Yüksek Çeşitlilik, Düşük Hacimli Üretim: Çeşitliliği Yönetin

Ana Sayfa » Kaynaklar » Yüksek Çeşitlilik, Düşük Hacimli Üretim: Çeşitliliği Yönetin

Tahmini okuma süresi: 10 dakika

Yüksek çeşitlilik, düşük hacimli üretim (HMLV), çok sayıda farklı ürünün her birinden küçük miktarlarda üretilmesi anlamına gelir. Bir fabrika, çok çeşitli bileşenler, ekipman varyantları veya özel montajlı ürünler üretebilir; üstelik bunların hiçbirini seri üretim miktarlarında üretmesi gerekmez.

Müşterilerin sizi seçmesinin nedeni çoğu zaman sunduğunuz çeşitliliktir. İhtiyaçlarına tam uymayan standart bir üründen büyük miktarlarda almak yerine, doğru teknik özelliklere sahip ürünü ihtiyaç duydukları miktarda isterler. Üretici için asıl zorluk, hazırlık, bekleme ve sürekli yeniden planlama kâr marjını eritmeden bu seçenekleri sunabilmektir.

SkyPlanner APS, çeşitlilik arttıkça zorlaşan bir konuda yardımcı olur: ortak üretim kaynaklarına yönelen tüm bu farklı talepleri koordine etmek. Çizelgeleme için geliştirilmiş yapay zekâsı Arcturus, kaynaklarınızı, malzemelerinizi ve önceliklerinizi dikkate alarak iş sırasını hesaplar. Böylece elle yeniden düzenlenecek daha fazla iş kuyruğu yerine, açıkça görebildiğiniz bir planınız olur.

Üretimde yüksek çeşitlilik ve düşük hacim ne anlama gelir?

“Yüksek çeşitlilik”, ürün veya varyant yelpazesini ifade eder. “Düşük hacim” ise her birinden üretilen miktarı belirtir. Bu, fabrikanın mutlaka az işi olduğu anlamına gelmez: çok sayıda küçük sipariş, büyük bir üretim tesisini meşgul tutabilir.

Tüm sektörlerde üretimi HMLV olarak tanımlayan tek bir parti büyüklüğü sınırı yoktur. Pratikte bakılması gereken, çeşitliliğin ve sık değişikliklerin üretim hazırlıklarını, personel görevlendirmesini ve çizelgelemeyi şekillendirip şekillendirmediğidir. Tekrarlanan küçük bir sipariş de en az bir prototip kadar bu üretim ortamının parçası olabilir.

Üretimin özelliği	Yüksek çeşitlilik, düşük hacim	Düşük çeşitlilik, yüksek hacim
Ürün yelpazesi	Çok sayıda ürün veya varyant	Tekrar tekrar üretilen daha dar bir ürün yelpazesi
Üretim partileri	Her üründen daha küçük miktarlar	Aynı ürünün daha uzun süre kesintisiz üretimi
Kaynak kullanımı	Ortak kullanılan ekipman farklı işlere uyarlanır	Ekipman, tekrarlanan işlere tahsis edilebilir
Planlamanın odağı	Değişen gereksinimleri ve tip değişimlerini koordine etmek	Güvenilir ve verimli, tekrarlayan bir üretim akışını sürdürmek

HMLV; fason talaşlı imalat, elektronik, endüstriyel ekipman ve özel montaj gibi alanlarda görülür. Bazı ürünler farklı üretim rotaları izler. Diğerleri ise aynı operasyon sırasını izlese de farklı takımlara, malzemelere veya test programlarına ihtiyaç duyar.

Bu nedenle HMLV, atölye tipi üretimin başka bir adı değildir. Atölye tipi üretim, işlerin ortak kaynaklar üzerinde farklı rotalar izleyerek ilerlemesini tanımlar. HMLV ise ürün karmasını ve miktarları tanımlar. Benzer şekilde siparişe göre üretim, üretimi neyin başlattığını; parti tipi üretim ise belirli bir miktarın birlikte üretilmesini ifade eder. Bir fabrika bu dört tanıma da uyabilir, ancak her biri farklı bir soruya yanıt verir.

