Üretim planına uyum: Formül ve hesaplama örneği

Ana Sayfa » Kaynaklar » Üretim planına uyum: Formül ve hesaplama örneği

Tahmini okuma süresi: 10 dakika

Üretim planına uyum, gerçekleşen işlerin üretim sahasına verilen plana ne ölçüde uyduğunu gösterir. Tamamlanmayı esas alan bir değerlendirmede, planlanan bitiş zamanına kadar eksiksiz tamamlanan operasyonların sayısını raporlama döneminde bitmesi planlanan tüm operasyonların sayısına bölün ve 100 ile çarpın. Kayıtlı bir planı esas alarak aynı operasyon ID’lerini karşılaştırın: Hedeflenen toplam miktarı üretmek, doğru işlerin zamanında tamamlandığını kanıtlamaz.

Tamamlanmaya dayalı uyum (%) = planlanan bitiş zamanına kadar eksiksiz tamamlanan operasyon sayısı ÷ dönem içinde bitmesi planlanan operasyon sayısı × 100

Bu rehberde bu özel kural kullanılır. Erken tamamlanma kabul edilir, gecikmeye tolerans tanınmaz ve yalnızca kabul edilmiş üretim miktarı hesaba katılır. Planlanan başlangıçlara veya işlerin yürütülme sırasına uyulup uyulmadığı kontrol edilmez. Bunlar üretim süreciniz için önemliyse ayrıca değerlendirilmelidir.

Üretim planına uyum için hangi formülü kullanmalısınız?

Üretimde yanıt aradığınız soruya uygun formülü seçin ve sonuçları ölçmeden önce kurallarını yazılı olarak belirleyin. Vardiya bazında üretim miktarını kontrol etmek de operasyon bazında bitiş zamanını kontrol etmek de yararlı olabilir. Ancak aynı şeyi ölçüyorlarmış gibi karşılaştırılamazlar.

Gösterge	Yanıtladığı soru	Bu rehberde kullanılan hesaplama
Tamamlanmaya dayalı üretim planına uyum	Planlanan operasyonlar, kendi bitiş zamanlarına kadar eksiksiz tamamlandı mı?	Koşulları sağlayan operasyon sayısı ÷ bitmesi planlanan operasyon sayısı × 100
Toplam üretim miktarı hedefini karşılama	Dönem içinde planlanan toplam miktarı ürettik mi?	Üretilen ve kabul edilen miktar ÷ planlanan miktar × 100
Zamanında teslimat	Siparişler müşteriye kararlaştırılan zaman aralığında ulaştı mı?	Koşulları sağlayan teslim edilmiş sipariş sayısı ÷ tanımlanan teslimat kapsamındaki sipariş sayısı × 100

Miktar hesabında birimlerin karşılaştırılabilir olması gerekir. Ton, adet ve işçilik saatini toplamak, hedefi karşılama oranı açısından anlamlı bir sonuç vermez. Geçerli bir toplam bile ürün dağılımının plana uymadığını gizleyebilir.

Göstergenin adı tek başına formülü belirlemez. MachineMetrics’in Planı Gerçekleştirme Rehberi, planlanan ve gerçekleşen zamanları karşılaştırır; zamanında başlama ve tamamlanmayı ayrı ayrı raporlar. Dolayısıyla planı gerçekleştirme, her zaman yalnızca miktarı ölçmek anlamına gelmez. Supply Chain Masters’ın PDP uyum tanımı, bir dönem içinde bitmesi planlanan ve aynı dönemde tamamlanan üretim emirlerini sayar. Bu, burada kullanılan her operasyona özgü bitiş zamanından daha geniş bir zaman aralığıdır.

