleri birbirinden ayrı tutun:

• Talep edilen tarih, işletmenizin malzemeyi ne zaman istediğini gösterir.
• İlk teyit edilen tarih, tedarikçinin kabul ettiği taahhüdü kayda geçirir.
• Son teyit edilen tarih, telafi planlamasında kullanılan güncel taahhüttür.
• Fiilî teslim alma tarihi, malzemenin kararlaştırılan mal kabul noktasına ulaştığı tarihi kaydeder.
• Kullanılabilirlik tarihi, gereken malzemenin gerekli tüm kullanım onaylarından sonra ne zaman üretime girebileceğini gösterir.

Taahhütlere uyumu, ilk teyit edilen tarih gibi değiştirilmeden korunan bir referansa göre ölçün. Gerektiğinde talep edilen tarihe uyumu da ayrıca izleyin: Bir tedarikçi, ihtiyacınıza göre çok geç bir tarihi teyit edip yine de sözünü tutabilir. Taahhüt her değiştiğinde referans tarihi sessizce değiştirmeyin. Müşteri talebiyle üzerinde anlaşılan bir tarih değişikliğinin gerekçesi kaydedilmeli ve puan kartında nasıl ele alınacağı açıkça belirlenmelidir.

Üretimin ise malzemenin ne zaman kullanılabilir olacağına dair eldeki en güvenilir güncel bilgiye ihtiyacı vardır. İlk taahhüt, aksaklığın nerede yaşandığını açıklar; malzemenin kullanılabilir olacağına dair en güncel güvenilir tarih ise sırada hangi işin yapılabileceğine karar vermenize yardımcı olur.

Kabul edilebilir tarih aralığını da tanımlayın. Erken teslimatlar elleçleme ve depolama sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle “zamanında”, teslim tarihinden önceki herhangi bir zaman anlamına gelmez. Standart olduğu varsayılan bir yüzdeyi veya gün sayısını kullanmak yerine toleransı, malzemeye ve mal kabul düzenine göre belirleyin.

Teslimat ve kaliteyi birlikte değerlendirin

Zamanında teslimat, teslimat olayının belirlenen tarih kuralına uyup uymadığını gösterir. Ancak yeterli miktarda kullanılabilir malzemenin gelip gelmediğini her zaman göstermez.

Zamanında ve eksiksiz teslimat için aynı olayın hem tarih hem de taahhüt edilen miktar şartını karşılamasını arayın. Kalite kabulünü ayrıca görünür tutun ya da malzemenin kabul edilmiş olmasını da şart koşan birleşik bir göstergeyi açıkça tanımlayın. OTD, OTIF ve kalite kabulünü birbirinin yerine kullanmayın.

100 parçalık bir teslimat satırı düşünün. Seksen parça kararlaştırılan tarih aralığında, kalan 20 parça ise geç gelsin. Satırın tamamını esas alan bir kurala göre bu satır, zamanında ve eksiksiz teslimat koşulunu karşılamaz. Gelen 80 parça daha küçük bir üretim partisi için yeterli olabilir. Ancak bu bir çizelgeleme kararıdır; ilk taahhüdü tamamlanmış saymak için gerekçe değildir.

Gelen malzemenin kalitesini ölçerken de aynı özen gerekir. Reddedilen birim oranı, şikâyete konu olan teslimatların yüzdesinden farklı bir şeyi ölçer. Tek bir reddedilen parça ile bütünüyle kullanılamaz bir parti, tanımı belirsiz bir “kalite puanının” arkasında kaybolmamalıdır. İlgili kategori için yararlıysa, milyonda parça (PPM) ölçütü, teslim alınan her bir milyon birim başına reddedilen birim sayısını ifade eder. Ölçüm birimlerini ve muayene kapsamını tutarlı tutun.

Muayene bekleyen malzeme kendiliğinden kabul edilmiş ya da reddedilmiş sayılmaz. Bekleyen kararları gösterin; böylece görünüşte güçlü bir kalite sonucu, yalnızca tamamlanmamış muayenelerden kaynaklanmasın. Üretim açısından yalnızca kamyonun kapıya ne zaman geleceğini değil, ihtiyaç duyduğunuz miktarın ne zaman gerçekten kullanılabilir olacağını belirleyin.