HMLV ne zaman işletme için doğru bir tercihtir?

Müşterilerin çeşitliliğe verdiği değer, bu çeşitliliği sunmak için gereken emeği karşılıyorsa HMLV mantıklı bir tercihtir. Söz konusu ürün; belirli bir uygulamaya özel bir bileşen, bir ekipman seçeneği, küçük bir yedek parça siparişi veya tasarım revizyonları hâlâ devam eden bir ürün olabilir.

Ticari faydaları somuttur:

• Seri üretimi haklı çıkaracak büyüklükte olmayan talebi karşılayın. Küçük miktarlarda üretim, özel ihtiyaçları olan müşterilere ve tekrarlanan niş uygulamalara hizmet vermeyi sağlayabilir.
• Her varyantı önceden bitmiş ürün olarak üretmeden seçenek sunun. Daha küçük miktarlarda üretmek, satılmayan veya yerini yeni modellerin aldığı ürünlerin oluşturduğu riski azaltabilir.
• Üretim partileri arasında değişiklikleri uygulayın. Bir seferde daha küçük miktarlarda üretim yapmak, revize edilmiş bir tasarıma veya farklı bir müşteri gereksinimine uyum sağlamayı kolaylaştırır.
• İhtiyaçlara hızlı yanıt vererek müşterilerin yeniden sipariş vermesini sağlayın. Küçük siparişlerin güvenilir biçimde teslim edilmesi, müşteri için çok daha büyük bir partide sunulan en düşük birim fiyattan daha değerli olabilir.

Bunun karşılığında, birim başına hazırlık yükü artar. Küçük bir üretim partisi için de programlama, fikstürler, dokümantasyon ve ilk parça kontrolleri gerekebilir. Fiyatın ve taahhüt edilen teslim tarihinin, yalnızca makinenin parça üretmek için harcadığı süreyi değil, bu çalışmaları da hesaba katması gerekir.

Çok çeşitli ürünler üreten bir işletmede bile talebi istikrarlı ve yüksek olan bir ürün için özel bir süreç veya ikmal stoğu ayırmak yerinde olabilir. Nadiren sipariş edilen bir varyantı ise yalnızca ihtiyaç doğduğunda üretmek daha uygun olabilir. Tüm kataloğa tek bir kural uygulamak yerine bu politikayı ürün ailesine ve talebin yapısına göre belirleyin.

Dolayısıyla HMLV, sıfır stok veya anında kişiselleştirme vaadi değildir. Farklılaşan talepleri karşılamanın bir yoludur. Kârlılık, bu esnekliğin maliyetini kontrol altında tutmaktan gelir.

Çeşitliliğin getirdiği iş yükünü kontrol altına alın

Çözüm, her ürünü birbirinin aynısı yapmak değildir. Üretimin tekrarlanabilen kısımlarını kolaylaştırmaktır; böylece gerçek ürün farklılıkları, önlenebilir aksamalara dönüşmez.

Her üründe ayrı bir sürprizle karşılaşmak yerine ürün aileleri için hazırlık yapın

Aynı malzemeleri, fikstürleri, takımları, montaj yöntemlerini veya test düzeneklerini kullanan ürünleri belirleyin. Bitmiş ürünler farklı olsa bile bu benzerlikler ortak hazırlık yapmayı mümkün kılabilir.

İşe yaradığı doğrulanmış hazırlık talimatlarını saklayın ve varyantlar arasında nelerin değiştiğini belirleyin. Sürecin izin verdiği durumlarda takımları, programları ve malzemeleri, ilgili kaynak boşalmadan önce hazırlayın. Hızlı değiştirilebilen fikstürler kullanmak ve hazırlıkları makineyi durdurmadan, makine dışında yapmak, partiler arasındaki kesintiyi kısaltabilir.