SYMESTIC’in üretime yönelik tanımı miktar, zamanlama ve sıralamayı birbirinden ayırır. Tamamlanmaya dayalı formülümüz, miktarın tamamını ve planlanan bitiş zamanını kontrol eder; üç boyutu birden kapsayan birleşik bir puan değildir. Başka bir dilde veya sistemde, “planı gerçekleştirme” olarak çevrilen bir etiket, miktar hedefini karşılamayı ifade edebilir. Kullanılan sayım kuralını etiketin yanında belirtin.

Zamanında teslimatta referans noktası farklıdır: Müşteriyle yapılan anlaşma esas alınır. APQC, satış siparişlerinin teslimatına ilişkin göstergesini kararlaştırılan zaman aralığında teslimat yapılmasına göre tanımlar. Üretimin işletme içinde tamamlandığını gösteren zaman damgası, siparişin müşteriye zamanında ulaştığını kanıtlamaz.

Kayıtlı bir üretim planına göre uyum nasıl hesaplanır?

Kullanılabilir bir hesaplama için tek bir referans plan, açıkça tanımlanmış bir değerlendirme kapsamı ve planın satırlarıyla eşleştirilmiş gerçekleşen sonuçlar gerekir.

1. Üretim sahasına verilen planı kaydedin. Değerlendirilecek iş başlamadan önce planın sürümünü ve yayımlanma zamanını kayda alın. Orijinal operasyon ID’lerini, planlanan miktarları ve bitiş zamanlarını koruyun. Gerektikçe yürürlükteki üretim planını güncellemeye devam edin, ancak karşılaştırma için bu referans planı saklayın.

2. Sayım birimini ve dönemi seçin. Operasyon, iş emri veya parti birimlerinden hangisini seçerseniz seçin, tutarlı biçimde kullanın. Bu yöntemde payda, tamamlanmamış ve ilerlemesi engellenmiş operasyonlar dahil, raporlama döneminde bitmesi planlanan tüm operasyonların sayısıdır.

3. Hangi koşullarda eksiksiz ve zamanında tamamlanmış sayılacağını tanımlayın. Burada bir operasyon, planlanan miktarının tamamı kendisi için belirlenen bitiş zamanına kadar kabul edildiğinde koşulu sağlar. Erken tamamlanabilir; geç tamamlanamaz. Süreciniz hem erken hem geç tamamlanmayı sınırlayan bir zaman aralığı, başlangıç zamanı kontrolü veya sıralama kuralı gerektiriyorsa bunun yerine o kuralı yazılı olarak belirleyin. Saat dilimini ve varsa toleransı önceden belirtin.

4. Gerçekleşen sonucu plandaki her satırla eşleştirin. Kabul edilen miktarı, planlanan miktarın tamamlandığı anın zaman damgasını ve eksik ya da doğruluğu tartışmalı kayıtları kayda alın. Birinin daha sonra veriyi girdiği zamanı değil, üretimde olayın gerçekleştiği zamanı kullanın. Kalite onayı tamamlanma koşulunun bir parçasıysa kuralınızın gerektirdiği onay olayını esas alın.

5. Koşulları sağlayan satırları sayın ve istisnaları raporlayın. Koşulları sağlayan satır sayısını, dönem içinde bitmesi planlanan tüm satırların sayısına bölün. Geciken, kısmen tamamlanan, ilerlemesi engellenen ve doğrulanmamış satırları nedenleriyle birlikte görünür tutun. Bitmesi planlanan hiçbir operasyon yoksa %100 yerine “uygulanamaz” olarak raporlayın.

Paydaya yalnızca tamamlanmış işleri dahil etmeyin. Aksi halde, plana göre zamanında tamamlanmayan işleri hesaplamadan çıkarmış olursunuz. Aynı şekilde, plan dışı bir iş de yararlı bir üretim çıktısı sağlıyor diye zamanında tamamlanmayan planlı bir operasyonun yerine geçemez.

