Planlama Ufku: Fabrikanız Ne Kadar İlerisini Planlamalı?

Ana Sayfa » Kaynaklar » Planlama Ufku: Fabrikanız Ne Kadar İlerisini Planlamalı?

Tahmini okuma süresi: 8 dakika

Planlama ufku, bir planın geleceğe dönük kapsadığı zaman aralığıdır. Üretimde talebi, malzeme ihtiyaçlarını ve üretim kapasitesini ne kadar ilerisi için değerlendireceğinizi belirler. Bir ihtiyaç acil hâle gelmeden harekete geçebilmeniz için size yeterli zamanı sağlamalıdır.

Bu, her makinenin iş sırasını tüm dönem boyunca sabitlemek anlamına gelmez. Bir bileşenin tedarikini güvenceye almak için aylar sonrasını görmeniz gerekebilir; operatörlerin ise bir sonraki vardiya için güvenilir bir iş sırasına ihtiyacı vardır. Bunlar farklı kararlardır.

İşe yarayan kural şudur: sonuç alması en uzun süren kararları kapsayacak kadar ileriyi görün; bu zaman aralığında ayrıntı düzeyini ve kararların ne ölçüde kesinleşeceğini ihtiyaca göre belirleyin. SkyPlanner APS, planın üretim emirleriyle ilgili kısmını uygulamayı kolaylaştırır: işleri mevcut kapasiteye göre çizelgeler, koşullar değiştiğinde yeniden hesaplar. Böylece daha uzun vadeyi görmek, elle daha fazla çizelgeleme yapmak anlamına gelmez.

İleriyi görmekle kararları kesinleştirmeyi birbirinden ayırın

Planlama ufku tartışılırken çoğu zaman ayrı ayrı yanıtlanması gereken üç soru bir araya getirilir.

Karar	Neyi belirler?	Ne anlama gelmez?
Planlamada ileriye dönük görünürlük	Malzeme ve kaynak ihtiyaçlarını ne kadar ilerisi için inceleyeceğinizi	Gelecekteki her ihtiyacın kesin olduğu
Ayrıntılı çizelgeleme	Her bir üretim operasyonunun nerede ve ne zaman yapılabileceğini	Hesaplanan her zaman diliminin değişmeden kalması gerektiği
Yakın vadeli planın korunması	Yaklaşan işlere ilişkin hangi kararların rutin olarak değiştirilmemesi gerektiğini	Bu zaman aralığının dışındaki işlerin göz ardı edilebileceği

Ana üretim çizelgeniz, hedeflenen miktarları ve ürünlerin hazır olacağı tarihleri belirler. MRP bu gereksinimleri malzeme ihtiyaçlarına dönüştürür. Ayrıntılı üretim çizelgeleme ise operasyonları kaynaklara göre çizelgeye yerleştirir. Her biri için yeterince ileriyi görmek gerekir; ancak aynı ayrıntı düzeyini veya aynı değişiklik kurallarını kullanmaları gerekmez.

Planlama zaman sınırı, bu zaman aralığında planın nasıl değiştirilebileceğini düzenler. Planın ne kadar ileriye uzandığını belirlemez. Yarına hazırlanmış partiyi değişikliklerden korumak, gelecek ayki bir kapasite çakışmasını gizlememelidir.

Aynı şekilde, bir siparişi altı ay önceden görmek, kesin başlangıç saatini bugünden taahhüt etmeyi gerektirmez. Geleceğe yönelik hesaplanan bir çizelge, revizyona açık kalırken işin mevcut plana sığıp sığmadığını test edebilir.

Planlama ufkunuzun uzunluğunu nasıl seçersiniz?

Standart bir hafta sayısını değil, fabrikanızın ihtiyaca yanıt vermesi için gereken süreyi esas alın. Özellikle iki lead time önemlidir: bitmiş ürüne ulaşan tedarik ve üretim zincirinin süresi ile bu zincirde kullanılacak kapasiteyi değiştirmek için gereken süre.

İlgili tedarik ve üretim zincirini kapsayın

Önemli ürünler için gereken ilk satın alma veya hazırlık adımından bitmiş ürünün teslimine kadar tüm süreci izleyin. Tedarikçi lead time değerlerini, işletme içi operasyonları, zorunlu beklemeleri, fason işlemleri ve varsa son test ya da muayeneyi hesaba katın.