Teslim edilmeyenleri yok sayan bir teslimat puanından kaçının

Payda, yönetmeye çalıştığınız sorunun kendisini gizleyebilir. Yalnızca ay içinde yapılan mal kabullerini sayarsanız hiç gelmeyen bir sevkiyat hesaplamanın dışında kalabilir.

Bir ay içinde 20 teslimat satırının vadesinin geldiğini düşünün. Bunların on sekizi ay sonuna kadar teslim alınmış, 16’sı kararlaştırılan tarih aralığına uymuş olsun. Kalan iki satır ise hâlâ teslim edilmemiş olsun.

Vadesi gelen teslimat kalemleri esas alındığında, tedarikçinin zamanında teslimat oranı (OTD) 16 ÷ 20 × 100 = %80 olur. Yalnızca teslim alınan kalemlere bakıldığında ise sonuç, bir ondalık basamağa yuvarlanarak 16 ÷ 18 × 100 = %88,9 çıkar. Her iki hesaplama da tanımlı bir veri kümesini açıklayabilir, ancak farklı sorulara yanıt verir. Yalnızca teslim alınanlara dayanan oran, tedarikçinin o ay vadesi gelen tüm taahhütlerini ne ölçüde yerine getirdiğini göstermez.

Vadesi geçtiği hâlde açık kalan kalemleri, kaç gündür geciktikleri ve ilgili malzemeyle birlikte görünür tutun. İptaller, değişiklikler ve dönem kapanışları için yazılı bir kural uygulayın. Karşılaştırdığınız tüm tedarikçilerde aynı kuralı kullanın ve itiraz edilen bir sonucun izini sürebilmek için hesaplamaya temel olan kalem kayıtlarını saklayın.

Yüzdenin yanında değerlendirmeye alınan teslimat kalemi sayısını da gösterin. Birkaç teslimat arasındaki tek bir aksaklık, yüzlerce teslimatta uzun süredir tekrarlanan sorunlarla aynı şekilde yorumlanmamalıdır. Tüm tedarikçileri aynı işi yapıyormuş gibi sıralamak yerine, benzer malzeme kategorilerini ve tedarik koşullarını karşılaştırın.

Lead time güvenilirliğini, yanıt verme performansını ve gerçek maliyeti ölçün

Teklifte kısa bir lead time sunulması caziptir, ancak üretim planı uygulamada ne olduğuna bağlıdır. Eksiksiz bir satın alma siparişinin onaylanıp gönderilmesi gibi bir başlangıç noktası belirleyin ve teslim almaya kadar geçen süreyi ölçün. Bu ölçümde tutarlı biçimde ya takvim gününü ya da iş gününü kullanın. Ortalamayla birlikte sürelerin ne kadar değiştiğini de izleyin: düzenli bir tedarik akışı ile teslimatların bazen çok erken, bazen çok geç geldiği bir tedarik akışı aynı değildir.

Taahhüt edilen lead time ile gerçekleşen lead time değerlerini ayrı tutun. Taahhüt edilen sürenin tekrar tekrar uzatılması, fiilî tedarik akışını olduğundan daha güvenilir göstermemelidir. Nakliye ve giriş kalite kontrolü, malzemenin üretimde kullanılabilmesine kadar ek süre gerektiriyorsa bu süreleri de görünür kılın; teslim alınmış olmasını kullanıma hazır olduğu şeklinde yorumlamayın.

Yanıt verme performansını değerlendirirken hangi yanıtı işe yarar kabul edeceğinizi belirleyin. “Kontrol ediyoruz” mesajı, aksaklığın nasıl giderileceğini güvenilir bir miktar ve tarihle açıklayan yanıtla aynı değildir. Böyle bir yanıtın ne kadar sürede geldiğini ölçün; üzerinde anlaşılan düzeltici faaliyetlerin tamamlanıp tamamlanmadığını ve etkili olup olmadığını izleyin. Satın alma ekibinin ihtiyacı, yalnızca bir e-postanın yanıtlandığına dair kanıt değil, harekete geçmesini sağlayacak bilgidir.