Aynı ilke çalışanlar için de geçerlidir. Çalışanları birbiriyle ilişkili ürün ailelerinde çapraz eğitime tabi tutun; güncel teknik resme, revizyona ve muayene gereksinimlerine kolayca erişmelerini sağlayın. Belirli bir ürün ailesinin hazırlığını yalnızca bir kişi biliyorsa, o kişinin müsaitliği üretim kararı verilirken dikkate alınmalıdır; üretim sahasında son dakika konuşmasına bırakılmamalıdır.

Teslimatı aksatmadan tip değişimlerini azaltın

Benzer işleri birlikte yürütmek, takım, malzeme veya rengin tekrar tekrar değiştirilmesini önleyebilir. Ancak aynı ürün grubunu uzun süre kesintisiz üretmek, farklı bir ürünün acil siparişini de bekletebilir.

Asıl sorulması gereken yalnızca “hangi sıralamada en az tip değişimi olur?” değildir. “Önemli teslimatları korurken hazırlıktan nerelerde tasarruf edebiliriz?” sorusudur.

SkyPlanner, ürün özellikleri ve iş merkezlerindeki benzerlik kurallarıyla bu dengeyi destekler. Aynı takım veya malzeme gibi ortak bir özelliğe sahip işlerin art arda gelmesine öncelik verebilir, bu gruplamanın çizelgeyi ne ölçüde etkileyeceğini belirleyebilirsiniz. Hazırlık süresi matrisiyle farklı özellik değerleri arasındaki tip değişimi sürelerini tanımlayabilirsiniz. Böylece tip değişiminin maliyeti, sonradan yapılan gayriresmî bir düzeltme olarak kalmaz; planlama hesabına katılır.

Gereksiz tip değişimlerini azaltmak, üretim için zaman kazandırır. Fiziksel hazırlık süresinin kendisini kısaltmak ise küçük partileri üretim akışına yerleştirmeyi kolaylaştırır. Çizelgeleme ile üretim sahasındaki iyileştirmeler birbirini destekler.

İşleri yalnızca herkesi meşgul etmek için değil, akışı gözeterek üretime alın

Küçük bir siparişin daha üretimine başlamak verimli bir adım gibi görünebilir. Ancak sonraki operasyon zaten yoğunsa, bekleme alanına yalnızca bir yarı mamul daha ekliyor olabilirsiniz.

İşleri üretime alırken malzemelerini, hazırlıklarını ve sonraki operasyonların kapasitesini göz önünde bulundurun. Teslimatları sınırlayan operasyonların önünde hazır iş bulunmasını sağlayın; ancak önceki aşamalarda başlatılabilecek her işi bu operasyonlara yığmaktan kaçının.

Bu yaklaşım, aynı anda ilgi bekleyen çok sayıda açık işin yarattığı karmaşayı azaltır. Ayrıca eksik bir bileşen, müsait olmayan bir uzman veya kalan operasyonları artık taahhüt edilen teslim tarihine yetişmeyen bir sipariş gibi istisnaları görmeyi kolaylaştırır.

Aynı miktar, çok farklı bir üretim haftası anlamına gelebilir

Endüstriyel kontrol üniteleri üreten bir firma düşünün. Kataloğunda çok sayıda varyant bulunsun; bunların çoğu aynı montaj kaynaklarını kullansın ve son testten geçsin.

Bir hafta, siparişlerin çoğunu testleri basit olan, üretimi iyi bilinen üniteler oluşturur. Yükün en çok hissedildiği yer montajdır. Başka bir hafta müşteriler toplamda aynı sayıda ünite sipariş eder, ancak daha uzun süren, uzmanlık gerektiren testler ve farklı fikstürler gerektiren varyantların payı artar. Bu kez montajda boş kapasite varken test kaynağının önünde kuyruk oluşur.

Haftalık üretim adedi hedefi, bu iki haftayı birbirine benzer gösterir. Oysa kaynak ihtiyaçları aynı değildir.

İkinci hafta, birbiriyle uyumlu test hazırlıklarını gruplamak işe yarayabilir. Uygun işleri bunları yapabilecek başka bir kaynağa atamak veya operatörün görev yaptığı test süresini artırmak da yardımcı olabilir. Yalnızca montaj çıktısını artırmak ise aynı darboğazın önünde daha fazla ünitenin beklemesine yol açar.