Pratik bir hesaplama tablosunda plan sürümü, operasyon ID, planlanan miktar, planlanan bitiş, fiilen kabul edilen miktar, gerçekleşen tamamlanma zamanı, koşulun sağlanıp sağlanmadığı ve istisna nedeni için sütunlar bulunur. Planlanan ve gerçekleşen başlangıç zamanlarını yalnızca başlangıçlara uyumu da ölçmek istiyorsanız ekleyin.

Hesaplama örneği: Üretim miktarı hedefinde %100, üretim planına uyumda %50

Bu, kurgusal bir örnektir; müşteri verisi veya bir yazılımın gösterge paneli değildir. Üretim planlama uzmanı Aisha, Paketleme Hücresi 1 için 07:00 planını yayımlar. Ben, 07:00–15:00 vardiyasında dört paketleme operasyonunu belirtilen bitiş zamanlarına kadar tamamlamalıdır. Her operasyon için aynı standart boyutta, ancak farklı ürün etiketine sahip 25 paket gerekir; bir satırdaki paketler başka bir satırın ihtiyacını karşılayamaz.

Karşılaştırmada kayıtlı 07:00 planı esas alınır. Kalite kabulü zorunludur, erken tamamlanmaya izin verilir ve gecikmeye tolerans tanınmaz. Son kayıt kontrolü 15:00’te yapılır.

Operasyon	Planlanan paket sayısı	Planlanan bitiş	Kendi bitiş zamanına kadar kabul edilen	15:00’e kadar kabul edilen	Miktarın tamamı zamanında mı?
A: A etiketi	25	09:00	25	25	Evet
B: B etiketi	25	11:00	30	30	Evet
C: C etiketi	25	13:00	20	25	Hayır: Gecikti
D: D etiketi	25	15:00	20	20	Hayır: Kısmen tamamlandı

A’da kabul edilen paket sayısı 08:55’te 25’e ulaşır. B’de planlanan 25 pakete 11:00’den önce ulaşılır, ardından kabul edilen beş paket daha üretilir. C’de 13:00’e kadar yalnızca 20 paket kabul edilir; kalan beş paket 14:10’da kabul edilir. D için Ben 25 paket üretir, ancak kalite kontrol görevlisi Tess beş paketi inceleme için bekletir. Son kontrol anında yalnızca 20 paket kabul edilmiş olduğundan D koşulu sağlamaz.

Toplam üretim miktarı hedefini karşılama: Kabul edilen 100 paket ÷ planlanan 100 paket × 100 = %100.

Tamamlanmaya dayalı üretim planına uyum: Koşulları sağlayan 2 operasyon ÷ planlanan 4 operasyon × 100 = %50.

Her iki hesaplama da belirtilen kurallara göre doğrudur. Toplam miktarda B’nin fazladan beş paketi, D’nin kabul edilen miktarındaki beş paketlik eksiği dengeler. C’nin geç tamamlanması da vardiya toplamında görünmez hale gelir. Operasyon bazındaki kontrol, her iki sapmayı da ortaya çıkarır.

15:00’te ürün bazında eşleştirilerek yapılan bir miktar kontrolünde, her satır için en fazla planlanan 25 paket hesaba katılırdı. Planlanan 100 paketin 95’inin karşılandığı, yani oranın %95 olduğu görülürdü. Bu kontrol, B’nin D’deki eksiği gideremediğini ortaya çıkarır; ancak C’nin 13:00 hedefini kaçırdığını yine göstermez. Miktarın ve bitiş zamanının planla eşleştirilmesi farklı sorulara yanıt verir.

Kısmi üretim, eksik kayıtlar ve plan değişiklikleri nasıl ele alınır?

Kısmi tamamlanma. Operasyonların ya tamamen başarılı ya da başarısız sayıldığı bu yöntemde, 25 paketin 20’sinin kabul edilmiş olması operasyona kısmi başarı payı kazandırmaz. Koşulu sağlamayan satırın yanında bu 20 paketi de sağlanan ilerleme olarak gösterin. Bunun yerine miktar ağırlıklı bir gösterge seçerseniz ayrı bir ad verin ve her ürün için fazla üretimin hesaplamada nasıl sınırlandırılacağını belirtin.