Maliyet göstergeleri, seçenekler arasındaki ödünleşimleri daha net ortaya koymalıdır. Ek nakliye, ayıklama, yeniden işleme ve aksaklıklarla ilgili diğer maliyetleri tutarlı biçimde kaydedin. Bunu yaparken tedarikçiden kaynaklanan sorunları, kendi işletmenizin başlattığı değişikliklerden ayırın. Bu maliyetleri satın alma fiyatıyla birlikte değerlendirin. Her teslimatta acil bir telafi çabası gerektiren ucuz bir parça, sonuçta daha pahalı bir seçeneğe dönüşebilir.

Harekete geçmenizi sağlayan bir tedarikçi değerlendirme kartı oluşturun

İşe yarayan bir tedarikçi değerlendirme kartı, seçilen her gösterge için mevcut sonucu, hedefi, eğilimi ve değerlendirilen olay sayısını gösterir. Ayrıca sorunu ortaya koyan kanıtları, bir sonraki adımın sorumlusunu ve ilerlemenin gözden geçirileceği tarihi belirtir.

Eşik değerleri kategoriye ve üretim riskine göre belirleyin. Tek kaynaktan temin edilen düşük maliyetli bir parçanın eksikliği montajı durdurabilir; o tedarikçiye yapılan harcama, bu riskin güvenilir bir ölçüsü değildir. Ağırlıklı bir genel puan kullanıyorsanız puanı oluşturan göstergeleri görünür tutun ve ortalama ne olursa olsun müdahale gerektiren kritik başarısızlıkları belirleyin.

Tedarikçi geliştirme çalışmaları için düzenli bir değerlendirme takvimi üzerinde anlaşın; riskin veya düşen performansın gerektirdiği durumlara daha fazla zaman ayırın. Bu değerlendirmelerde tekrarlayan nedenleri belirleyin ve somut bir iyileştirme üzerinde anlaşın. Örneğin, yapılamayan bir sevkiyatın daha erken bildirilmesi, teyit sürecinin yeniden düzenlenmesi veya tekrarlayan kusurlar için düzeltici faaliyet başlatılması kararlaştırılabilir.

Devam eden bir malzeme eksikliğini gidermek için bu toplantıyı beklemeyin. Değerlendirme kartı, zaman içinde tekrarlanan durumu açıklar. Üretimin ise mevcut aksaklığın nasıl giderileceğine dair bir karara ihtiyacı vardır.

Tedarikteki aksaklığı dikkate alan uygulanabilir bir üretim çizelgesi oluşturun

Bir teslimatta değişiklik olduğunda önce etkilenen parçayı, miktarı ve güvenilir kullanıma hazır olma tarihini belirleyin. Hangi üretim emirlerinin bu malzemeye bağlı olduğunu ve kabul edilmiş kısmi miktarla bazı işlerin ilerleyip ilerleyemeyeceğini kontrol edin. Ardından bu işleri fabrikanın geri kalanıyla koordineli biçimde planlayın.

SkyPlanner APS, bu çizelgeleme adımı için doğru araçtır. Satın alma siparişlerinde tahmini, teyit edilen ve gerçekleşen teslimat tarihleri tutulur; satın alma siparişi kalemleri üretim emirlerine bağlanabilir. Malzemeyi dikkate alan çizelgeleme yapılandırıldığında, güncel tutulan geliş bilgileri çizelgeleme hesabına dâhil edilir. SkyPlanner’ın çizelgeleme yapay zekâsı Arcturus; malzemeleri, kapasiteyi, öncelikleri ve operasyonlar arasındaki bağımlılıkları dikkate alarak işleri çizelgeler. Gantt görünümü de ortaya çıkan iş sırasını görünür kılar.

Bu, planlama uzmanının çalışma biçimini değiştirir. Etkilenen her operasyonu tek tek kaydırıp bir sonraki makinenin iş kuyruğunu elle düzenlemek yerine, malzeme bilgilerini günceller, çizelgeyi yeniden hesaplar ve teslimat taahhütlerine etkisini incelersiniz. Öncelikler ve çizelgeleme kuralları sayesinde kontrol sizde kalır.