Ürün ağacındaki tüm lead time değerlerini toplamak yerine, ilgili adımların birbirine bağımlı olduğu en uzun yolu esas alın. Paralel olarak temin edilen bileşenlerin lead time değerleri doğrudan üst üste eklenmez. Öte yandan, yalnızca son montaja bakmak da montajı mümkün kılan önceki adımları gözden kaçırır.

Stok, o anda verilecek kararı değiştirir; ancak ikmal ihtiyaçlarını önceden görme gereğini ortadan kaldırmaz. Stokta bulunan bir bileşen, müşteri siparişinin üretimine hızla başlamayı sağlayabilir. Yine de satın alma ekibinin, üretimde tüketilen miktarı yerine koymak için yeterince erken bilgi alması gerekir. Siparişin kalan lead time süresini, gelecekteki siparişleri destekleyen ikmal zincirinden ayrı değerlendirin.

Malzeme planlamanız, bu adımları gecikmeden başlatabilecek kadar ileriyi kapsamalıdır. Her ihtiyacı son mümkün anda fark etmeye dayalı bir plan kurmak yerine, gözden geçirme döngüsü ve ilgili değişkenlikler için de zaman payı bırakın.

Kapasiteyi değiştirmenin daha uzun sürüp sürmediğini kontrol edin

Sonuç alması en uzun süren karar her zaman malzemeyle ilgili değildir. Ek bir vardiya için mutabakat sağlamak ve personel ayarlamak gerekebilir. Bir operatörü eğitmek, dış tedarikçiyi yeterlilik açısından onaylamak veya ekipman kurmak, ürünün kendisini üretmekten daha uzun sürebilir.

Üretim planı gelecekteki bir yük artışını ancak işe yarayabilecek kapasite seçenekleri artık kullanılamaz hâle geldikten sonra gösteriyorsa, o karar için yeterince ileriyi görmüyorsunuz demektir. Makine düzeyindeki iş sırasını daha kısa bir dönem için yönetseniz bile, genel kapasite değerlendirmenizi daha uzun vadeye taşıyın.

Bu nedenle, her fabrikaya iki veya dört hafta ileriyi planlamayı önermek gibi tek bir genel tavsiye yeterli değildir. Girdileri stokta bulunan ve tekrarlı üretim yapan bir işletme ile tedariki uzun süren bileşenlerle özel ekipman üreten bir işletmenin önündeki seçenekler farklıdır. Yine de her ikisinin de bugün kullanılabilir kaynakları dikkate alan bir çizelgeye ihtiyacı vardır.

Ayrıntı düzeyini karara göre belirleyin

Gelecekteki kapasiteye karar verirken daha geniş zaman dilimleriyle, ürün veya kaynak gruplarıyla çalışın. Üretim emirlerinin uygulanabilirliğini test ederken ve üretime hazırlanırken ise tek tek operasyonları, bağımlılıkları ve kaynakların gerçek takvimlerini kullanın.

Uzak geleceğe ilişkin ayrıntılar, gerçek bir kısıtı ortaya çıkardığında faydalıdır. Belirsiz talep veya henüz kesinleşmemiş kullanılabilirlik, kesin bir talimat gibi ele alındığında ise yanıltıcı olur. Neyin tahmin, neyin kabul edilmiş sipariş, neyin üretime açılmış iş olduğunu açıkça belirtin. Yalnızca tarih aralığını uzatmak, eksik talep bilgisini tamamlamaz.

Bir örnek: Kısa bir iş kuyruğu, uzun vadeli görünürlük gerektirebilir

Özel ekipman üreten bir firmanın, teslimatı sekiz hafta süren bir bileşen satın aldığını düşünün. Bileşen geldikten sonra kalan üretim ve test aşamaları üç hafta sürüyor. Bileşenin stokta olmadığını ve bu aşamaların art arda gerçekleşmesi gerektiğini varsayalım.

Bu durumda stokla karşılanmayan sürecin uzunluğu on bir haftadır. Dört haftalık bir malzeme planlama ufku, bitmiş ürün ihtiyacını bu süreci zamanında başlatamayacak kadar geç ortaya çıkarır. Fabrikanın, gözden geçirme döngüsüne ve belirsizlik için seçtiği zaman payına yer bırakabilmek için on bir haftanın da ötesini görmesi gerekir.