Hurda, yeniden işleme ve kalite kontrolünde bekleyen ürünler. Üzerinde anlaşılmış tamamlanma kuralını karşılayan üretimi sayın. Reddedilen parçaları kabul edilmiş üretim olarak saymayın; yeniden işlemeden geçen aynı parçayı da iki kez hesaba katmayın. Kontrol için bekletilen ürünlerin operasyonun tamamlanmamış sayılmasına yol açıp açmadığını belirtin; bu örnekte açar.

Eksik gerçekleşen üretim kayıtları. Doğrulanmamış bir satır paydada kalır ve geçici sonuçta koşulu sağlamış sayılmaz. Bunu kanıtlanmış bir üretim başarısızlığı olarak değil, doğrulanmamış kayıt olarak işaretleyin. Kaydı netleştirin ve izlenebilir bir düzeltme yayımlayın. Böylece eksik geri bildirimlerin puanı fark edilmeden yükseltmesi önlenir.

İlerlemesi engellenen veya iptal edilen işler. Malzeme eksikliği, planlı bir operasyonu kayıtlı referans plandan çıkarmaz. Sapmayı ve nedenini kaydedin. Yetkili bir iptal kararı taahhüdü değiştiriyorsa bu değişikliğin kaydını saklayın. Orijinal satırı sonradan silmek yerine, orijinal planla ve varsa revize planla yapılan karşılaştırmaları ayrı ayrı raporlayın.

Vardiya sırasında eklenen acil işler. Bunları plana eklenen işler olarak kaydedin. Planlanmış bir operasyonun yerini alsa bile bu, müşteri açısından doğru bir karar olabilir. İlk plana göre ölçüm yapmak, kararın mutlaka yanlış olduğunu varsaymadan değişikliğin maliyetini ortaya koyar.

Yeniden çizelgeleme. Güncellenmiş bir çalışma planı, üretim sahasının değişikliklere yanıt vermesini kolaylaştırır. Ancak önceki taahhüdü değerlendirmek için kullanılan planın üzerine yazılmamalıdır. Aksi takdirde, kaçırılan bitiş tarihini fiilî tamamlanma zamanından sonraya taşımak, geciken bir operasyonu zamanında tamamlanmış gibi gösterebilir.

Üretim planına uyum yüzdesini nasıl yorumlamalısınız?

Düzeltici bir faaliyet seçmeden önce plana uyulmayan satırları inceleyin. Malzeme eksikliği, malzemenin zamanında hazır olup olmadığını kontrol etmeyi gerektirir. Sürelerin tekrar tekrar aşılması, operasyon sürelerinin veya kullanılabilir kapasitenin gözden geçirilmesi gerektiğine işaret eder. Kalite nedeniyle bekletilen işler için kaliteye ilişkin bir karar gerekir. Tamamlanma kayıtları eksikse, sorunu üretimin yürütülmesine bağlamadan önce verileri kontrol edin.

Yüzde değeri tek başına bu nedenleri birbirinden ayıramaz. Bu değerin yanında paydadaki operasyon sayısını, plan sürümünü, ölçüm kuralını ve istisnaların dökümünü de gösterin. Değerlendirilen operasyon sayısı az olduğunda, tek bir operasyonun hedefi kaçırması bile yüzdeyi önemli ölçüde değiştirebilir.

Operasyon sayısına dayalı bir ölçüm, kısa ve uzun operasyonlara eşit ağırlık verir. İş yükü önemliyse, plandaki standart süreleri dakika cinsinden ağırlık olarak kullanan, ayrı tanımlanmış bir ölçüt ekleyin. Tanımdaki değişikliği kaydetmeden ilk ölçümdeki operasyon sayısının yerine başka bir ölçüt koymayın. Sonuç belli olduktan sonra değişen fiilî süre aşımlarını da ağırlık olarak kullanmayın.