HMLV’deki temel planlama sorunu budur: mevcut kapasiteyle hangi işlerin yapılabileceği yalnızca toplam miktara değil, ürün karmasına bağlıdır. Bir varyantı daha üretmeyi veya daha erken bir tarihi kabul etmeden önce, bu işin mevcut taahhütler arasına nerede sığdığını görmeniz gerekir. Geçen hafta yönettiğiniz darboğaz, bu haftaki teslimatları sınırlayan darboğaz olmayabilir.

Değişen ürün karmasını tek bir üretim çizelgesinde birleştirin

SkyPlanner, ürün karmasını onu üretmek için gereken kaynaklarla ilişkilendirir. Vardiyaları, operatörleri, malzemeleri ve üretim önceliklerini; ürünlerin işlem adımlarını, sürelerini ve bu işleri yapabilecek iş merkezlerini tanımlarsınız. Arcturus, operasyonları tanımlanan kapasite ve bağımlılıklara göre çizelgeler.

Örneğimizdeki varsayımsal kontrol ünitesi üreticisi için uzmanlık gerektiren testler, en başından planın bir parçasıdır. Bu testlerin süresi, montaj bittikten sonra ele alınacak bir ayrıntı olarak görülmez. Gantt zaman çizelgesi, farklı kaynaklardaki bağlantılı işleri göstererek planlama uzmanının beklenen tamamlanma zamanını ve bir siparişin nerede beklediğini görmesine yardımcı olur.

Ürün karması sık değiştiğinde özellikle üç özellik işe yarar:

• Malzeme durumunu dikkate alan çizelgeleme. Bu kural etkinleştirildiğinde malzeme bulunabilirliği hesaplamaya dahil edilir. Böylece eksik bir bileşen, ancak iş başlamak üzereyken fark edilmek yerine, hangi işlerin çizelgelenebileceğini belirlemede rol oynayabilir.
• Öncelikler ve kilitler. Çizelgeleme sırasını belirleyen etkenleri siz yönlendirir, çizelgedeki yeri sabit kalması gereken işleri korursunuz. Hangi taahhütlerin önemli olduğuna siz karar verirsiniz; Arcturus ise aynı kaynaklara ihtiyaç duyan operasyonları bu taahhütleri gözeterek çizelgeye yerleştirir.
• Kontrollü yeniden planlama. Siparişler, kapasite veya işlerin ilerleme durumu değiştiğinde Arcturus, planın bundan etkilenen bölümünü yeniden hesaplayabilir. Autopilot etkinleştirildiğinde, tanımlanmış olaylar veya bir zamanlayıcı yeniden çizelgelemeyi tetikleyebilir; kurallar ve kilitler ise geçerliliğini korur.

Böylece iş atamalarını yeniden düzenlemeye daha az zaman ayırır, müşterilere vereceğiniz taahhütleri daha sağlam bir temele oturtursunuz. Yeni bir taahhüdü kabul edip etmeyeceğinize karar vermeden önce, öncelik değişikliğinin diğer işleri nasıl etkilediğini inceleyebilirsiniz.

SkyPlanner, açık REST API aracılığıyla her türlü ERP veya MES ile entegre olur. Mevcut sipariş ve üretim verileri çizelgeye aktarılabilir; böylece daha geniş bir ürün karmasını yönetmek için ilk adımınızın ERP sistemini değiştirmek olması gerekmez.

Eskomatic: geniş ürün yelpazesinde daha net teslimat tarihleri

Finlandiya merkezli fason talaşlı imalat şirketi Eskomatic, geniş bir ürün yelpazesi ve değişen parti büyüklükleriyle çeşitli sektörlere hizmet veriyor. Önceki üretim kontrol sistemi büyük ölçüde elle düzenlenen iş kuyruklarına dayanıyordu. Malzeme durumunun yeterince görülememesi de eksikleri önceden fark etmeyi zorlaştırıyordu.