Buna rağmen, on bir haftalık makine atamalarını sabitlemenin pek faydası olmaz. Bileşenin beklenen varış tarihi değişebilir, diğer siparişler aynı kaynakları kullanır ve üretim sahasının sırada gerçekten yapılacak işlere hazırlanması gerekir.

Ayrıca ayrı bir kapasite sorusu da vardır. Sipariş için gereken test tesisi başka işlerle doluysa, bileşeni zamanında satın almak yeterli olmaz. Planlama uzmanı, teslimat taahhüdünü kabul etmeden önce tüm rotanın çizelgeye sığıp sığmadığını görmelidir.

SkyPlanner bu üretim operasyonlarını tek bir çizelgede birbirine bağlar. Sipariş ve rotası girildiğinde Arcturus, tanımlanmış kapasiteyi, bağımlılıkları ve öncelikleri kullanarak operasyonların diğer işlerle birlikte nereye yerleşeceğini hesaplar. Gantt, hesaplanan başlangıç ve bitişleri gösterir. Böylece tamamlanması riske giren işleri, farklı bir çözüm seçmek için hâlâ zaman varken görebilirsiniz.

SkyPlanner ile ileriye dönük çizelgenizin işlevsel kalmasını sağlayın

Ufuk seçmek bir planlama kararıdır. Kabul edilen işlerin bu ufuk içinde uygulanabilir kalmasını sağlamak ise sürekli çizelgeleme gerektirir. SkyPlanner tam bu noktada, bir girdi her değiştiğinde birbirine bağlı makine kuyruklarını yeniden oluşturma yükünü planlama uzmanının üzerinden alır.

SkyPlanner, açık REST API aracılığıyla her ERP veya MES ile entegre olur. Talep tahmini ve ikmal kararlarını mevcut ERP/MRP sürecinizde tutun; ayrıntılı çizelgeleme için üretim emirlerini SkyPlanner’a aktarın. Böylece satın almayı destekleyen planlama sürecinizi korurken üretime kapasiteye dayalı bir iş sırası sağlarsınız.

İşlerin gerektirdiği iş istasyonlarını, vardiyaları, operatörleri, işlem adımlarını ve süreleri tanımlayın. Arcturus, bu kullanılabilirlik bilgilerini ve önceliklerinizi kullanarak çizelgeyi hesaplar. Kapasite görünümü ve geciken iş göstergeleri, mevcut iş yükü ile kaynakların hedeflenen tarihleri nerede karşılayamadığını görmenize yardımcı olur. Ardından onaylanmış bir ek vardiyayı, uygun başka bir kaynağı veya revize edilmiş bir teslimat taahhüdünü tek bir kuyruğu ayrı ele almak yerine, birbirine bağlı tüm işler üzerindeki etkisiyle değerlendirebilirsiniz.

Malzeme durumunu dikkate alan çizelgeleme etkinleştirildiğinde, malzemenin beklenen kullanılabilirliği de işlerin yerleşimini etkiler. Stok ve gelen teslimat bilgilerini güncel tutun: tedarikçinin beklenen teslimat tarihi çizelge için bir girdidir, malzemenin geldiğinin kanıtı değildir. Bu tarih değiştiğinde üretim planı da değişikliği yansıtmalıdır.

SkyPlanner’da, siparişlerin belirli bir tarihten sonrasına çizelgelenmesini engelleyen sabit bir tarih sınırı yoktur. Bu nedenle, yazılımın tarih sınırını fabrikanızın planlama politikası olarak kabul etmek zorunda kalmadan daha ilerideki üretim işlerini inceleyebilirsiniz. Yine de anlamlı biçimde ne kadar ileriyi görebileceğiniz, planda yer alan siparişlere, kaynakların kullanılabilirliğine ve malzeme bilgilerine bağlıdır.

Üretimin yürütülmesini ayrıca koruma altına alın. SkyPlanner’ın Running Time Lock özelliği, saat cinsinden tanımlanan ve zamanla ileri kayan bir pencere içindeki yaklaşan işlerin yeniden çizelgelenmesini önler. Böylece üretim sahası yakın zamanda başlayacak işlere hazırlanabilirken, daha ilerideki çizelgelenebilir işler yeniden hesaplanabilir. Bu koruma penceresinin planlama ufkunun tamamıyla aynı olması gerekmez.