Değerlendirilen operasyon kümesi, sayım birimi, son bitiş zamanı kuralı ve kabul politikası aynı değilse, uygulanabilecek anlamlı bir evrensel hedef yoktur. Değişmeyen bir tanımla kendi başlangıç seviyenizi belirleyin, ardından tekrarlayan sapmaların azalıp azalmadığını kontrol edin. Toleransı genişleterek veya planlanan iş yükünü azaltarak elde edilen daha yüksek bir oran, üretimin daha iyi yürütüldüğünü göstermez.

Bir sonraki kararınız açısından üretim çizelgeleme, planın uygulanabilir olup olmadığını ele alır; üretim sahası kontrolü ise işlerin ve istisnaların üretim sahası ile üretim planlama uzmanı arasında nasıl aktarıldığına odaklanır. Bu hesaplama, iki faaliyet arasında bağlantı kuran veriyi sağlar; hiçbirinin yerine geçmez.

Üretim planına uyumu ölçmekten planı güncel tutmaya

SkyPlanner, iş istasyonlarını, vardiyaları, operatörleri, malzemeleri ve üretim planlama uzmanının belirlediği öncelikleri esas alarak üretim planlarını hesaplar. Planın güncellenmesi gerektiğinde Arcturus yeniden hesaplama yapar ve sonuç Gantt görünümünde gösterilir. SkyPlanner, açık REST API üzerinden herhangi bir ERP veya MES ile entegre olur. Demo verileriyle ücretsiz deneme, bu üretim çizelgeleme iş akışını keşfetmenin bir yoludur.

Bu rehberdeki çalışma sayfası ve formüller, ölçüm örnekleridir; ürünün burada gösterilen uyum panelini içerdiği anlamına gelmez. Ölçüm için kaydettiğiniz referans planı, değişikliklere yanıt vermek için kullandığınız güncel çalışma planından ayrı tutun.

Üretim planına uyum hakkında sık sorulan sorular

Üretim planına uyum ile üretim planını gerçekleştirme oranı aynı şey midir?

Her zaman değil. Bazı ekipler gerçekleştirme oranını, toplam üretimi hedef miktarla karşılaştırmak için kullanır; bazıları ise planlanan ve gerçekleşen zamanları karşılaştırmak için kullanır. Oranları karşılaştırmadan önce belgelenmiş payı, paydayı, sayım birimini ve zaman kuralını kontrol edin.

Üretim planına uyum %100’ü aşabilir mi?

Bu rehberdeki operasyon bazlı formül %100’ü aşamaz; çünkü planlanmış her operasyon yalnızca bir kez uyumlu sayılabilir. Gerçekleşen miktarın planlanan miktara bölündüğü ve üst sınır uygulanmayan bir ölçüm ise fazla üretim nedeniyle %100’ü aşabilir. Bunlar farklı hesaplamalardır.

Üretimin erken tamamlanması plana uyum sayılır mı?

Bu rehberde kullanılan, son bitiş zamanına kadar tamamlanma kuralına göre evet. Belirli bir zaman aralığında veya belirli bir sırayla tamamlanmayı gerektiren süreçlerde, erken bitirilen işler farklı değerlendirilebilir. Oranı hesaplamadan önce bu kural üzerinde anlaşın.

Üretim miktarı hedefinin %100 karşılanması, planlanan her işin tamamlandığı anlamına gelir mi?

Hayır. Bir işteki fazla üretim, toplam miktarda başka bir işteki eksiği telafi edebilir. Vardiyanın toplam üretim miktarı da daha önce hangi işlerin süresinde tamamlanmadığını gizler. Gerçekleşen üretimi planlanan her operasyonla eşleştirin, ardından o operasyon için belirlenen tamamlanma ve zamanlama kuralını uygulayın.