SkyPlanner’ın mevcut ERP sistemine bağlanmasıyla ekip, yaklaşan iş yükünü Gantt görünümünde daha net görmeye ve otomatik olarak çizelgelemeye başladı. Eskomatic, teslimat tarihlerini daha isabetli belirlediğini ve malzeme eksikliğinden kaynaklanan üretim duruşlarının azaldığını bildiriyor. Şirketin üretim planlama müdürü, yazılımın teslimat tarihlerini belirlerken her gün sunduğu güvenilir desteği özellikle değerli buluyor.

Bu deneyim yalnızca talaşlı imalat için geçerli değil: ekip, önündeki işleri ve planı uygulamak için gerekli koşulların hazır olup olmadığını görebildiğinde ürün çeşitliliğini yönetmek kolaylaşıyor. Eskomatic’in SkyPlanner değerlendirmesi, günlük kullanımdaki bu değişimi anlatıyor.

Esnekliğin maliyetini karşılayıp karşılamadığını ölçün

Tek bir üretim miktarı veya kapasite kullanım oranı, ürün karmasının yarattığı sorunların arttığını gizleyebilir. Birkaç göstergeyi birlikte, mümkünse ürün ailesi bazında değerlendirin:

• Zamanında teslimat: Küçük ve alışılmışın dışındaki siparişler taahhüt edilen tarihlerde teslim ediliyor mu, yoksa sürekli sıranın gerisine mi atılıyor?
• Hazırlık yükü: Kapasitesi kısıtlı kaynakların zamanının ne kadarı hazırlığa gidiyor ve bu zamanı hangi tip değişimleri tüketiyor?
• Lead time ve üretim içi stok: Siparişler üretimde akıcı biçimde ilerliyor mu, yoksa operasyonlar arasında daha uzun süre mi bekliyor?
• Tekrarlanan siparişlerde kâr marjı: Gerçekleşen hazırlık, üretim ve yeniden işleme maliyetleri dikkate alındığında, uygulanan fiyat yeterli mi?

Planlama uzmanının iş yüküne de dikkat edin. Ürün yelpazesinin genişlemesi, her sabahın iş kuyruklarını yeniden düzenlemekle geçmesi anlamına geliyorsa işletme, fiziksel kısıtların yanına idari bir kısıt da eklemiş demektir.

Bu bulguları hazırlık süreçlerini iyileştirmek, bir ürün ailesine ilişkin politikayı gözden geçirmek veya çizelgeleme önceliklerini değiştirmek için kullanın. Amaç, ne pahasına olursa olsun en yüksek çeşitliliğe ulaşmak değildir. Amaç, müşterilerin istediği ürün yelpazesini işletmenin sürdürebileceği maliyet ve lead time ile sunmaktır.

Ürün yelpazeniz genelinde teslimatı kolaylaştırın

Ortak kaynakları kullanan farklı işleri elle koordine etmek artık fazla zorlayıcı hale geldiğinde SkyPlanner’ı tercih edin. Arcturus çizelgeleme hesaplamalarını yapar, hazırlık ihtiyaçlarını dikkate alan gruplama gereksiz tip değişimlerini azaltır. Ortak Gantt görünümü ise teslimat kararlarını üretimin durumunu gözeterek vermenize yardımcı olur.

SkyPlanner demosu için randevu alın ve birbirinden farklı iki ürün ailesini örnek olarak getirin: düzenli olarak ürettiğiniz tanıdık bir ürün ve planı sık sık aksatan bir varyant. Hazırlık ihtiyaçlarını, ortak kullandıkları kaynakları ve teslimat gereksinimlerini de yanınızda getirin. Ürün karmasındaki bir değişikliğin çizelgeyi nasıl etkilediğini ve buna karşı neler yapabileceğinizi görün.

Önce kendiniz keşfetmek mi istersiniz? SkyPlanner’ı demo verileriyle deneyin; siparişlerin, önceliklerin ve kapasitenin tek bir planda nasıl bir araya geldiğini görün.