Üretimde bir değişiklik olduğunda Arcturus, kurallarınıza ve önceliklerinize göre yeniden hesaplama yapar. Autopilot etkinleştirildiğinde yeniden planlama, tanımlanan olaylara veya zamanlamaya göre çalışabilir; böylece çizelgeyi elle izleme ve düzeltme ihtiyacı azalır. Öncelikleri ve taahhütleri siz belirlersiniz; sistem de çizelge hesaplamalarını bunlara göre güncel tutar.

Daha uzun vadeyi görmek Fredman Operations’ta neleri değiştirdi?

Finlandiyalı gıda ambalajı üreticisi Fredman Operations, sipariş hacmi büyüdükçe kapasitesini daha net görmeye ihtiyaç duydu. Önceden kullandığı elle önceliklendirme yöntemi, planlama uzmanına makinelerin ne zaman boşalacağı veya vardiya bazındaki kapasite hakkında kesin bir görünüm sunmuyordu.

Firmanın SkyPlanner deneyimini anlatan müşteri hikâyesinde, boş kapasitenin altı aya kadar önceden görülebildiği belirtiliyor. Bu da satış ekibine gelecekteki teslimat taahhütleri için daha sağlam bir dayanak sağlıyor. Mevcut iş kuyruğunun ötesini görmenin ticari değeri tam olarak budur: hâlâ seçenekler varken müşteri görüşmelerinde kapasite bilgisine dayanabilirsiniz.

Altı ay, Fredman’ın bildirdiği görünürlük süresidir; her fabrika için önerilen bir ufuk değildir ve tüm operasyonlarının bu süre boyunca sabit kaldığı anlamına gelmez. Asıl soru, kendi satış ve üretim ekiplerinizin zamanında harekete geçebilmek için neleri önceden görmesi gerektiğidir.

Yalnızca plandaki işleri değil, planlama ufkunu da ileri taşıyın

Kayan planlama ufku, zaman geçtikçe ileri taşınır. Geleceğe dönük planı gözden geçirirken bitiş tarihini değiştirmezseniz, önünüzü görebildiğiniz süre giderek kısalır. Plana yeni dönemler ekleyin ve bu dönemlere ilişkin talep, tedarik ve kaynak varsayımlarını güncelleyin.

Genel görünümü düzenli olarak gözden geçirin; önemli değişikliklere ise ortaya çıktıkları anda müdahale edin. Kritik bir tedarikçi gecikmesine veya makine kapasitesi kaybına müdahale etmek için zaten güncelliğini yitirmiş bir planın bir sonraki rutin değerlendirmesini beklemeyin.

Planlama yaklaşımınızı iki pratik göstergeyle değerlendirin. Malzeme veya kapasite sorunları hâlâ etkili müdahale için çok geç olduğunda mı ortaya çıkıyor? Hazırlığı yapılmış işler, teslimat açısından kayda değer bir fayda sağlamadan tekrar tekrar değiştiriliyor mu? İlk durumda sorunları daha erken görebilmeniz veya planlamada daha iyi girdiler kullanmanız gerekir. İkinci durumda ise yakın vadeli işleri değişikliklerden daha iyi korumanız ve öncelikleri daha iyi belirlemeniz gerekir. Planın tamamını daha uzun bir döneme yaymak veya daha katı hâle getirmek, bu sorunlardan herhangi birini mutlaka çözecek değildir.

Bu dengeyi kendi fabrikanız için değerlendirmek üzere SkyPlanner demo randevusu alın. Görüşmeye, tedarik süreci uzun olan bir siparişi, bu siparişi genellikle kısıtlayan kaynağı ve siparişin teslim tarihinde yakın zamanda yapılan bir değişikliği örnek olarak getirin. Sorunları daha erken görmenin ve yeniden hesaplanabilen bir üretim çizelgesinin daha iyi teslimat kararlarını nasıl desteklediğini inceleyebilirsiniz. Ya da önce çizelgelemenin nasıl çalıştığını görmek için SkyPlanner’ı demo verileriyle deneyin.