Geciken bir döküm parçanın teyit edilen teslimat tarihinin ileri alındığını düşünün. Bu parçanın talaşlı imalat ve montaj operasyonlarının kaydırılması gerekir, ancak aynı kaynakları başka siparişler de kullanmaktadır. SkyPlanner, aynı kaynaklara ihtiyaç duyan bu iş yüklerini tek hesaplamada ele alır. Böylece hangi işlerin ilerleyebileceğini ve hangi teslimat taahhütlerinin gözden geçirilmesi gerektiğini görmek kolaylaşır. Tedarikçinin verdiği yeni tarih, satın alma siparişindeki tek başına duran bir not olmaktan çıkar ve fabrika genelini kapsayan bir plana dönüşür.

Beklenen kullanıma hazır olma tarihi ile fiziksel teslim alma, farklı olaylardır. SkyPlanner’da bir satın alma siparişinin Teslim Edildi olarak onaylanması stoğu günceller. Planlamada kullanılan hazır olma bilgisine, gerekli kalite onayının zamanlamasını da yansıtın. Böylece çizelge, hâlâ bekletilen malzemeye dayanmaz.

SkyPlanner, açık REST API üzerinden her türlü ERP veya MES ile entegre olur. Sırf planı iyileştirmek için çalışan bir ERP sistemini değiştirmek yerine, mevcut satın alma ve üretim bilgilerinizi sonlu kapasite çizelgelemeye bağlayabilirsiniz.

Malzeme durumunu görebilmek Eskomatic’te neleri değiştirdi?

Finlandiyalı fason talaşlı imalat firması Eskomatic, daha önce iş kuyruklarını eski bir ERP ve üretim kontrol sisteminde büyük ölçüde elle düzenliyordu. Malzeme eksiklikleri, bir işin planlanan başlangıcına çok az zaman kala ortaya çıkabiliyor ve ekip bunun yarattığı sorunları çözmek zorunda kalıyordu.

SkyPlanner ile görsel iş kuyrukları ve iş yükünün otomatik çizelgelenmesi, yaklaşan işleri daha net görmeyi sağladı. Eskomatic, teslimat tarihlerini daha doğru belirlediğini ve malzeme eksikliğinden kaynaklanan üretim duruşlarının azaldığını bildiriyor. Üretim Planlama Müdürü Tommi Männistö, aracı özellikle teslimat tarihlerini belirlemedeki katkısı nedeniyle değerli buluyor.

Tedarikçi değerlendirme kartı açısından çıkarılacak ders nettir: güvenilir olmayan tedariki belirlemek değerlidir, ancak fabrikanın harekete geçmesini sağlayan, bunun üretimdeki işlere etkisini görebilmektir. Eskomatic’in deneyimi, malzeme durumunu görebilmenin ve bu bilgiyi çizelgelemeyle birleştirmenin değerini gösteriyor.

Bir sonraki tedarikçi gecikmesinin etkisini görün

Satın alma ekibinizin, tedarikçilerinizin ve planlama uzmanlarınızın tanımlarını anladığı bir değerlendirme kartıyla başlayın. Ölçtüğünüz taahhüdün ilk kaydını koruyun, eksik ve kullanılamayan malzemeleri görünür tutun ve her aksaklık için yapılacak işlemi belirleyin.

Ardından üretime mevcut duruma dayanan bir plan sunun. SkyPlanner demosu için randevu alın; geciken bir malzemeyi, yeni teyit edilen tarihini ve aynı kaynaklara ihtiyaç duyan siparişleri görüşmeye getirin. Bu, SkyPlanner’ın elle yeniden çizelgeleme ihtiyacını nasıl azaltabileceğini ve malzeme gecikmesinin fabrikanızdaki teslimatlara etkisini nasıl ortaya koyabileceğini görmek için yararlı bir yoldur.

Önce çizelgelemeyi keşfetmeyi tercih ediyorsanız SkyPlanner’ı demo verileriyle deneyin.