{"id":107903,"date":"2026-10-23T19:50:04","date_gmt":"2026-10-23T19:50:04","guid":{"rendered":"https:\/\/skyplanner.ai\/?p=107903"},"modified":"2026-10-23T19:51:40","modified_gmt":"2026-10-23T19:51:40","slug":"ekonomik-siparis-miktari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/skyplanner.ai\/tr\/kaynaklar\/ekonomik-siparis-miktari\/","title":{"rendered":"Ekonomik Sipari\u015f Miktar\u0131: Uygun Sat\u0131n Alma Partisini Hesaplay\u0131n"},"content":{"rendered":"
\n\n

Ekonomik Sipari\u015f Miktar\u0131: Uygun Sat\u0131n Alma Partisini Hesaplay\u0131n<\/h1>\n\n
\n\n

Ana Sayfa<\/a> » Kaynaklar<\/a> » Ekonomik Sipari\u015f Miktar\u0131: Uygun Sat\u0131n Alma Partisini Hesaplay\u0131n<\/p>\n\n\n

<\/path><\/svg><\/span><\/span>Tahmini okuma s\u00fcresi: <\/span>10<\/span> dakika<\/span><\/p>\n\n<\/div>\n

\n\n

Ekonomik sipari\u015f miktar\u0131 (EOQ), temel EOQ modelinde sipari\u015f verme ve stok bulundurma maliyetlerinin toplam\u0131n\u0131 en aza indiren stok yenileme miktar\u0131d\u0131r.<\/strong> D\u00fczenli kullan\u0131lan bir par\u00e7ay\u0131 sat\u0131n alan \u00fcretici i\u00e7in \u015fu soruyu yan\u0131tlar: T\u00fcketimimizi ve maliyetlerimizi dikkate ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda her seferinde ne kadar sipari\u015f vermeliyiz?<\/p>\n\n\n

Form\u00fcl EOQ = \u221a(2 \u00d7 D \u00d7 S \/ H)<\/strong> \u015feklindedir. Burada D adet cinsinden y\u0131ll\u0131k talebi, S sipari\u015f ba\u015f\u0131na sabit maliyeti, H ise bir birimi bir y\u0131l stokta bulundurman\u0131n maliyetini ifade eder.<\/p>\n\n\n

Hesaplanan sonu\u00e7 yararl\u0131 bir ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131d\u0131r; sat\u0131n alma karar\u0131n\u0131n tamam\u0131 de\u011fildir. Tedarik\u00e7inin ambalaj adedi veya asgari sipari\u015f miktar\u0131, sipari\u015f verilebilecek miktar\u0131 de\u011fi\u015ftirebilir. \u00dcstelik ekonomik bir al\u0131m, gelecek hafta teslim edilecekse yar\u0131n\u0131n \u00fcretimine katk\u0131 sa\u011flayamaz. SkyPlanner APS, beklenen malzeme teslimatlar\u0131n\u0131 bu malzemelere ihtiya\u00e7 duyan \u00fcretim emirleriyle ili\u015fkilendirir. B\u00f6ylece sat\u0131n alma ve \u00fcretim ekiplerinin ayr\u0131 listeleri uzla\u015ft\u0131rmak yerine ayn\u0131 \u00e7izelge \u00fczerinden \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n\n\n

Daha fazla sipari\u015f vermek neden daha pahal\u0131ya mal olabilir?<\/h2>\n\n\n

Her stok yenilemede par\u00e7alar\u0131n bedeli d\u0131\u015f\u0131nda da maliyetler olu\u015fur: sat\u0131n alma sipari\u015finin haz\u0131rlanmas\u0131, mal kabul i\u015flemleri ve teslimat\u0131n elle\u00e7lenmesi. Daha b\u00fcy\u00fck miktarlarda al\u0131m yapmak, bu sabit i\u015fleri daha az say\u0131da sipari\u015fle y\u00fcr\u00fctmenizi sa\u011flar.<\/p>\n\n\n

Ancak daha b\u00fcy\u00fck teslimatlar, iki stok yenileme aras\u0131nda daha fazla stok tutulmas\u0131na da yol a\u00e7ar. Bu stok sermaye ba\u011flar; depolama, sigorta ve eskime maliyetleri getirir. \u0130ki kat\u0131 miktarda sat\u0131n almak, s\u0131rf sipari\u015f say\u0131s\u0131n\u0131 yar\u0131ya indiriyor diye kendili\u011finden ekonomik olmaz.<\/p>\n\n\n

EOQ bu iki etkiyi dengeler. Temel modelde, gelen partinin tamam\u0131 tek seferde kullan\u0131labilir hale gelir; ard\u0131ndan \u00fcretimde t\u00fcketildik\u00e7e stok d\u00fczenli olarak azal\u0131r. Bu nedenle ortalama \u00e7evrim sto\u011fu, sipari\u015f miktar\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131d\u0131r. Gerekiyorsa g\u00fcvenlik sto\u011fu ayr\u0131ca eklenir; sipari\u015f miktar\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131na dayanan bu hesaba dahil de\u011fildir.<\/p>\n\n\n

\u00dc\u00e7 EOQ girdisini do\u011fru belirleyin<\/h2>\n\n\n

\u00d6l\u00e7\u00fc birimi ve zaman d\u00f6nemi tutarl\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Y\u0131ll\u0131k taleple birlikte y\u0131ll\u0131k stok bulundurma maliyeti kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r; ayl\u0131k bir maliyet, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmeden ayn\u0131 hesaba kat\u0131lamaz.<\/p>\n\n\n

Girdi<\/th>Sat\u0131n al\u0131nan bir par\u00e7a i\u00e7in anlam\u0131<\/th>Birim<\/th><\/tr><\/thead>
D<\/td>Par\u00e7an\u0131n beklenen y\u0131ll\u0131k t\u00fcketimi<\/td>Adet\/y\u0131l<\/td><\/tr>
S<\/td>Bir stok yenileme sipari\u015finin verilmesi ve mal kabul\u00fc i\u00e7in olu\u015fan sabit maliyet<\/td>Para birimi\/sipari\u015f<\/td><\/tr>
H<\/td>Bir birimi bir y\u0131l stokta bulundurman\u0131n maliyeti<\/td>Para birimi\/adet\/y\u0131l<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n

D: Sat\u0131\u015f gelirini de\u011fil, par\u00e7a t\u00fcketimini kullan\u0131n<\/h3>\n\n\n

Sat\u0131n al\u0131nan rulmanlar i\u00e7in D, \u00fcretimde y\u0131l boyunca t\u00fcketilmesi beklenen rulman adedidir. Rulmanlar\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 makinelerin sat\u0131\u015f de\u011feri de\u011fildir. Ge\u00e7en y\u0131l\u0131n sat\u0131n alma miktar\u0131na da her zaman e\u015fit olmaz; al\u0131mlar t\u00fcketimin \u00fczerinde veya alt\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in stok artm\u0131\u015f ya da azalm\u0131\u015f olabilir.<\/p>\n\n\n

Par\u00e7ay\u0131 kullanan t\u00fcm \u00fcr\u00fcnlerin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 hesaba kat\u0131n ve beklenen proses kay\u0131plar\u0131 i\u00e7in uygun paylar\u0131 ekleyin. Y\u0131ll\u0131k toplam\u0131n, y\u0131l boyunca yeterince d\u00fczenli bir t\u00fcketim yap\u0131s\u0131n\u0131 yans\u0131t\u0131p yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edin. Yaln\u0131zca iki b\u00fcy\u00fck m\u00fc\u015fteri projesinde kullan\u0131lan bir par\u00e7a i\u00e7in, y\u0131ll\u0131k toplamdan t\u00fcretilmi\u015f yapay bir sabit t\u00fcketim h\u0131z\u0131 de\u011fil, tarihleri belirlenmi\u015f bir sat\u0131n alma plan\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n

S: Sipari\u015f i\u015fleminin maliyetini sat\u0131n alma bedelinden ay\u0131r\u0131n<\/h3>\n\n\n

S, her stok yenilemede ortaya \u00e7\u0131kan sabit i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fcn maliyetini veya sabit \u00fccretleri kapsar. Sipari\u015fin idari i\u015flemleri, sabit teslimat \u00fccreti ve mal kabul i\u015fleri buna \u00f6rnektir. Sipari\u015fteki t\u00fcm par\u00e7alar\u0131n toplam fatura tutar\u0131n\u0131 ifade etmez.<\/p>\n\n\n

Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z sipari\u015f i\u015flemi i\u00e7in gerek\u00e7elendirilebilir bir maliyet kullan\u0131n. Birden fazla kalem ayn\u0131 sat\u0131n alma sipari\u015finde veya kamyonda yer al\u0131yorsa, sevkiyat maliyetinin tamam\u0131n\u0131 her kaleme ayr\u0131 ayr\u0131 y\u00fcklemek S de\u011ferini oldu\u011fundan y\u00fcksek g\u00f6sterir. Ayn\u0131 \u015fekilde, a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa g\u00f6re de\u011fi\u015fen nakliye bedeli de b\u00fct\u00fcn\u00fcyle sipari\u015f ba\u015f\u0131na sabit maliyet say\u0131lamaz. Tahmininizi, tedarik\u00e7iyle \u00e7al\u0131\u015fma ve mal kabul d\u00fczeninize g\u00f6re yap\u0131n.<\/p>\n\n\n

H: Stok bulundurma oran\u0131n\u0131 parasal tutara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcn<\/h3>\n\n\n

Bir par\u00e7an\u0131n maliyeti $20 ve y\u0131ll\u0131k stok bulundurma maliyeti oran\u0131 %25 ise buna kar\u015f\u0131l\u0131k gelen stok bulundurma maliyeti \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n\n\n

H = $20 \u00d7 0,25 = par\u00e7a ba\u015f\u0131na y\u0131lda $5<\/strong><\/p>\n\n\n

EOQ form\u00fcl\u00fcne 25 veya 0,25 de\u011fil, $5 girin. Stok bulundurma maliyetini hesaplarken ilgili sermaye, depolama ve stok riski maliyetlerini dahil edin; ayn\u0131 maliyeti iki kez saymay\u0131n.<\/p>\n\n\n

Muhasebede genel olarak da\u011f\u0131t\u0131lan bir gider, daha k\u00fc\u00e7\u00fck partiyle al\u0131m yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda otomatik olarak nakit tasarrufuna d\u00f6n\u00fc\u015fmez. Hesaplama, miktar karar\u0131ndan hangi maliyetlerin etkilendi\u011fi konusunda sat\u0131n alma ve finans ekipleri uzla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda en yararl\u0131 sonucu verir.<\/p>\n\n\n

Hesaplama \u00f6rne\u011fi: \u00dcretim i\u00e7in rulman sat\u0131n alma<\/h2>\n\n\n

Birden fazla \u00fcr\u00fcnde kullan\u0131lan standart bir rulman\u0131 sat\u0131n alan bir \u00fcretici d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Planlama varsay\u0131mlar\u0131 \u015f\u00f6yle olsun:<\/p>\n\n\n